KÖHNƏ VERSİYA            

Dolların taxtı silkələnir, Tramp alternativ pul yaradanları kəskin hədələdi - "kəsərəm"

Image

Qarşılıqlı ödənişlər üçün ABŞ dollarına alternativ valyutalardan istifadə edən ölkələrə qarşı Donald Trampın valyuta və tarif təhdidlərinin nəticələri ilə bağlı mənfi gözləntilər Qərb mediasında artır. 

Maliyyəçilər, bankirlər və analitiklər dollar ödənişlərinin təhlükəsizliyinə inamın şantaj və ya təhdidlər vasitəsilə aşılana biləcəyinə şübhə edirlər. Bunlar fonunda BRİCS ölkələri yeni valyuta yaratmaq üzərində işləmədiklərini bildirirlər. Amma əslində bu gün getdikcə daha çox beynəlxalq ödənişlər ABŞ valyutası ilə aparılmır.

Amerika biznes mətbuatı yazır ki, Trampın BRİCS  ölkələrinə 100% rüsum tətbiq etməklə hədələməsi dolların rolunu zəiflədə bilər. Bu cür siyasətlər ölkələrin dollara alternativ tapmaq səylərini sürətləndirə, onun dominant rolunu zəiflədə bilər. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin keçmiş rəsmisi Bred Setser “The Wall Street Journal”a bildirib: “Ölkələr Trampın dediklərini real təhlükə kimi qəbul etdiyini görəndə qərara gələ bilərlər ki, bu, dollara alternativlər axtarmaq üçün stimuldur”. Qeyd edək ki, Donald Tramp faktiki olaraq BRICS ölkələrinə valyuta ultimatumu verib: “Biz tələb edirik ki, BRİCS ölkələri yeni valyuta yaratmayacaqları və qüdrətli ABŞ dollarını əvəz edəcək hər hansı digər valyutanı dəstəkləməyəcəkləri barədə öhdəlik götürsünlər, əks halda onlar 100 faiz tariflərlə üzləşəcəklər və gözəl ABŞ iqtisadiyyatında satışlarla vidalaşacaqlar”. ABŞ prezidenti vəzifəsinə başlamamış Donald Trampın sosial şəbəkədə bu dedikləri ajiotaj doğurub. Rusiya prezidenti Vladimir Putin Donald Trampın dollardan imtina etmək istəyən BRİCS üzvlərinə müraciətini şərh edərkən deyib: “Tramp 4 ildir hakimiyyətdən kənarda qalıb və bu müddət ərzində dolların mövqeyi zədələnib. Yeni seçilmiş prezident dörd ildir ki, Ağ Evdə olmayıb və bu müddət ərzində iqtisadiyyatda, dünyada və Amerika iqtisadiyyatında müəyyən dəyişikliklər baş verib. Onun davamçıları, siyasi rəqibləri dolların dünya ehtiyat valyutası kimi fundamental əsaslarını sarsıtmaq üçün çox işlər görüblər”. Putin bu gün dollardan başqa ölkələrə zərər vermək üçün siyasi və bəlkə də silahlı mübarizənin aləti kimi istifadə olunduğunu vurğulayıb. Beləliklə, Trampın valyuta ultimatumunun uğuru heç də təmin edilmir. Üstəlik, valyuta şantajının mənfi nəticələri zorakılıq və təhdidlərin uzunmüddətli etimad və əməkdaşlığa aparan ən yaxşı yol olmadığını başa düşən müşahidəçilər dollara alternativlərin axtarışlarının sürətlənəcəyini gözləyirlər. Düzdür, Amerika dolları bu gün beynəlxalq ödənişlərdə və ya ölkələrin valyuta ehtiyatlarında üstünlük təşkil edir, bu faktdır. Amma eyni fakt həm ehtiyatlarda, həm də hesablaşmalarda ABŞ dollarının çəkisinin tədricən azalması istiqamətində uzunmüddətli tendensiyanı üzə çıxarır. Getdikcə daha çox ölkə öz ehtiyatlarında dollar aktivlərinin payını tədricən azaldır. Və bu, heç də pis niyyətli anti-Amerika siyasəti məsələsi deyil, Nikson administrasiyasında maliyyə naziri Con Konelli tərəfindən çoxdan formalaşdırılmış ümumi prinsipdir: “Dollar bizim valyutamızdır, lakin bu, sizin probleminizdir”. Bu prinsip o deməkdir ki, istənilən dollar emissiyası dünyanın əksər ölkələrində mütləq qiymət artımına və inflyasiyaya səbəb olacaq. Belə ki, koronavirus pandemiyası zamanı dolların aktiv emissiyası hətta Çin də daxil olmaqla bir çox ölkədə hakimiyyət orqanlarının ictimai etirazlarına səbəb oldu. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Çin Vanq deyib: “Biz ABŞ-ı məsuliyyətli maliyyə və pul siyasəti seçimləri etməyə və makroiqtisadi siyasət koordinasiyasını gücləndirmək, beynəlxalq iqtisadi və maliyyə sabitliyini birgə qorumaq və qlobal iqtisadiyyatın bərpasına töhfə vermək üçün digər iqtisadiyyatlarla işləməyə çağırırıq. Birləşmiş Ştatlar uzun müddət dolların hegemonluğundan sui-istifadə etdi, düşünmədən borc aldı, böhranların yükünü ölkəyə köçürdü. Digərləri isə qeyri-məhdud kəmiyyət yumşalması siyasətini həyata keçirdilər".

Deməli, dollara alternativ axtarışın səbəbləri ölkələrin intriqaları deyil, ABŞ-ın özünün siyasətinin obyektiv nəticələridir. BRİCS ölkələrinin liderlərinə yönəlik valyuta şantajı isə çətin ki, bu reallığı dəyişsin. Trampın yeni ümumi valyuta yaradılacağı təqdirdə BRİCS ölkələrinə qarşı tariflər tətbiq edəcəyi ilə bağlı hədələrindən sonra Cənubi Afrika rəsmiləri assosiasiyanın belə planlarının olmadığını bildirib. Cənubi Afrika Xarici İşlər Nazirliyi bildirib: “Son zamanlar yanlış təqdimat BRİCS-in yeni valyuta yaratmağı planlaşdırdığına dair yanlış məlumatın yaranmasına səbəb olub. Lakin bu, belə deyil”. Departament aydınlaşdırır ki, BRICS ölkələri arasında müzakirələr milli valyutalardan istifadə etməklə ticarətə yönəlib.

Düzdür, BRİCS-ə qoşulmaq üçün müraciət etmiş bəzi ölkələr öz hesablamalarında Amerika valyutasının payını azaltmaq istəklərini artıq təsdiqləyiblər. Belə ki, 2024-cü ilin oktyabrında Afrikanın ən böyük neft ixracatçısı olan Nigeriyanın hakimiyyət orqanları öz xammalının satışını ABŞ dollarından yerli valyuta olan nairaya köçürüblər. Maraqlıdır ki, dollar ödənişləri bəzən ABŞ-ın özünə təsirli təzyiq alətinə çevrilir. Belə ki, bir müddət əvvəl Amerika siyasətçiləri OPEC neft kartelində iştirak edən ixracatçı ölkələri mühakimə etmək üçün qanunvericilik bazası hazırlayırdılar. Lakin Səudiyyə Ərəbistanı hakimiyyəti amerikalıları nefti dollara satmaqdan imtina etməklə hədələyib. Nəticədə amerikalı siyasətçilər OPEC-ə üzv ölkələrə qarşı antiinhisar iddiaları qaldırmaq planlarından imtina etməli oldular. Trampın tarif təhdidləri səbəbindən ABŞ dolları üçün böyük problemlər - bu, Danimarka Saxo Bankının analitiklərinin 2025-ci il üçün "şok proqnozlarından" birincisidir. Qarşıdan gələn ildə Trampın yeni administrasiyası bütün idxala böyük rüsumlar tətbiq etməklə və ABŞ büdcə kəsirini azaltmaqla ABŞ-ın dünya ilə münasibətlərinin xarakterini dəyişə bilər. Dollar və qlobal ticarət üçün nəticələr fəlakətli olacaq və sistemdə onun işləməsini təmin etmək üçün kifayət qədər dollar qalmayacaq. Bu səbəbdən ölkələr kriptovalyuta ödənişləri də daxil olmaqla dollara alternativ axtarışları gücləndirirlər. O da qeyd edilir ki, nəticədə kriptovalyuta bazarı 4 dəfə artacaq, dollar əsas valyutalara nisbətdə 20%, qızıla qarşı isə 30% ucuzlaşacaq. ABŞ iqtisadiyyatı bu devalvasiya ilə güclənəcək. Danimarka bankirlərinin proqnozlarına görə, bundan Amerika ixracatçıları üstünlük əldə edəcəklər.

Ramil QULİYEV







VİDEO

Paşinyanın debat çağırışına Ter-Levondan cavab - “2019-cu ilin iyun olaylarını aç”... - VİDEO

Aydın Quliyev: "Qroznıda təyyarə cinayətinin arxasında konkret şəxslər var..." - VİDEO

Rusiya İranın çox istədiyi layihəni maliyyələşdirməyə tərəddüd edir... - VİDEO

Dünyanın "strateji idarəedicisi" İlham Əliyevlə görüş istəyini reallaşdırdı...

Hərbi cinayətdə ittiham olunan ermənilərin ziyan vurduğu 531 min azərbaycanlı kimlərdir...

Abdolbari Gözəlin sərvəti kim(lər)ə qalacaq?...

SON XƏBƏRLƏR

23.01.2025 | 18:55
Avropa Şurasında Azərbaycana qarşı növbəti düşmənçilik edildi...

23.01.2025 | 18:41
Azad rayonlarda enerji istehsalı regionların inkişafında mühüm mərhələdir...

23.01.2025 | 18:28
Kreml rəsmiləri Trampla görüş üçün əldən-ayaqdan gedir - Trampdan hələ uyğun cavab yoxdur...

23.01.2025 | 18:23
İrana casusluq edən gəmi kapitanının cəzası dəyişmədi - 16 il...

23.01.2025 | 18:14
Azərbaycanın xarici ticarətində narahatlıq yaradan göstərici - üç dəfə azalıb...

23.01.2025 | 17:58
Məhkəmə Köçəryanla Sarkisyanın Bakıya gətirilməsini tələb edə bilər...

23.01.2025 | 17:45
Britaniya Qroznıda vurulmuş təyyarəmizlə bağlı narahatdır... Niyə?

23.01.2025 | 17:32
Bakıda 5-ci sinif rus bölməsində qalmaqal...

23.01.2025 | 17:20
Azərbaycan sahibkarları növbəti 1 il də rahat "nəfəs alacaqlar"...

23.01.2025 | 17:15
Narkotiklərin satışında ittiham edilən tiktokerə 5 il 1 ay iş verildi

23.01.2025 | 17:08
Trampdan daha bir radikal qərar - ABŞ qoşunları Avropadan çıxarılır...

23.01.2025 | 16:55
Sosial şəbəkələrdə tanınmış şəxslərə qarşı kiberdələduzluq edənlər yaxalandı

23.01.2025 | 16:43
Qərbi Azərbaycan İcması Ermənistan hökumətinin irqçi siyasətini sərt şəkildə qınadı

23.01.2025 | 16:36
Ceyhun Bayramov Cahit Bağcını qəbul etdi

23.01.2025 | 16:26
Zelenski 2022-də İstanbul razılaşmalarının niyə pozulduğunu açıqladı - Ukraynada biri mənə Putindən ultimatum gətirdi…

23.01.2025 | 16:08
Trampdan Putinə təhdid kimi xəbərdarlıq - müharibəni dayandırın, yoxsa... mənim başqa yolum qalmayacaq

23.01.2025 | 15:58
MOK Makronun saxta medalları ilə bağlı Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinə müraciət etdi

23.01.2025 | 15:24
Polis Nəsimidə əməliyyat keçirdi, 16 kiloqram narkotik tutuldu

23.01.2025 | 15:16
Cinayətkarlıqla mübarizə üzrə Koordinasiya Şurasının sədri dəyişdirildi

23.01.2025 | 14:55
"Ukraynanın məğlub olması NATO-ya trilyonlarla dollara başa gələcək" - Baş katib

23.01.2025 | 14:30
Gəncədə 10-dan çox avtomobili soyan şəxslər yaxalandı...

23.01.2025 | 13:57
Suraxanıda mağazadan oğurluq edən şəxs saxlandı

23.01.2025 | 13:42
Paris prokurorluğu Fransa daxili işlər nazirini səriştəsizlikdə günahlandırdı...

23.01.2025 | 13:28
Tehrandakı səfirliyimizə hücumda şəhid olan Orxan Əsgərovun atası - "Biz o terrorçunun edamını istəyirik"

23.01.2025 | 13:14
Личный враг Путина на инаугурации Трампа. Почему? - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

23.01.2025 | 13:06
Xaçmazda dələduzluq edənlər yaxalandı

23.01.2025 | 12:43
Prezident İlham Əliyev Ərdoğana zəng edib

23.01.2025 | 12:15
Bölgədə sülh və təhlükəsizlik Ermənistan üzərindən təhdid edilir

23.01.2025 | 12:05
Deputatlar Qarabağ yolçusudur - azad edilmiş ərazilərdə görülən işlərlə tanış olacaqlar

23.01.2025 | 12:00
Tovuzda ustanı elektrik cərəyanı vurub

23.01.2025 | 11:30
“Fənərbağça” “Lion”a, “Mançester Yunayted” “Reyncers”ə qarşı

23.01.2025 | 11:20
“Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi” yubiley medalı təsis ediləcək

23.01.2025 | 11:18
Tanınmış jurnalist vəfat edib

23.01.2025 | 11:15
ABŞ-da ATIŞMA - 4 polis yaralanıb

23.01.2025 | 11:05
Miqrantlara bəd xəbər - Tramp deportasiya üçün bu Nazirliyə səlahiyyət verdi

23.01.2025 | 11:03
Ermənistan Trampa gərək olacaqmı? - CANLI

23.01.2025 | 11:00
İrandan Azərbaycana 80 kq narkotikin keçirilməsinin qarşısı alınıb

23.01.2025 | 10:30
Naxçıvanda bu idarəyə yeni rəis təyin olunub

23.01.2025 | 10:20
Bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar veb-kameralara texniki nəzarət mərkəzinə baxış keçirilib

23.01.2025 | 10:14
Bakıda "Tofaş" yolu keçən qadını vurub öldürdü

23.01.2025 | 10:05
"Qarabağ" bu gün Avroliqada növbəti oyununa çıxır

23.01.2025 | 10:00
Tramp durmaq bilmir - indi də "Husilər"i terror təşkilatı elan etdi

23.01.2025 | 09:25
Avropa ərzağı Bisfenol A maddəsində saxlamağı qadağan etdi - bilirsiz bu nədir?..

23.01.2025 | 09:20
Qəzzada dağıntılar altından daha 212 nəfərin cəsədi çıxarılıb

23.01.2025 | 09:10
Bir ildə 83 milyona yaxın tibbi xidmət göstərilib - TƏBİB

23.01.2025 | 09:05
Tramp öz şəxsi mühafizə rəhbərini Məxfi Xidmətə direktor təyin edib

23.01.2025 | 09:00
Tehranda Azərbaycan və İran arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb

23.01.2025 | 08:39
Həcc ziyarəti azərbaycanlılar üçün buna görə bahalaşır - QMİ-nin inhisarı...

22.01.2025 | 23:27
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında İsveçrə səfərilə bağlı videoçarx paylaşılıb - VİDEO

22.01.2025 | 22:55
Azərbaycan Dünyanın Mənəviyyat Mərkəzidir - İlin 22-ci gününə sözardı

22.01.2025 | 21:27
Tramp İranla iş görən ölkələri hədələdi - İranla münasibətlərimiz necə olacaq...

22.01.2025 | 21:15
Məktəblərdə 5 gün dərs olmayacaq

22.01.2025 | 21:14
Suriya üsyançıları Putinlə Tartus sazişini ləğv etdilər...

22.01.2025 | 20:59
Tramp 1-ci dönəmdə Azərbaycanın enerji siyasətinə necə dəstək verib - yaxın tarixin gerçəyi...

22.01.2025 | 20:44
Tramp Azərbaycanla bağlı nə edəcək - "Yol xəritəsi" hazırdır...

22.01.2025 | 20:30
Bakıda məhkəməsi gedən ermənilərin "ev dustaqlığına" çıxmaq planlarının məqsədi...

22.01.2025 | 20:15
Dünyanın "strateji idarəedicisi" İlham Əliyevlə görüş istəyini reallaşdırdı...

22.01.2025 | 20:02
Hərbi cinayətdə ittiham olunan ermənilərin ziyan vurduğu 531 min azərbaycanlı kimlərdir...

22.01.2025 | 19:53
Əli Əsədov fəaliyyət müddəti başa çatan Cahit Bağçını qəbul etdi

22.01.2025 | 19:45
Tramp Makronun axırına çıxacaq - Avropa liderləri qorxuya düşüb...

22.01.2025 | 19:32
Naxçıvanda 640 baş donuz yoxa çıxıb...

22.01.2025 | 19:18
Tramp ABŞ-Ermənistan strateji sazişini ləğv edə bilər...

22.01.2025 | 19:05
Bakıda xəstənin ölümünə görə plastik cərrah həbs edildi…

22.01.2025 | 18:53
Prezident İlham Əliyev Davosda Xorvatiyanın Baş naziri ilə görüşdü

22.01.2025 | 18:48
"RUSİYANI DAĞITMA!" - Trampın Putinə mesajı...

22.01.2025 | 18:33
Abdolbari Gözəlin sərvəti kim(lər)ə qalacaq?...

22.01.2025 | 18:19
Lavrovun Mirzoyanla görüşü çox gərgin keçdi - Rusiya ya ikibaşlı oynayır, ya da qorxur...

22.01.2025 | 18:05
Reyunyonda fransız vəhşiliyi - qadınlar mal dərmanları ilə abort olunub...

22.01.2025 | 17:52
Gəncləri siyasi təxribat alətinə çevirmək istəyən qüvvələr hələ də var...

22.01.2025 | 17:39
Rusiya Bakı-İrəvan danışıqlarının bütün formatlarından kənarda qaldı - Lavrov dilə gəldi, Mirzoyan “insafa” gəlmədi...

22.01.2025 | 17:27
Hərbi təcavüz cinayətinə görə Bakıda ittiham olunan ermənilərə İrəvanda təzə "status" tapıblar...

22.01.2025 | 17:14
Azərbaycan LGBT-çiləri Qərbdəki böyük dayaqdan məhrum oldular - Tramp imtina etdi...

22.01.2025 | 17:00
Almaniya və Rusiyadan qorxunc iddia… III Dünya Müharibəsi başlayır - konkret tarix də açıqlandı…

22.01.2025 | 16:57
Prezident İlham Əliyev Davosda AYİB-in prezidenti ilə görüşdü - FOTO

22.01.2025 | 16:43
Britaniya təyyarə qəzasının araşdırılmasında Azərbaycana dəstək təklif etdi

22.01.2025 | 16:35
Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisinə bilet satışı başladı

22.01.2025 | 16:30
“Mazımqara” gömrük postunda maşında gizlədilmiş 140 ədəd mobil telefon aşkarlandı

22.01.2025 | 16:21
"Bayden-Blinken administrasiyası dövründə ABŞ tərəfindən Azərbaycana qarşı qərəzli münasibət göstərilib" - Prezident İlham Əliyev

22.01.2025 | 16:18
Kreml Putin-Tramp görüşü üçün ABŞ-dan konkret təkliflər gözlədiyini açıqladı...

22.01.2025 | 16:15
Cahit Bağçı Qərbi Azərbaycan İcmasına vida ziyarəti edib

XƏBƏR ARXİVİ

«    Yanvar 2025    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031