KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycanda çirkli pulların yuyulmasının hansı üsulları var...

Image

Rəşad Həsənov: “Çirkli pulların yuyulması həm birjalarda yeni alətlər vasitəsilə, həm eyni zamanda sosial şəbəkələr üzərindən  həyata keçirilir” 

“Hazırda Azərbaycan banklarında xarici valyutanın, o cümlədən ABŞ dollarının alışı onun satışını üstələyir”. Bunu Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədri (AMB) Taleh Kazımov keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. "Bunun səbəbləri əhalinin milli valyuta etibarının və vətəndaşlarının manatla gəlirinin artmasıdır", - deyə o qeyd edib.

Bununla belə, sədr deyib ki, banklarda xarici valyutanın satışına qoyulmuş 20 min manatlıq illik limit qalır və bu, çirkli pulların yuyulmasının qarşısını almaq üçündür.

Qeyd edək ki, təkcə bizim ölkədə deyil, bütün dünyada çirkli pulların yuyulması kimi problem var və dövlət qurumları, beynəlxalq təşkilatlar nə qədər mübarizə aparsalar da bu neqativ prosesin qarşısını tam almaq olmur. 

Çirkli pulların yuyulması anlayışına gəlincə, ekspertlərin verdiyi bilgiyə görə, çirkli pulların yuyulması qanunsuz  yolla əldə edilmiş maliyyə vəsaitlərinin "gizli iqtisadiyyat"dan rəsmi iqtisadiyyata keçirilməsi və onlardan sonrakı mərhələdə açıq şəkildə istifadə edilməsi prosesidir. Prosesin rəsmi adı "cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya mülkiyyətin leqllaşdırılması"dır.

Birincisi, il ərzində vətəndaşa 20 min manatdan  artıq pulun satılmaması çirkli pulların yuyulmasının qarşısının alınmasında nə dərəcədə öz effektini verə bilir? 

Düzdür, bu, Mərkəzi Bankın çirkli pulların yuyulmasına qarşı tətbiq etdiyi bir üsuldur. Amma buna baxmayaraq, hər halda belə cinayətlər var. Azərbaycanda çirkli pulların yuyulmasında hansı mexanizmlərdən, üsullarından istifadə olunur? Deyək ki, banklarda dolların satışına məhdudiyyət qoyuldu, bu da alındı. Amma başqa üsullardan da istifadə edilməmiş deyil.  Hansı formalarda çirkli pulların yuyulması hallarına rast gəlinir? Bunun hansı formaları yayğındır? 

Ekspertlər qeyd edir ki, həm dünyada, həm də Azərbaycanda çirkli pulların yuyulması halları baş verir, amma təbii olaraq bu aşkar yox, gizli aparılır. Ekspertlərin sözlərinə görə, Azərbaycan Mərkəzi Bankının və başqa qurumların bu hala qarşı mübarizəsinə baxmayaraq çirkli pulların yuyulması prosesinin qarşısı tam alınmayıb, məsələn, bank yolu ilə bu pulları xaricə çıxarmaq imkanları məhdud olsa da, ölkə içində digər alternativ üsullar tapılıb. Deyilənə görə, bu sahədə hər kəs öz bildiyi kimi edir və çirkli pulların yuyulasında öz üsullarından istifadə edir. Ekspertlərə görə, çirkli pulların yuyulması prosesində bir çox üsullardan istifadə edilir.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, vaxtilə şou-biznes sahəsi çirkli pulların yuyulmasında daha çox kara gəlirdi, amma indi daha çox tikinti şirkətləri çirkli pul yuyanların işinə yarayır. Mütəxəssislər hesab edir ki, pulu yuyan şəxs qanuni, amma saxta şirkət yaratmaqla hər ay vergi orqanlarında həmin şirkətin fəaliyyəti nəticəsində getdikcə qazanılan yüksək gəliri göstərməklə və vergi ödəməklə əlindəki qeyri-qanuni vəsaitləri leqallaşdırır, digər bir üsul isə qiymətli kağızlardır. Daşınmaz əmlak vasitəsilə və qiymətli daş-qaşların alınması yolu ilə də çirkli pulların yuyulması həyata keçirilə bilir. Ekspertlərin fikrincə, qanunlar nə qədər sərtləşdirilirsə, işbazlar, qanunsuz pul qazanan məmurlar pulların yuyulması üçün daha çox alternativ variantlar tapıb istifadə edirlər. 

“Sığorta mexanizminin özü çirkli pulların yuyulmasında istifadə olunan alətlərdəndir”

Tanınmış iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov “Bakı-Xəbər”ə şərhində əvvəlcə bildirdi ki, çirkli pulların yuyulmasına qarşı bütün dünyada müvafiq tədbirlər görülsə də, bu halın qarşısını tam olaraq almaq mümkün deyil. Çirkli pulların yuyulmasında bir çox üsullar, mexanizmlər olduğunu vurğulayan R.Həsənov qeyd etdi ki, çeşidli üsullardan istifadə etməklə bu iş görülür. “Əslində, çirkli pulların yuyulmasında çoxlu alətlər var. Mən bir neçəsini vurğulamaq istəyirəm.  Bu gün çirkli pulların yuyulması həm birjalarda yeni alətlər vasitəsilə, həm eyni zamanda sosial şəbəkələr üzərindən həyata keçirilir. Son dövrlər Tik-tok və başqa sosial şəbəkələr bu istqamətdə istifadə olunan aktiv alətlərdən biri kimi artıq nəzarətedici qüvvələrin diqqət mərkəzindədir. Digər üsullar da var. Şirkətlər arasında saxta fakturalar əsasında idxal-ixrac əməliyyatlarının həyata keçirilməsi kimi alətlərdən istifadə olunur. 

Azərbaycan qanunvericiiyində risqli vergi ödəyiciləri var.  Risqli vergi ödəyiciləri əmtəəsiz əməliyyat aparanlar, yəni ixdal etmədiyi və ya almadığı malları satan, heç bir maddi-texniki vəsaiti və əməkdaşları olmadan iş görən, bir malı alıb, amma başqa adlı bir malı satan vergi ödəyiciləridir. Yəni heç bir mal və dövriyyənin ortada olmadığı halda hansısa müqavilələr əsasında bir ödəyicidən başqa bir ödəyiciyə vəsaitin köçürülməsi məsələsi geniş yayılmış alətlərdən biridir. Risqli vergi ödəyicilərindən də istifadə edilir”-deyə R.Həsənov qeyd etdi.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, başqa bir tərəfdən, müxtəlif  qeyri-iqtisadi   əsaslandırması olmayan biznes layihələri var ki, onların üzərindən də bu iş görülür. O vurğuladı ki, burada dövlət məmurlarının öz səlahiyyətlərindən istifadə edərək qeyri-leqal şəkildə, korrupsiya və rüşvət yolu ilə əldə olunan gəlirlərin yönəldilməsi üçün hansısa müəssisələr formalaşdırılır. “Məmurlar tərəfindən biznes subyektləri formalaşdırılır və biznes layihələri çərçivəsində gəlirlərin əldə edilməsi adı ilə çirlki pulların artıq rəsmi dövriyyəyə daxil edilməsi alətindən də istifadə olunur. Guya bunlar sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə edilmiş gəlirlərdir. Burada çox üsullardan istifadə edilir. Məsələn, sığorta mexanizminin özü çirkli pulların yuyulmasında istifadə olunan alətlərdəndir. Bu alətdən həm dünyada, həm də bəlkə Azərbaycanda da müəyyən mənada istifadə olunub. Bu istiqamətə alətlər var. Baxır hansı siqment bu prosesə cəhd göstərir və əlində hansı alətlər var. Ondan da istifadə edir”-deyə R.Həsənov vurğuladı. 

İradə SARIYEVA







VİDEO

Rusiya KİV: "Ermənistan Azərbaycanla sülhdən imtina edə bilər" - VİDEO

Aydın Quliyev: "İsrail ABŞ-ın yaxın müttəfiqi, İran isə mənafe ortağıdır" - VİDEO

Sevr müqaviləsinin zərbəsini unudan Ermənistan 5 apreldə yenə həmin yolu seçdi - VİDEO

Vuçiç Prezident İlham Əliyevdən dəstək istədi

Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanın əleyhinə ortalığa 2 yeni tutarsız fikir atdı.....

Tokayevin Bakı-İrəvan vasitəçiliyi...

SON XƏBƏRLƏR

17.04.2024 | 21:19
İran Qərbin İrəvandakı hərbi planlarına bu "2 qapıya" görə susurmuş...

17.04.2024 | 21:05
Avropa Birliyinin missiya başçısı erməni katolikosu ilə şübhəli görüş keçirdi...

17.04.2024 | 20:52
Qızıl kəskin bahalaşır, dünya iqtisadiyyatı yeni böhrana girir - xəbərdarlıqlar edildi...

17.04.2024 | 20:38
Serbiya prezidenti Vuçiç İlham Əliyevdən hansı köməyin xahişini etdi?...

17.04.2024 | 20:25
"ASAN" xidmətdə şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı ciddi bir çatışmazlıq var...

17.04.2024 | 20:12
NATO Rusiyanı Ermənistandan tam çıxarmaq üçün 2044-cü ili gözləməyəcək – ŞOK DETALLAR...

17.04.2024 | 20:00
İsrail-İran savaşının sonu - molla rejimi çökəcək...

17.04.2024 | 19:47
Brüssel görüşünün ŞOK GİZLİNLƏRİ üzə çıxdı - Ermənistan tam sürətlə silahlandırılır...

17.04.2024 | 19:34
İslahatlar ölkəmizdə liberal bazar iqtisadiyyatını daha dinamik hala gətirib...

17.04.2024 | 19:21
Anti-Azərbaycan siyasət Fransanın özünü yıxdı...

17.04.2024 | 19:08
Azərbaycanın müasir “Su strategiyasının” mahiyyəti belə ifadə olundu...

17.04.2024 | 18:59
2012- Qəbələ RLS, 2024 - Qarabağ sülhməramlıları- "hər şeyin öz zamanı" prinsipi yenə qalib gəldi...

17.04.2024 | 18:47
Hacı İbrahimin "Xəzər adalarının" bəxti açıla bilər - qanun layihəsi hazırdır...

17.04.2024 | 18:47
Sülhməramlılar Qarabağdan çıxdı - Bakı-Moskva gərginliyi barədə proqnozlar puç oldu…

17.04.2024 | 18:32
Fransa Qafqazda bitərəf vasitəçi olmadığını təsdiqlədi...

17.04.2024 | 18:19
Aİ Paşinyanın 1991-ci il Almatı bəyannaməsindən sui-istifadəsinə dəstək verdi...

17.04.2024 | 18:12
Paşinyan Tavuşda qapalı görüş keçirdi - Baş nazir sakinləri qismən razı sala bilib...

17.04.2024 | 18:05
Bakıdan çağırılan fransız səfir Makronun siyasətini ifşa etdi...

17.04.2024 | 17:51
İranın İrəvandakı səfiri Qarabağ müharibəsində ölmüş erməni əsgərlərinin yasını hələ də tutur...

17.04.2024 | 17:44
Makron Olimpiya ərəfəsində Paris ətrafında yaşayanları evlərindən küçələrə tökür

17.04.2024 | 17:38
Prezident Qarabağ və Zəngəzurun su ehtiyatlarının unikal bir özəlliyindən danışdı...

17.04.2024 | 17:33
“Fransanın özünün timsalında “küskün” obrazı yaratmaq cəhdi gülüncdür” - Vüqar Rəhimzadə

17.04.2024 | 17:25
“Ukraynanı İsrail səviyyəsində müdafiə etməyəcəyik" - ABŞ-dan açıq söz...

17.04.2024 | 17:12
Naxçıvanda tarixi abidələrin bərpasına başdansovdu münasibət açılır...

17.04.2024 | 17:01
Əfv Komissiyasının iclası keçirildi - 100-dən çox müraciətə baxıldı

17.04.2024 | 16:56
Şuşa şəhərinin “İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının gənclər paytaxtı” seçilməsi ilə bağlı fəaliyyət planı hazırlanacaq - SƏRƏNCAM

17.04.2024 | 16:46
İran vətəndaşının narkokuryerliyə cəlb etdiyi dəstə üzvü yaxalandı

17.04.2024 | 16:42
11-cilər ingilis dilini öz dilimizdən yaxşı bilirmiş...

17.04.2024 | 16:27
İngilis general Ukraynanın MƏĞLUBİYYƏT TARİXİNİ AÇIQLADI – Rusiyadan böyük hücum gözləyirik...

17.04.2024 | 16:20
BŞİH Milli Şuranın mitinqlə bağlı müraciətinə cavab verdi

17.04.2024 | 16:17
Süni intellekt: İnkişaf, yoxsa İnsan Robotlaşması?

17.04.2024 | 16:15
“Cığır”...Böyük Zəfərdən bəhs edən ilk bədii əsər-Telman Qasımov

17.04.2024 | 16:14
YAP Xətai rayon təşkilatının ərazi partiya təşkilatında növbəti görüş keçirilib

17.04.2024 | 16:09
Zelenski Qərbin İsrailə dəstəyini qısqandı - O, da NATO üzvü deyil...

17.04.2024 | 16:03
BDU-nun Jurnalistika fakültəsində “Azərbaycan Mətbuat Şurası” auditoriyasının açılışı oldu - FOTO

17.04.2024 | 15:47
Hikmət Hacıyev təsdiqlədi - sülhməramlılar barədə Azərbaycan və Rusiya ali səviyyədə razılaşıblar...

17.04.2024 | 15:23
İsrail İranda vuracağı hədəfləri açıqladı

17.04.2024 | 14:50
Ödəniş rekvizitlərində dəyişiklik edildi

17.04.2024 | 14:34
Nəsimidə avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanlarını oğurlayan şəxs saxlandı

17.04.2024 | 14:11
Çovdarov “Vosmoy bazarı”nı geri almaq istədi, ancaq... 30 milyonluq iddia ilə bağlı qərar verildi...

17.04.2024 | 13:57
Rusiya sülhməramlıları Qarabağdan çıxarılır - Kreml TƏSDİQLƏDİ...

17.04.2024 | 13:16
Paşinyan qondarma "soyqırım" "qurban"larının siyahısını istəyir...

17.04.2024 | 13:03
Макрон ещё раз доказал свой идиотизм - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

17.04.2024 | 12:46
Qazaxda avtomobil qaçıran keçmiş məhkum saxlandı - FOTO

17.04.2024 | 12:18
Tovuzda kəşfiyyat uçuşu keçirən kvadrokopter zərərsizləşdirildi - FOTO

17.04.2024 | 12:00
"Milan" 19 yaşlı futbolçu ilə müqaviləni yenilədi

17.04.2024 | 11:47
"İnsanlarda xəstəliklərin 25 faizdən çoxu ətraf mühitlə bağlıdır" - Komitə sədri

17.04.2024 | 11:26
"Fransanın atdığı addımlar Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşdırma səylərini sual altına qoyub" - Rəsmi Bakı

17.04.2024 | 11:07
İranın Ermənistandakı səfiri bərk sayıqladı - CANLI

17.04.2024 | 11:04
"Mançester Siti" "Real"a, "Arsenal" "Bavariya"ya qarşı

17.04.2024 | 11:00
"Gələcəkdə Rusiya ciddi uğurlar əldə edə bilər” - ABŞ İnstitutu

17.04.2024 | 10:52
Azərbaycan XİN Fransa səfirinin geri çağırılması ilə bağlı bəyanat yaydı

17.04.2024 | 10:30
ötən gün vətəndaşlardan pulemyot, tapança və qumbara götürülüb - DİN açıqladı

17.04.2024 | 10:20
Prezident İlham Əliyev Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin Baş katibini qəbul edib

17.04.2024 | 10:10
Kanadadan ŞOK ADDIM: müdafiə xərcləri 53 milyard dollara çatdırılacaq

17.04.2024 | 10:04
Viktor Orban Avropa Birliyini yenə "bombaladı" - "hamısı uğursuzluğa düçar olub"

17.04.2024 | 10:00
Fransa səfirinin Bakıdan getməsinin "yasını tutası" deyilik ki...."Aydınlaşmalı niyyət" Fransanındır, Azərbaycanın yox...

17.04.2024 | 10:00
ABŞ bu həftə İrana ciddi sanksiyalar tətbiq edəcək - Ağ EV-dən AÇIQLAMA

17.04.2024 | 09:30
Nərimanov rayonunda 7 yaşlı uşağı motosiklet vurub

17.04.2024 | 09:25
Nikahlar azalır, boşanma artır...

17.04.2024 | 09:10
"Bu sahədə idxaldan asılılığımız sürətlə azalıb" - Ərdoğandan AÇIQLAMA

17.04.2024 | 09:04
Rişi Sunak Netanyahuya zəng edib - "İran çox səhv hesablama aparıb"

17.04.2024 | 09:00
"Barselona" və "Atletiko" Çempionlar Liqası ilə vidalaşdılar

17.04.2024 | 09:00
TƏCİLİ: Hadı Rəcəbli vəfat etdi

17.04.2024 | 08:39
Məişət zorakılığının cəzası artdı - 15 gün həbs...

17.04.2024 | 00:14
İsrail İrana qarşı əks-hücumla bağlı qərarını verdi – TƏFƏRRÜATLAR...

17.04.2024 | 00:09
TƏCİLİ: Fransa Azərbaycandakı səfirini geri çağırdı... - YENİLƏNDİ

16.04.2024 | 21:30
Şəxsi bank kart məlumatları ələ keçirilir - DİN xəbərdarlıq etdi

16.04.2024 | 20:48
Rus-Ukrayna savaşına görə neft 100 dolları keçəcək...

16.04.2024 | 20:38
Vuçiç Prezident İlham Əliyevdən dəstək istədi

16.04.2024 | 20:32
Qondarma “erməni soyqırımı”ndan imtina edilir - yalansa doğru olsun...

16.04.2024 | 20:16
Zatulin Putinə qarşı - "bizim sülhməramlıların orada nə işi?..”

16.04.2024 | 20:01
İrəvanın satın aldığı 24 avropalı deputat özlərini büruzə verdi...

16.04.2024 | 19:46
3-cü dünya müharibəsi Azərbaycana da təsirini göstərməyə başladı...

16.04.2024 | 19:31
Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanın əleyhinə ortalığa 2 yeni tutarsız fikir atdı.....

16.04.2024 | 19:22
Tokayevin Bakı-İrəvan vasitəçiliyi...

16.04.2024 | 19:20
Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Nizami rayonunda ağacəkmə aksiyası keçirildi - FOTO

16.04.2024 | 19:10
Xətaidə növbəti abad həyətlər sakinlərin istifadəsinə verildi - FOTO

16.04.2024 | 19:09
Paşinyan Qazaxıstanın əli ilə Azərbaycanın "Orta dəhlizinə" çıxış axtarır...

16.04.2024 | 18:55
COP29 üç istiqamətdə Azərbaycana dividendlər qazandıracaq...

XƏBƏR ARXİVİ

«    Aprel 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930