KÖHNƏ VERSİYA            

Pezeşkiyan Kürdüstanda Türkiyə və İsrailə qarşı çoxsaylı gediş etdi...

Image

Sədrəddin Soltan: "İranin yeni prezidenti Məsud Pezeşkian, başqa istiqamətlərdə olduğu kimi, bu məsələdə də 13-cü hökumətin proqramının davamını gətirir"

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian hökumət başçısı kimi ilk rəsmi səfərini İraqa edib. İraq Baş Nazirliyi Mətbuat Xidmətindən verilən yazılı açıqlamaya görə, İraqın Baş naziri Məhəmməd Şia əl-Sudani M.Pezeşkianı Bağdad Beynəlxalq Hava Limanında rəsmi mərasimlə qarşılayıb.

Sudani İran prezidenti və onun nazirlərdən ibarət nümayəndə heyəti ilə hərtərəfli danışıqlar aparıb.

İki ölkə başçısı vergi əməkdaşlığı, kənd təsərrüfatı, təbii sərvətlər, rabitə, sosial müdafiə, gənclər və idman, təhsil, turizm, mədəniyyət, tarixi əsərlər, peşə təhsili və digər sahələrdə anlaşma memorandumunun imzalanma mərasimində də iştirak ediblər.

Maraqlıdır, İranla İraq arasında uzun sürən müharibədən sonra bu iki ölkənin münasibətləri həmişə soyuq və ya sərin olub. Bəs Pezeşkianın bu jesti hansı maraqlardan doğur?

Bizimlə söhbətində siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan bildirdi ki, M.Pezeşkianın bu səfərilə bağlı bir sıra suallar yaranıb: "Ona görə ki, seçkiqabağı kampaniya zamanı Azərbaycan türkcəsində danışması ilə güney azərbaycanlıların rəğbətini qazandığı, Azərbaycana xoşməramlı münasibət sərgiləməsi, Azərbaycan dilində təhsili təmin edəcəyi və başqa məsələlərlə bağlı vədindən dolayı bəziləri onun ilk səfərini Bakıya edəcəyini gözləyirdi.

Bu arada İranın xarici işlər naziri Abbas Ərakçi bildirib ki, bu səfəri helikopter qəzasında ölən İbrahim Rəisinin reallaşdırması nəzərdə tutulmuşdu. Məlum hadisə səfərin təxirə salınmasına səbəb olub. Ona görə, İranin yeni prezidenti  Məsud Pezeşkian, başqa istiqamətlərdə olduğu kimi, bu məsələdə də 13-cü hökumətin proqramının davamını gətirir.

Əvvəllər münasibətləri son dərəcə soyuq olsa da, son illər İran İraqın ən yaxın ticarət tərəfdaşı sayıla bilərər. Ötən il iki ölkə arasında iqtisadi-ticarət dövriyyəsinin həcmi 12 milyard dollar olub. 2023-cu ildə ABŞ İranın İraq banklarında dondurulan 10 milyard dollarlıq maliyyə vəsaitinə qoyduğu sanksiyanı götürüb.

İranla İraq arasında enerji daşıyıcıları, su, sərhəd, terrorçularla mübarizəyə dair çoxsaylı müzakirə mövzuları mövcuddur. Odur ki, İran rəhbərliyini bu məsələlər çox qayğılandırır.

Bununla yanaşı, 2023-cu ildə tərəflər arasında elektrik enerjisinin nəqli, təbii qazın ötürülməsi, suyun İraqdan İrana verilməsi ilə bağlı ciddi problem yaranmışdı.

Bu iki ölkə arasında başlıca problemlərdən biri İraq ərazisində, xüsusən ölkənin şimalında - Kürdüstan əyalətində yerləsən Kandil dağında, sərhədyanı ərazidə yerləşən PKK terror qruplaşmasıdır. Kürdüstan Demokrat Partiyası silahlı-siyasi dəstələri zaman-zaman İranda, xüsusən mərkəzi Urmiya şəhəri olan Qərbi Azərbaycan əyalətində, onun Türkiyə ilə sərhədyanı bölgələrində terror aktları törədir, yerli türk sakinlərini hədələyir, “Böyük Kürdüstan” qurmaq arzularını dilə gətirir, Azərbaycan torpaqlarına iddiali olduqlarını açiqca nümayis etdirirlər.

Həmin terrorçu qruplaşmalar İranın Kürdüstan əyalətində də fəallıq göstərirlər. Ölkənin hərbçiləri və sərhədçiləri ilə bu təşkilatların silahlıları arasında atışmalar da baş verir. Bir il əvvəl İran hakimiyyəti rəsmi Bağdada və İraqın şimalındakı yerli özünüidarəetmə hökumətinə məsələ ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Xəbərdərlıqda bildirilirdi ki, bu dəstələr İran ərazisində qarşıdurma və toqquşma yaratsalar, İran hərbiçiləri Kandil dağını, İraqın şimalını raket atəşinə tutacaq. Bundan sonra İraq və şimaldakı hökumət həmin qanunsuz silahlı qruplaşmaları İranla sərhəddən geri çəkdi. M.Pezeşkianın səfərindən əvvəl həmin qruplar İranla sərhəddən 40 km şimala köçürülüblər. Qeyri-rəsmi mənbələrin məlumatina görə, İraq hökuməti onlara nəzarət edir.
Pezeşkian İraqın şimalına da səfər edib. Kürdüstan yeli hökumətinin başçısı Neçirvan Bərzani və “Vətənpərvərlər Partiyasının” lideri Məsud Bərzani ilə görüşüb. Görüşdə qeyd edilən məsələnin müzakirə edildiyi istisna deyil. Pezeşkianla İraqın şimalındakı hökumətin müzakirə etdikləri mövzulardan biri silahlı qruplaşmalararası qarşıdurma ola bilər.
İraqın Mosul bölgəsi neftlə zəngindir. Yerli hökumətlə bu istiqamətdə əlaqələrin qurulması və perspektivi də tərəflərin müzakirə mövzularından biri ola bilər.

İran hakimiyyəti əvvəllər də İraqın şimalını idarə edənlərlə əlaqələrin genişlənməsinə can atıb. Bu səbəbdən yenidən bu istiqamətdə əlaqələrin genişlənməsi müzakirəyə çixarıla bilər.

İran prezidenti bir sıra təkliflər də irəli sürüb, məsələn, islam dövləti arasında sərhədə nəzarətin aradan qaldırılması və Şengen zonasına oxşar bir rejimin yaradılması, İraqla ticarət əlaqələrində dollardan imtina edilməsi və digər məsələlər bu sırada yer alib.

Amerikanın İraqda dünya üzrə ən böyük səfirliyi, hərbi bazası yerləşir. İrana bağlı qüvvələr Ştatların hərbçilərinə hücum edir. Rəsmi Bağdad HƏMAS-İsrail müharibəsində tərəfsiz qalmağa çalışsa da, İsraili tənqid edən açıqlamalar da verir.

Səddam Hüseyndən sonra İraq ziddiyyətlərlə dolub. O, ABŞ və müttəfiqlərinin, İranın, şimaldakı hökumətin, Avropa İttifaqının, Rusiyanın, Çinin maraqlarının toqquşduğu, uzlaşdığı bir ölkəyə çevrilib.

Ond görə də belə təzadlı ölkə ilə İranın maraqlarında ortaq məqamların tapılması regionun təhlükəsizliyinə yardım edə bilər. Pezeşkianın bu səfərinin İran-İraq münasibətlərinin fundamental olaraq dəyişməsinə təsir göstərməsi çətin məsələdir. Çünki İranla sərhəddən Komilə, KDP silahlıları çəkilsə də, onlar tərk-silah olunmayıb. “Həşde-Şəbi” silahlılarının fəaliyyətində, mövcudluğunda dəyişiklik yoxdur. PKK terror qruplaşması da İraqdakı düşərgəsindədir. ABŞ də hərbçilərini ölkədən çıxarmayıb və s.

Yəni indiki İraq İranla savaşan İraqdan xeyli fərqli və ziddiyyətli bir ölkəyə çevrilib. İran da bölkənin böyük dövləti kimi bu ziddiyyətlərdən gələn zərərlərdən qorunmaq, fayda verən məsələlərdən isə yararlanmaq fikrindədir. Bu sirada İranın neft, ticarət və sudan tutmuş Kürdustan dövlətinin qurulmasına qədər uzun maraq siyahısı tutmaq olar".

Dəniz NƏSİRLİ







VİDEO

Paşinyanın debat çağırışına Ter-Levondan cavab - “2019-cu ilin iyun olaylarını aç”... - VİDEO

Aydın Quliyev: "Qroznıda təyyarə cinayətinin arxasında konkret şəxslər var..." - VİDEO

Rusiya İranın çox istədiyi layihəni maliyyələşdirməyə tərəddüd edir... - VİDEO

Azərbaycanla bağlı yanvarın sonunadək vaxt qoyuldu, Trampın Karterdən, Reyqandan nəyi kəm-kəsirdi ki...

Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət etdi... - VİDEO/YENİLƏNDİ

Bir ildə cəmi 13 km delimitasiya, 1053 km hələ qalır - Ermənistan 2025-də nə edəcək...

SON XƏBƏRLƏR

04.01.2025 | 18:47
Qərbi Azərbaycan İcması Ermənistanın irqçi siyasətini ifşa etdi - Petrosyanın 1993-dəki çıxışı...

04.01.2025 | 17:53
Almaniyalı nazir Rusiyanı hərbi bazalarını Suriyadan çıxarmağa çağırdı...

04.01.2025 | 16:43
ABŞ narahatdır - Rusiya nüvə silahından istifadə edə bilər...

04.01.2025 | 16:10
Ermənistanın Baş Qərargah rəisinin keçmiş müavini 44 günlük müharibə ilə bağlı saxlandı

04.01.2025 | 14:43
Goranboyda narkokuryerlik edən 48 yaşlı qadın saxlandı - FOTO

04.01.2025 | 14:18
Qəzaya uğrayan AZAL təyyarəsilə bağlı istintaqın yekunlaşacağı son tarix açıqlandı

04.01.2025 | 13:30
Braziliyada AZAL-ın təyyarəsinin “qara qutu”larının açılmasına başlanıb

04.01.2025 | 12:55
Bakıda sərnişin avtobusu yük avtomobilinə çırpıldı - ölən və yaralananlar var...

04.01.2025 | 11:00
ABŞ-dan ŞOK addım - İsrailə 8 milyard dollarlıq silah satacaq

04.01.2025 | 10:30
Ötən gün 27 cinayətin üstü açılıb - DİN açıqlama yaydı

04.01.2025 | 10:20
"Burda son mövsümümdür" - Məhəmməd Salah "Liverpul"dan gedir

04.01.2025 | 10:05
Gürcüstandan ABŞ dolları ilə bağlı YENİ QƏRAR

04.01.2025 | 10:00
Bu tarixdə Trampa qarşı məhkəmə hökmü oxunacaq - aktrisanı rüşvətlə susdurmaqda ittiham olunur..

03.01.2025 | 23:28
AZAL Bakı–Kazan reysilə bağlı iddiaları təkzib etdi

03.01.2025 | 21:49
Moskva rus qazının Avropaya nəqlinin dayandırılmasına görə ABŞ-ı günahlandırdı - bədəlini ödəyəcəklər...

03.01.2025 | 20:07
Ermənistandakı pirotexniki məmulatlar anbarında yanğın olub

03.01.2025 | 19:07
Antalyada qorxulu anlar - 4,5 bal gücündə zəlzələ oldu...

03.01.2025 | 18:38
Cənubi Koreyada gərgin anlar - prezidenti həbs etmək üçün saraya minlərlə polis və xüsusi təyinatlı yeridildi

03.01.2025 | 16:57
Trampın sülh mesajları Moskvanın diqqətini çəkmədi - "...bizi maraqlandıracaq heç nə yoxdur”

03.01.2025 | 16:36
Slovakiya Zelenskiyə görə ukraynalı qaçqınlara dəstəyi azaldır...

03.01.2025 | 15:47
Bayden və ailəsinin xarici liderlərdən aldıqları hədiyyələr ortaya çıxdı - 20 min dollarlıq 7,5 karatlıq brilyant...

03.01.2025 | 14:58
Tokayev BMT baş katibi olacağı ilə bağlı şayiələrə aydınlıq gətirdi

03.01.2025 | 13:00
Qadın azarkeşi qucaqladı, yarım milyard cərimələndi - İranda skandal hadisə!

03.01.2025 | 12:10
"Milan" və "Yuventus" görüşəcəklər - bu dəfə Səudiyyə Ərəbistanında

03.01.2025 | 12:00
Bələdiyyə seçkilərində “exit-poll” keçirilməsi üçün sənəd qəbulu bu tarixdə başa çatır

03.01.2025 | 11:13
Almaniyalı nazir Dəməşq yolçusudur - Əhməd əl-Şaraa ilə görüşəcək

03.01.2025 | 11:10
20 il əvvəl İraqda necə oldusa, Suriyada da elə olacaq- sabah Ümumsuriya konfransı başlayır, sonda yenə Kürd muxtariyyatı...

03.01.2025 | 11:03
MSK seçkiqabağı təşviqat üçün ayrılmış görüş yerlərinin siyahısını açıqladı

03.01.2025 | 11:00
ABŞ bu ölkəyə 3,64 milyard dollarlıq raket satdı

03.01.2025 | 10:20
"Qara qutuların Braziliyaya göndərilməsi ədalətli istintaq üçün yeganə vasitədir" - Tokayevdən AÇIQLAMA

03.01.2025 | 10:10
Hacıqabulda dəhşətli yol qəzasında 3 nəfər ölüb

03.01.2025 | 10:00
20 yaşlı özbək futbolçu İngiltərə nəhənginin transfer hədəfində

03.01.2025 | 09:51
Bu ölkə prezidentindən Makrona çağırış - "qoşunlarını ölkəmizdən çıxart!"

03.01.2025 | 09:48
Türkiyəli aktyor özündən 22 yaş kiçik xanıma eşq elan etdi...

03.01.2025 | 09:00
Berlində baş verən partlayışda 2 polis yaralanıb

02.01.2025 | 23:46
Yeni Orleanda izdihamın üstünə sürülmüş "İŞİD avtomobili" əslində Trampa qarşı əməliyyatdır...

02.01.2025 | 23:00
Netanyahu əməliyyatdan sonra xəstəxananı tərk edib

02.01.2025 | 22:41
"Opel" Gəncədə qəza törətdi, 1 nəfər öldü

02.01.2025 | 22:30
Məşhur türkiyəli müğənni 80 yaşında vəfat etdi

02.01.2025 | 22:18
Ukraynanın üzərinə öhdəlik qoyulur - itirdiyi torpaqları hərbi yolla geri ala bilməyəcək...

02.01.2025 | 22:00
"Buna görə məyusam" - "Barselona"nın futbolçusundan ETİRAF

02.01.2025 | 21:30
İsrail ordusu Suriyanın cənubdakı ən böyük su anbarını ələ keçirdi...

02.01.2025 | 21:30
İran səfirini çağırdılar, tələb qoydular - "jurnalisti dərhal azad edin!"

02.01.2025 | 19:10
Azərbaycan XİN ABŞ-dakı hücumu pislədi

02.01.2025 | 17:47
Prezident İlham Əliyev Monteneqro Prezidentinə başsağlığı verdi

02.01.2025 | 17:16
Fransada iğtişaş - bir gecədə minə qədər avtomobil yandırıldı, 420 nəfər saxlandı...

02.01.2025 | 16:36
Bəzi plastik cərrahların tibbi təhsil sənədləri saxta imiş - rəsmən təsdiqləndi...

02.01.2025 | 16:07
Moskvada Bəşər Əsədə sui-qəsd cəhdi - zəhərlədilər...

02.01.2025 | 15:20
Bu ölkə ötən il 9,5 milyard dollarlıq silah ixrac edib

02.01.2025 | 15:07
6 iranlının edam edilməsi gərginliyə səbəb oldu - İran Səudiyyəyə nota verdi...

02.01.2025 | 14:59
Rusiyanın "qara polkovnik"i idi, 74 yaşında öldü

02.01.2025 | 14:48
Bu ölkədə narkotikaya görə cəzalar sərtləşdirildi

02.01.2025 | 14:08
Saxta pul dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxs tutuldu

02.01.2025 | 13:20
Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şahdağda “Lakeside” hotelində aparılmış işlərlə və “Xizək klubu” binasının tikintisi ilə tanış olublar - FOTO/YENİLƏNDİ

02.01.2025 | 12:41
Əhaliyə göstərilən istilik təchizatı xidmətinin tarifi dəyişdi

02.01.2025 | 12:35
Su təchizatı və tullantı sularının axıdılması sistemlərinə qoşulma xidmətinə görə ilk dəfə olaraq tariflər təsdiq edilib

02.01.2025 | 12:31
Tarif Şurası elektrik enerjisi üzrə yeni tarifləri müəyyənləşdirdi

02.01.2025 | 12:27
Təbii qaz tarifləri tənzimləndi

02.01.2025 | 12:15
Bir sıra kommunal xidmətlər və dərman vasitələri üzrə qiymətlər müəyyənləşdirildi

02.01.2025 | 11:48
Milli Qəhrəman Polad Həşimovun doğum günündə xatirəsi yad edildi - FOTO

02.01.2025 | 10:55
Formula 1 Azərbaycan Qran-prisinin vaxtı açıqlandı

02.01.2025 | 09:28
ABŞ-da sürücünün yük maşınını izdihamın üzərinə sürməsi nəticəsində ölənlərin sayı 15-i keçdi

01.01.2025 | 20:38
Afrika ölkələrindən Makrona Yeni il sürpizi - daha 3 ölkə Fransa ordusuna qapını göstərdi...

01.01.2025 | 18:37
Almaniya 9 Gürcüstan rəsmisinin ölkəyə girişini qadağan etdi

01.01.2025 | 18:06
Rusiyanın iki ölkəyə qarşı müharibə planı 10 il sonra ortaya çıxdı - nüvə obyektləri də rusların hədəfində olub...

01.01.2025 | 15:36
Azərbaycanla bağlı yanvarın sonunadək vaxt qoyuldu, Trampın Karterdən, Reyqandan nəyi kəm-kəsirdi ki...

01.01.2025 | 15:15
Nazir Vilayət Eyvazov İsmayıllıda vətəndaşları qəbul edəcək

01.01.2025 | 14:51
İran səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Azərbaycan XİN-ə çağırıldı

01.01.2025 | 11:17
Prezident İlham Əliyev Sudanın Suveren Keçid Şurasının Sədrinə məktub göndərdi

01.01.2025 | 11:12
Prezident İlham Əliyev kubalı həmkarını təbrik etdi

31.12.2024 | 23:59
"Ümid edirəm ki, gələn il yanvarın sonlarından Azərbaycana qarşı şər, böhtan siyasətinə son qoyulacaq" - Prezident İlham Əliyev

31.12.2024 | 23:53
"Gələn il Qarabağa və Şərqi Zəngəzura qayıdacaq vətəndaşların sayı böyük dərəcədə artacaq" - Prezident

31.12.2024 | 23:53
Prezident: "Gələn il üçün hərbi büdcəmiz rekord həddə çatıb"

31.12.2024 | 23:48
Prezident İlham Əliyev bu il Azərbaycan üçün ən narahatedici məqamı açıqlayıb

31.12.2024 | 23:47
Prezident: "Bütün dünya Cənubi Qafqazda yaratdığımız yeni reallıqları qəbul edib"

31.12.2024 | 23:46
"Azərbaycan sülh, əmin-amanlıq, təhlükəsizlik və sabitlik şəraitində yaşayır" - Prezident İlham Əliyev

31.12.2024 | 23:45
Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət etdi... - VİDEO/YENİLƏNDİ

31.12.2024 | 18:26
Təqvimlər üzərində Allahın rəqəmsal imzası var - Elmi-lədun hesablama

31.12.2024 | 17:00
"Qalatasaray" 62 hektarlıq idman kompleksi tikir

31.12.2024 | 16:08
DİN-dən kiberdələduzluq halları ilə bağlı xəbərdarlıq...

XƏBƏR ARXİVİ

«    Yanvar 2025    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031