KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycan Türkmənistan qazının tranzitində həlledici rol oynamağa başlayır

Image

Azərbaycan və Türkmənistan arasına enerji sektorunda işbirliyinin getdikcə dərinləşməsi müşahidə edilməkdədir. Elə bu fonda Türkmənistanın ölkəmiz üzərindən daha çox qaz nəql etmək niyyəti də özünü qabarıq şəkildə büruzə verir. 

Hadisələrin inkişaf axarı göstərir ki, yaxın perspektivdə Azərbaycan türkmən qazının ixracında mühüm tranzit ölkəyə çevrilə bilər. Bunu türkmən rəsmilərinin açıqlamaları da rəsdiq edir.

Türkmənistanın xarici işlər naziri Rəşid Meredov Aşqabadda Türkmənistanla İran arasında keçirilən biznes-forumda çıxış edərək bildirib ki, ölkəsi İrandan tranzit keçməklə Azərbaycana təbii qaz nəql edərək üçüncü ölkələrə satır: “Türkmənistan böyük qaz ehtiyatlarına malikdir və ixrac etdiyi təbii qazın həcmini artıra bilər. Türkmənistanın geniş ixracı potensialı var ki, bu da region dövlətləri ilə əməkdaşlıq əlaqələrini genişləndirmək üçün böyük imkanlar yaradır”. Xatırladaq ki,  Azərbaycan, Türkmənistan və İran arasında 2021-ci ilin noyabrında Aşqabadda svop qaz tədarükü haqqında müddətsiz üçtərəfli saziş imzalanıb. Sazişə əsasən, Türkmənistan İran vasitəsilə Azərbaycana ildə 1,5-2 milyard kubmetr qaz tədarük etməli idi. Lakin sonradan bu həcm 4,5 - 5 milyon kubmetrə kimi artırıldı. Ardınca sözügedən göstərici 7,-7,5 milyon kubmetrə çatdırıldı. İranın Türkmənistandakı səfiri Qulam Abbas Ərbab Hales bu xüsusda bildirib: “Türkmənistan qazının İran ərazisindən nəqlinə gəlincə, biz müqavilələrimizə baxmalıyıq. Amma razılaşmalara görə, biz gündəlik 4,5-5 milyon kubmetr Azərbaycana svop çatdırılması həyata keçiririk. Türkmənistanla Azərbaycan arasında mövcud olan müqavilələrə əsasən indi svop tədarükü 7-7,5 milyon kubmetrə qədər artıb. Serah xəttində svop tədarük potensialı gündəlik 20 milyon kubmetrə qədərdir”. Amma indi türkmən tərəfi Azərbayacan qaz tədarükünü daha da artırmaq istəyir. Hətta bu günlərdə Türkmənistan və İran Azərbaycana təbii qaz tədarükünü sutkada 10 milyon kubmetrədək sınaqdan keçirib. İranın Milli Qaz Şirkətinin baş direktoru Məcid Çeqaninin sözlərinə görə, hazırda gündəlik qaz tədarükü sutkada 4,5 milyon kubmetrdən 8 milyon kubmetrədək artırılıb, bundan əlavə, 10 milyon kubmetr türkmən qazının sutkalıq sınaq tədarükü uğurla həyata keçirilib. Qaz şirkətinin baş direktoru vurğulayıb ki, gələcəkdə Türkmənistandan qaz idxalının həcminin artırılması planlaşdırılır. Bu isə İran vasitəsilə daha çox həcmdə türkmən qazının Azərbaycana gəlişi deməkdir. Bu, türkmən tərəfi üçün çox önəmlidir. Məsələ burasındadı r ki, Türkmənistan bu ilin sonuna qədər qaz hasilatının 80 milyard kubmetri ötəcəyini gözləyir. 2022-ci ildə ölkədə 82,7 milyard kubmetr qaz hasil edilib. “Türkmənqaz” dövlət konserninin sədr müavini Murat Arçayevin sözlərinə görə, bu il qaz ixracının 40 milyard kubmetrə yaxın olacağı proqnozlaşdırılır. Bu həcmin təqribən 35 milyard kubmetri “Türkmənqaz” tərəfindən təmin olunacaq. Çin əsas ixrac istiqaməti olaraq qalacaq və oraya 30 milyard kubmetrdən çox qaz nəql olunacaq. Bundan əlavə, hazırda türkmən qazının Özbəkistan, Rusiya, Azərbaycana tədarükləri də həyata keçirilir. Azərbaycan üzərindən qaz nəqlinin həyata keçirilməsi isə Türkmənistana daha çox vəsait qazandırır. Bu səbəbdən Azərbaycan istiqaməti Türkmənistan üçün getdikcə daha cəzb edici hala gəlir.

Məlumdur ki, Rusiyanın iştirakı olmadan qaz tədarükünün diversifikasiyası Avropa üçün son dərəcə çətindir. Belə vəziyyətdə 13,6 trilyon kubmetr qaz ehtiyatı olan Türkmənistan Avropa bazarına qaz tədarük etmək üçün mühüm namizəddir. Əsas problem odur ki, Türkmənistanla Avropa arasında boru xətti yoxdur və çəkilməsi də real deyil. Ona görə hazırda çoxlarını bir sual düşündürür: Türkmənistanın zəngin qaz ehtiyatlarını Azərbaycan və Türkiyənin vasitəsilə Avropaya çıxarmaq mümkündürmü? Bunun üçün  300 kilometrlik “Transxəzər” qaz kəmərinin çəkilməsi vacibdir. Amma indilikdə bu real görünmür. Bir müddət əvvəl isə mövcud dəniz platformalarından qazın nəqli üçün Türkmənistan və Azərbaycan arasında 78 kilometrlik “Transxəzər” birləşdirici qaz kəmərini n çəkilişi  ideyası da gündəmə gətirlib. “Trans Caspian Resources, Inc” Məşvərət Komitəsinin direktoru Natali Kostello bildirib ki, ideya Türkmənistandakı mövcud dəniz hasilat müəssisələrindən təbii qazı Azərbaycandakı mövcud dəniz platformalarına göndərməkdir; 10-12 milyard kubmetr tutumlu bu qaz kəməri Türkmənistanda hasil edilən qazı Cənub Qaz Dəhlizi ilə birləşdirəcək. Amma hələlik bu xüsusda da heç bir addım atılmır. İndiki halda svop-sxemlər vasitəsilə türkmən qazı Azərbaycan vasitəsilə Avropaya çatdırıla bilər. Qeyd edildiyi kimi, Azərbaycan-İran-Türkmənistan arasında üçtərəfli svop müqavilələri var. Indi bu fonda həcmin artımı Türkmənistana əlavə üstünlüklər vəd edir və Azərbaycan da buna bütün şəraiti yaratmağa hazırdır.

Ramil QULİYEV







VİDEO

“Bastion”dan “Sezar”adək - Fransa Ermənistanı silah himayəsinə götürdü... - VİDEO

Azərbaycan-ABŞ münasibətləri barədə səfir Libbidən gözlədiyimiz ilk konkret bəyanat... - VİDEO

Ukraynanın arxasında gizli plan - Zelenskisiz və Putinsiz sülhə doğru... - VİDEO

Prezidentliyə onun alternativi var ki?! - Boş münəccimlikdən uzaq olun...

O’Braynın Bakıdan sonrakı tviti - ABŞ post-Qarabağ reallıqlarını tam qəbul etdi...

34 ildə Azərbaycanda ilk hadisə - seçkilər ölkənin bütün ərazisini əhatə edəcək…

SON XƏBƏRLƏR

08.12.2023 | 19:12
PISA testi - məktəblərdə təhsilin səviyyəsi geriləyib...

08.12.2023 | 19:03
Naxçıvana iqtisadiyyat naziri əvəzi təyin olundu

08.12.2023 | 18:46
Cənubi Qafqazda inteqrasiya üçün yeni imkanlar açılır

08.12.2023 | 18:32
Qarabağ erməniləri bu şanslarını qaçırdılar - o günləri yenidən təhlil olundu...

08.12.2023 | 18:20
"Azərbaycan demokratik inkişaf tarixinə daha bir uğur səhifəsini yazacaq" Vüqar Rəhimzadə

08.12.2023 | 18:06
Qondarma “Arsax” “mədəni irs mərkəzi” Azərbaycana böhtan atdı...

08.12.2023 | 17:51
İrəvan sazişdə əvvəl təkid etdiyi bəzi maddələrdən imtina etdi...

08.12.2023 | 17:37
Ermənistan beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi hüququndan imtina etdi...

08.12.2023 | 17:33
Əli Əsədov Qarabağ Universiteti ilə bağlı Sərəncam imzaladı

08.12.2023 | 17:24
Baş bankir tanınmış iqtisadçıları niyə dəvət etmişdi... - MÜSAHİBƏ

08.12.2023 | 17:10
Saakaşvili Paşinyana məsləhət verdi və Putini təhqir etdi...

08.12.2023 | 16:57
7 fevral növbədənkənar seçki qərarının SƏBƏBLƏRİ...

08.12.2023 | 16:51
Növbədənkənar Prezident seçkiləri ilə əlaqədar işçi qrupu yaradıldı

08.12.2023 | 16:44
İxracatımızda qeyri-neft sektorunun payı çox az olaraq qalır

08.12.2023 | 16:36
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə də seçki məntəqələri quraşdırılacaq...

08.12.2023 | 16:32
Növbədənkənar Prezident seçkiləri ilə bağlı Təqvim planı təsdiq edildi

08.12.2023 | 16:23
NATO-dan Azərbaycan-Ermənistan razılaşmasına reaksiya - dəstəkləyirik...

08.12.2023 | 16:15
MSK növbədənkənar Prezident seçkilərinin vaxtını təyin etdi

08.12.2023 | 16:11
DİN-dən qanunsuz silah-sursatla bağlı vətəndaşlara MÜRACİƏT - VİDEO

08.12.2023 | 16:07
Qaradağda zəlzələdən sonra ortaya bu divarlar çıxdı - Dövlət Xidmətindən açıqlama...

08.12.2023 | 15:52
Putin qərarını verdi - prezident seçkilərində iştirak edəcək...

08.12.2023 | 15:37
Ərdoğan Fransanın Ermənistanı silahlandırmasını təxribat adlandırdı - göndərilən silahlar Azərbaycanın əlinə keçdi...

08.12.2023 | 15:25
Moskva Bakı və İrəvanın sülh sazişinə dair birgə bəyanatına münasibət bildirdi...

08.12.2023 | 15:07
“Kapital Bank” “Naxçıvan Bank”ı alır?..

08.12.2023 | 14:50
“Bakcell” dünyanın ən sürətlilərinin sürət tərəfdaşı oldu! - FOTO

08.12.2023 | 14:30
“Naxçıvansığorta”nın lisenziyası ləğv edildi - MB məlumat yaydı

08.12.2023 | 14:14
Mingəçevirdə üzərində tapança gəzdirən şəxs saxlandı - FOTO

08.12.2023 | 14:06
Prezident Əliyev Azərbaycanla Ermənistanın birgə bəyanatının əhəmiyyətindən danışdı

08.12.2023 | 14:03
Azərbaycanda Qiymətləndiricilər Palatası yaradılılır...

08.12.2023 | 13:59
"Borrell İrəvanın oyuncağı imiş - Aİ-nin ali nümayəndəsi istefaya getməlidir" - ABŞ ekspertləri

08.12.2023 | 13:48
Antalyada 13-cü beynəlxalq kurort turizm konqresi başladı

08.12.2023 | 13:31
Gədəbəydə avtomobil yolunun əsaslı təmirinə 2 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM

08.12.2023 | 13:29
Ersin Tatar Qırğızıstan səfərindən məmnun qalıb

08.12.2023 | 13:24
Pirallahı qəsəbəsində avtomobil yolları əsaslı təmir ediləcək - SƏRƏNCAM

08.12.2023 | 13:15
Azərbaycandakı erməni hərbçilərin nə vaxt qaytarılacağı açıqlandı

08.12.2023 | 12:57
Bu gün MSK-nın iclası keçiriləcək

08.12.2023 | 12:30
İsraildən AÇIQLAMA: yerüstü əməliyyatlarda 91 hərbçi həlak olub

08.12.2023 | 12:10
Bakı Metropolitenindən AÇIQLAMA: "Xanım maşinistlərə heç bir güzəşt yoxdur"

08.12.2023 | 12:00
Bu gün "Qarabağ" səfərdə "Sumqayıt"ı sınağa çəkəcək

08.12.2023 | 11:47
Prezident İlham Əliyev Avropa Şurasının Baş katibini qəbul etdi - FOTO

08.12.2023 | 11:40
Bakıda səhhətində problem yaranan FIA prezidenti tibbi yardıma görə Azərbaycana təşəkkür etdi

08.12.2023 | 11:34
"Birgə açıqlama sülhə doğru atılan cəsarətli addımdır" - İtaliya səfirliyindən paylaşım

08.12.2023 | 11:24
Azərbaycan-Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin qərargah danışıqları keçirildi

08.12.2023 | 11:17
"NATO ilə toqquşma ehtimalı yüksəkdir" - Medvedev yenə hədələdi..

08.12.2023 | 11:13
"Növbədənkənar Prezident seçkiləri müstəqil Azərbaycan tarixində ilk dəfə olaraq bütün ərazidə keçiriləcək"

08.12.2023 | 11:10
Naxçıvan teatrı Beynəlxalq İzmir Festivalında iştirak edib

08.12.2023 | 11:00
Messi yenə gündəmdədir: 83 illik rekordu yenilədi!

08.12.2023 | 10:30
DİN-dən açıqlama: Narkoşəbəkənin üzvləri Yardımlıda yaxalandılar

08.12.2023 | 10:20
"Sülh müqaviləsinə gedən yolda sonuncu maneə aradan qaldırılıb"- Metyu Brayzadan paylaşım

08.12.2023 | 10:09
Samuxda "Mersedes"in sürücüsü saxlanıldı -narkotikaya görə...

08.12.2023 | 10:06
"Sülh sazişinin ən qısa zamanda imzalanmasını arzu edirik” - Türkiyə XİN bəyanat yaydı

08.12.2023 | 10:00
"Barselona"dan qərar: heç bur futbolçu satılmayacaq

08.12.2023 | 09:50
Danimarkadan QƏRAR: bu ölkədə Quranın yandırılması qadağan edildi

08.12.2023 | 09:45
Dövlət Departamenti Ceyms O’Braynın Azərbaycan Prezidenti ilə görüşünü müsbət və konstruktiv adlandırdı

08.12.2023 | 09:27
Ekspertiza tarifləri 29 faiz azaldı - dərmanlar ucuzlaşacaqmı...

08.12.2023 | 08:44
Mərkəzi istilik sistemləri bir aydır işə salınıb - Bakıxanovda isə... başlı başını saxlasın...

08.12.2023 | 00:14
Mirzoyan Ceyhun Bayramovla ABŞ-da görüşə hazır olduğunu bildirdi

07.12.2023 | 23:03
Hüseyn Axundov və Aqşin Bəbirov erməni əsirliyindən xilas edilir - Razılaşma əldə olundu...

07.12.2023 | 22:59
Şarl Mişel Azərbaycanla Ermənistanın birgə yaydığı bəyanatı alqışlayıb

07.12.2023 | 22:50
Azərbaycanın azad edəcəyi 32 erməninin ADLARI AÇIQLANDI...

07.12.2023 | 22:14
Azad ediləcək erməni hərbçilər arasında Azərbaycan xalqına qarşı cinayətlər törətmiş qondarma rejim başçıları yoxdur

07.12.2023 | 21:21
Tarix şok xəbərdən partlayacaq, Əliyevlə Paşinyanın aparatı birgə bəyanat yaydı - vasitəçilərsiz razılaşma...

07.12.2023 | 21:15
Prezidentliyə onun alternativi var ki?! - Boş münəccimlikdən uzaq olun...

07.12.2023 | 21:12
O’Braynın Bakıdan sonrakı tviti - ABŞ post-Qarabağ reallıqlarını tam qəbul etdi...

07.12.2023 | 20:57
34 ildə Azərbaycanda ilk hadisə - seçkilər ölkənin bütün ərazisini əhatə edəcək…

07.12.2023 | 20:44
Yol azmış əsgərimizə "ömürlük" verildi - rəsmi İrəvan gərginliyi artırır...

07.12.2023 | 20:30
Əliyevin bu eyhamı sonadək araşdırılmalıdır - Minalar...

07.12.2023 | 20:18
Ermənistan Qərbdəki havadarlarının dəstəyi ilə sülh müqaviləsini imzalamaqdan çəkinir...

07.12.2023 | 20:10
Fransa və Hindistan yararsız silahları Ermənistana sırıyır...

07.12.2023 | 19:56
Azərbaycan 3 güclü dövlətin yanlışlığını belə sübut etdi...

07.12.2023 | 19:42
Azərbaycanın Avropa Birliyi strategiyasında qaranlıq heç nə qalmadı…

07.12.2023 | 19:29
Avroparlamentin anti-Azərbaycançılığı Qərbin özünə daha çox ziyan vurur...

07.12.2023 | 19:15
Ermənistanda indi də ABŞ və Fransanı xəyanətdə ittiham edirlər...

07.12.2023 | 19:02
Bütöv və suveren Azərbaycanın müəllifi Odur, 7 fevralın Qalibi də O olmalıdır... - Aydın QULİYEV yazır...

07.12.2023 | 18:53
"Regiona sülhü gətirən Azərbaycandır" - "sülh təşəbbüsü oğrularına" cavab...

07.12.2023 | 18:40
Azərbaycan Avropanın enerji ilə bağlı oyun qaydalarında böyük dəyişikliklər edir...

07.12.2023 | 18:26
Tərəfdaş saydığımız ölkələrlə anlaşılmazlıq – söhbət kim(lər)dən gedir...

07.12.2023 | 18:12
Ermənistan öz suverenliyini ancaq bu yolla saxlaya bilər...

07.12.2023 | 17:59
Vətən müharibəsi tariximizin yeni həqiqətləri açılır...

07.12.2023 | 17:45
Tarix dərsliklərində Qərbi Azərbaycan mövzusuna baxış köklü dəyişməlidir...

XƏBƏR ARXİVİ

«    Dekabr 2023    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031