KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycan Türkmənistan qazının tranzitində həlledici rol oynamağa başlayır

Image

Azərbaycan və Türkmənistan arasına enerji sektorunda işbirliyinin getdikcə dərinləşməsi müşahidə edilməkdədir. Elə bu fonda Türkmənistanın ölkəmiz üzərindən daha çox qaz nəql etmək niyyəti də özünü qabarıq şəkildə büruzə verir. 

Hadisələrin inkişaf axarı göstərir ki, yaxın perspektivdə Azərbaycan türkmən qazının ixracında mühüm tranzit ölkəyə çevrilə bilər. Bunu türkmən rəsmilərinin açıqlamaları da rəsdiq edir.

Türkmənistanın xarici işlər naziri Rəşid Meredov Aşqabadda Türkmənistanla İran arasında keçirilən biznes-forumda çıxış edərək bildirib ki, ölkəsi İrandan tranzit keçməklə Azərbaycana təbii qaz nəql edərək üçüncü ölkələrə satır: “Türkmənistan böyük qaz ehtiyatlarına malikdir və ixrac etdiyi təbii qazın həcmini artıra bilər. Türkmənistanın geniş ixracı potensialı var ki, bu da region dövlətləri ilə əməkdaşlıq əlaqələrini genişləndirmək üçün böyük imkanlar yaradır”. Xatırladaq ki,  Azərbaycan, Türkmənistan və İran arasında 2021-ci ilin noyabrında Aşqabadda svop qaz tədarükü haqqında müddətsiz üçtərəfli saziş imzalanıb. Sazişə əsasən, Türkmənistan İran vasitəsilə Azərbaycana ildə 1,5-2 milyard kubmetr qaz tədarük etməli idi. Lakin sonradan bu həcm 4,5 - 5 milyon kubmetrə kimi artırıldı. Ardınca sözügedən göstərici 7,-7,5 milyon kubmetrə çatdırıldı. İranın Türkmənistandakı səfiri Qulam Abbas Ərbab Hales bu xüsusda bildirib: “Türkmənistan qazının İran ərazisindən nəqlinə gəlincə, biz müqavilələrimizə baxmalıyıq. Amma razılaşmalara görə, biz gündəlik 4,5-5 milyon kubmetr Azərbaycana svop çatdırılması həyata keçiririk. Türkmənistanla Azərbaycan arasında mövcud olan müqavilələrə əsasən indi svop tədarükü 7-7,5 milyon kubmetrə qədər artıb. Serah xəttində svop tədarük potensialı gündəlik 20 milyon kubmetrə qədərdir”. Amma indi türkmən tərəfi Azərbayacan qaz tədarükünü daha da artırmaq istəyir. Hətta bu günlərdə Türkmənistan və İran Azərbaycana təbii qaz tədarükünü sutkada 10 milyon kubmetrədək sınaqdan keçirib. İranın Milli Qaz Şirkətinin baş direktoru Məcid Çeqaninin sözlərinə görə, hazırda gündəlik qaz tədarükü sutkada 4,5 milyon kubmetrdən 8 milyon kubmetrədək artırılıb, bundan əlavə, 10 milyon kubmetr türkmən qazının sutkalıq sınaq tədarükü uğurla həyata keçirilib. Qaz şirkətinin baş direktoru vurğulayıb ki, gələcəkdə Türkmənistandan qaz idxalının həcminin artırılması planlaşdırılır. Bu isə İran vasitəsilə daha çox həcmdə türkmən qazının Azərbaycana gəlişi deməkdir. Bu, türkmən tərəfi üçün çox önəmlidir. Məsələ burasındadı r ki, Türkmənistan bu ilin sonuna qədər qaz hasilatının 80 milyard kubmetri ötəcəyini gözləyir. 2022-ci ildə ölkədə 82,7 milyard kubmetr qaz hasil edilib. “Türkmənqaz” dövlət konserninin sədr müavini Murat Arçayevin sözlərinə görə, bu il qaz ixracının 40 milyard kubmetrə yaxın olacağı proqnozlaşdırılır. Bu həcmin təqribən 35 milyard kubmetri “Türkmənqaz” tərəfindən təmin olunacaq. Çin əsas ixrac istiqaməti olaraq qalacaq və oraya 30 milyard kubmetrdən çox qaz nəql olunacaq. Bundan əlavə, hazırda türkmən qazının Özbəkistan, Rusiya, Azərbaycana tədarükləri də həyata keçirilir. Azərbaycan üzərindən qaz nəqlinin həyata keçirilməsi isə Türkmənistana daha çox vəsait qazandırır. Bu səbəbdən Azərbaycan istiqaməti Türkmənistan üçün getdikcə daha cəzb edici hala gəlir.

Məlumdur ki, Rusiyanın iştirakı olmadan qaz tədarükünün diversifikasiyası Avropa üçün son dərəcə çətindir. Belə vəziyyətdə 13,6 trilyon kubmetr qaz ehtiyatı olan Türkmənistan Avropa bazarına qaz tədarük etmək üçün mühüm namizəddir. Əsas problem odur ki, Türkmənistanla Avropa arasında boru xətti yoxdur və çəkilməsi də real deyil. Ona görə hazırda çoxlarını bir sual düşündürür: Türkmənistanın zəngin qaz ehtiyatlarını Azərbaycan və Türkiyənin vasitəsilə Avropaya çıxarmaq mümkündürmü? Bunun üçün  300 kilometrlik “Transxəzər” qaz kəmərinin çəkilməsi vacibdir. Amma indilikdə bu real görünmür. Bir müddət əvvəl isə mövcud dəniz platformalarından qazın nəqli üçün Türkmənistan və Azərbaycan arasında 78 kilometrlik “Transxəzər” birləşdirici qaz kəmərini n çəkilişi  ideyası da gündəmə gətirlib. “Trans Caspian Resources, Inc” Məşvərət Komitəsinin direktoru Natali Kostello bildirib ki, ideya Türkmənistandakı mövcud dəniz hasilat müəssisələrindən təbii qazı Azərbaycandakı mövcud dəniz platformalarına göndərməkdir; 10-12 milyard kubmetr tutumlu bu qaz kəməri Türkmənistanda hasil edilən qazı Cənub Qaz Dəhlizi ilə birləşdirəcək. Amma hələlik bu xüsusda da heç bir addım atılmır. İndiki halda svop-sxemlər vasitəsilə türkmən qazı Azərbaycan vasitəsilə Avropaya çatdırıla bilər. Qeyd edildiyi kimi, Azərbaycan-İran-Türkmənistan arasında üçtərəfli svop müqavilələri var. Indi bu fonda həcmin artımı Türkmənistana əlavə üstünlüklər vəd edir və Azərbaycan da buna bütün şəraiti yaratmağa hazırdır.

Ramil QULİYEV







VİDEO

Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan qəza enişi edən helikopterə görə İrana hər cür dəstək göstərməyə hazırdır"

Prezidentlə əməkdaşlıq kəlməsini dilə gətirməyənlər... Prezidentin partiyaları Qarabağ Zəfərinə şərik etməsi - Administrasiyada tarixi görüş... - Aydın QULİYEV yazır...

Qarabağ məsələsi dünya münaqişələr tarixində unikal fakt oldu - İlham Əliyev izah etdi...

SON XƏBƏRLƏR

19.05.2024 | 21:04
Helikopter qəzasına uğrayan İran prezidentinin axtarışları davam edir...

19.05.2024 | 20:47
Rəisinin helikopterini axtaran xilasedicilər də yoxa çıxıb

19.05.2024 | 20:30
"Azərbaycan İrana dost və qardaş xalq kimi bütün lazımi dəstəyi verməyə hazırdır" - XİN

19.05.2024 | 19:55
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan qəza enişi edən helikopterə görə İrana hər cür dəstək göstərməyə hazırdır"

19.05.2024 | 19:49
İran Prezidentinin helikopteri bu ərazidə qəzaya uğrayıb -YERİ AÇIQLANDI

19.05.2024 | 19:42
Rəisinin havadan axtarışları dayandırıldı - İrandan RƏSMİ AÇIQLAMA

19.05.2024 | 19:38
TƏCİLİ: Rəisinin helikopteri qəzaya uğradı, Xamenei təcili iclas keçirir

19.05.2024 | 19:16
Ölkəmizdə Tacikistan Mədəniyyəti Günləri başlanır

19.05.2024 | 16:01
Minlərlə britaniyalı etiraza qalxdı - su çirklənməyinə qarşı...

19.05.2024 | 15:57
“İran-Azərbaycan birliyi, dostluğu sarsılmazdır, heç kim bizim aramıza girə bilməz"

19.05.2024 | 14:27
"Ümid edirəm ki, Ermənistan düzgün siyasət apararaq regional əməkdaşlığa ziyan yox, töhfə verəcək" - Prezident

19.05.2024 | 14:18
Prezident: "Qeyri-regional ölkələrin bizim işlərimizə müdaxiləsi qəbuledilməzdir"

19.05.2024 | 14:10
"İranın Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi məsələsinə dair dəstəyini alqışlayırıq" - Prezident

19.05.2024 | 14:05
Prezident: "Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanda “yaşıl enerji” mənbələrinin yaradılması bütün bölgəyə fayda verəcək"

19.05.2024 | 13:49
"İran-Azərbaycan dostluğu, qardaşlığı bölgənin sabitliyi üçün önəmli amildir" - Prezident

19.05.2024 | 13:41
Prezident İlham Əliyev: "İran ilə Azərbaycan arasında dövlətlərarası münasibətlər ən yüksək səviyyəyə qalxıb"

19.05.2024 | 13:35
“Qız Qalası” hidroqovşağının açılışı və “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi tarixi hadisədir" - Prezident

19.05.2024 | 12:05
Azərbaycan və İran prezidentlərinin iştirakı ilə “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi və “Qız Qalası” hidroqovşağının açılış mərasimi keçirilib - FOTO/YENİLƏNDİ

19.05.2024 | 11:01
Məhkəmə sahibkarın xeyrinə qərar çıxardı, şagirdlər çöldə qaldı, nazirlik isə...

18.05.2024 | 23:15
Gürcüstan prezidenti qalmaqallı agent qanununa veto qoydu...

18.05.2024 | 22:55
Omanda gizli ABŞ-İran görüşü - detallar ortaya çıxdı...

18.05.2024 | 18:02
Mehriban Əliyeva instaqram hesabında Zəngilan səfəri ilə bağlı paylaşım edib - FOTO/VİDEO

18.05.2024 | 17:21
Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

18.05.2024 | 16:52
NATO Ukraynaya əsgər göndərə bilər - ABŞ-da müzakirələr başladı...

18.05.2024 | 15:45
Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

18.05.2024 | 15:31
Zəngilan şəhərinin daxili yol-kommunikasiya şəbəkəsinin təməli qoyuldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 15:21
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Zəngilan məscidinin açılışında iştirak ediblər - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 15:07
“Zəngilan” və “Şayıflı” Su Elektrik stansiyalarının açılışları oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 14:55
Bakı küçələrində “kokain” və “ekstazi” satışını təşkil etmək istəyən şəxs saxlandı - VİDEO

18.05.2024 | 14:35
Prezident Mincivan qəsəbəsinin təməlini qoydu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 14:15
Zəngilanda “Ağalı” hotelinin açılışı oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 13:56
Azərbaycan dili və riyaziyyatdan ballar artıb

18.05.2024 | 13:30
Prezident Cəbrayılın Karxulu kəndinin təməlini qoydu - FOTO

18.05.2024 | 13:21
Cəbrayılın Maşanlı kəndinin təməli qoyuldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 13:19
Prezident İlham Əliyev Böyük Mərcanlı kəndinin təməlini qoydu - FOTO

18.05.2024 | 12:45
Şirvanda 6 evi soyan keçmiş məhkum həbs edildi

18.05.2024 | 12:18
Hərbi Hava Qüvvələrinə yeni komandan təyin edildi...

18.05.2024 | 11:00
Sabunçuda nənəsini və arvadını bıçaqlayan şəxs yaxalandı

18.05.2024 | 10:15
İsrail hökuməti HƏMAS-la danışıqları dayandırıb - səbəb AÇIQLANDI

18.05.2024 | 10:05
"Liverpul"un yeni baş məşqçisi məlum oldu - özü açıqladı...

18.05.2024 | 10:00
"Əgər sizə xarici ölkədə təhsil almaq təklif olunarsa..." - DİN-dən XƏBƏRDARLIQ

18.05.2024 | 09:55
Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

18.05.2024 | 09:30
Bakıda 2 avtomobil toqquşub, xəsarət alan var

18.05.2024 | 09:28
Erməni spiker Rus spikerin məktubuna əslində aşağılayıcı cavab verdi....

18.05.2024 | 09:26
Prezidentin bu fərmanı özəl tibbə də aid ediləcəkmi?..

18.05.2024 | 09:24
"Neftçi"nin 4 futbolçusu bu gün "Səbail"ə qarşı oynamayacaq

18.05.2024 | 09:14
Kanaklı vəkil: Fransanın bu addımı “əlcəzairsayağı sülhyaratmadır”

18.05.2024 | 08:38
Sənədsiz ev sahibləri böyük "amnistiya" ilə sevindirildi...

17.05.2024 | 21:21
Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanla əməkdaşlığa görə təhdidlə üzləşib...

17.05.2024 | 21:15
Prezidentlə əməkdaşlıq kəlməsini dilə gətirməyənlər... Prezidentin partiyaları Qarabağ Zəfərinə şərik etməsi - Administrasiyada tarixi görüş... - Aydın QULİYEV yazır...

17.05.2024 | 21:06
Yeni "fransız absurdu" - özləri Qafqaza müdaxilə cəhdindən əl çəkmir, Azərbaycanı günahlandırır...

17.05.2024 | 20:52
Paşinyan Azərbaycanla protokol imzalanmasını “böyük uğur” adlandırdı... Niyəsini də dedi...

17.05.2024 | 20:38
Fransanın hərbi müdaxiləsi Kaledoniyada “genosid mühitinin” yaranmasına aparır...

17.05.2024 | 20:25
Qarabağ məsələsi dünya münaqişələr tarixində unikal fakt oldu - İlham Əliyev izah etdi...

17.05.2024 | 20:11
Fransa Yeni Kaledoniyada daha qəddar müstəmləkəçilik üsullarına keçdi...

17.05.2024 | 19:58
Avropa subyektləri Kaledoniyada fransız vəhşiliyini sükutla qarşılayır - ilginc təhlil...

17.05.2024 | 19:45
İlham Əliyevin islam həmrəyliyi çağırışına İrandan belə reaksiya gəldi...

17.05.2024 | 19:32
Gürcüstanda hakimiyyət yenidən dəyişir - Qərbin "yeni Saakaşvili planı"...

17.05.2024 | 19:17
Rusiya-Çin faktoru Qərbə qarşı yeni güc mərkəzinə çevrilir - çoxqütblü dünyaya keçid sürətlənir...

17.05.2024 | 19:06
Vüqar Rəhimzadə: Siyasi partiyaların mütləq əksəriyyəti dialoq proseslərinin fəal iştirakçılarıdır

17.05.2024 | 18:55
Xəzərin çəkilməsinin daha böyük səbəbi var imiş - Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində yeni mövzu var...

17.05.2024 | 18:42
Siyasi partiyalar hakimiyyətlə əməkdaşlığın yeni hədəflərini qiymətləndirir...

17.05.2024 | 18:28
Postqarabağ mərhələsində diasporumuzun taktika və strategiyası...

17.05.2024 | 18:15
Azad rayonlarımızda xarici kapitalın iştirakı genişlənir - daha bir fakt...

17.05.2024 | 18:01
Azərbaycan Belarusla birgə dərman istehsal edəcək...

17.05.2024 | 17:47
Fransa kütləvi həbslərlə kanak xalqını sındırmağa çalışır...

17.05.2024 | 17:33
Prezident Administrasiyasında görüşdə iştirak etmiş partiya sədri: "Bunlar bəzi məsələləri 30 il sonra başa düşürlərsə, bu bizim problemimiz deyil"...

17.05.2024 | 17:22
“Redaksiya siyasəti və peşə davranış qaydaları” mövzusunda təşkil olunan təlim proqramı başa çatıb - FOTO

17.05.2024 | 17:20
İrəvandan Moskvaya çox kəskin cavab - “Biz belə xahiş etməmişik”...

17.05.2024 | 17:07
Azərbaycanda aqroşəhərciklər dövrü başlayır - "aqrar şəhər" anlayışı nədir…

17.05.2024 | 16:56
Putin Xarkov əməliyyatının əsl məqsədini açıqladı - şəhəri tutmaq planımız yoxdur, ancaq...

17.05.2024 | 16:35
Qərb Zelenskini Moskva ilə danışıqlara başlamağa razı salmaq üçün təzyiqlərə başlayıb? - ŞOK İDDİA...

17.05.2024 | 16:22
Milli Teatrda “İblis və...” tamaşasının məşqlərinə başlanılıb

17.05.2024 | 16:07
Zelenski Xarkovda vəziyyətin pisləşməsinə görə dünyanı günahlandırdı - ruslar 10 km irəliləyiblər...

17.05.2024 | 15:35
Baş Qərargah rəisi artilleriya bölmələrinin taktiki təlimini izlədi - FOTO

17.05.2024 | 15:18
İrəvan Moskvaya rus hərbçilərini Azərbaycanla sərhəddəki 17 postdan çıxarmağı təklif edib - Qriqoryan açıqladı

17.05.2024 | 15:08
Cavanşir körpüsü söküləcək...

17.05.2024 | 14:55
"Paşinyanı Azərbaycanın əli ilə devirmək istəyirdilər" - Yunus Oğuz

17.05.2024 | 14:43
Taksilərdə minimum gediş haqqı 4,50 olacaq? – Taksi söhbətlərinə AYNA-dan reaksiya...

17.05.2024 | 14:27
Füzuli, Ağdam və Cəbrayılın bəzi kəndlərinin sakinlərinə aylıq müavinət dayandırıldı

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031