KÖHNƏ VERSİYA            

Şuşa Elektrik... Mərkəzində mühüm texnoloji yenilik...

Image

Müasir texnologiyalar sırasında “yaşıl texnologiya”nın, onun həyatımızda, sosial dünyamızda oynadığı rol bir başqadır. Son dövrlər “yaşıl texnologiyalar” və innovasiyalar barədə çox danışılır, onun tətbiq edildiyi sahələrdə baş verən inkişaf təhlil edilir.

“Yaşıl texnologiyalar” və innovasiyalar planetə mənfi təsirləri azaltmağa, davamlılığı təşviq etməyə yönəlmiş ekoloji cəhətdən təmiz həllərin işlənib hazırlanmasına və tətbiqinə aiddir. 

Azərbaycanda “yaşıl texnologiya”ların tətbiqi... 

Bu gün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da müxtəlif sahələrdə yaşıl texnologiyadan və innovasiyalardan istifadə olunur.  

Ekspertlərin yazdıqlarına görə, “yaşıl texnologiya”, əsasən zərərli tullantıların qarşısını almaq və ya alternativ yollar taparaq problemin ortadan qaldırılmasına xidmət edir. Qeyd olunur ki, bu işlərin ərsəyə gəlməsi üçün texnologiyanın daha da inkişaf etdirilməsinə səy göstərmək, gəncləri bu işlərə cəlb etmək və mütəmadi şəkildə insanları bununla bağlı məlumatlandırmaq lazımdır. Ekspertlər qeyd edir ki, kənd təsərrüfatının da “yaşıl texnologiyalar” əsasında inkişafına önəm verilməli, ərzaq itkiləri minimuma endirilməli və məhsuldarlığı artırmaq üçün müvafiq işlər görülməlidir. Ayrı-ayrı sahələr üzrə istifadə edilən avadanlıqların daha yeniləri ilə əvəz edilməsi və günəş panellərinə üstünlük verilməsi məqsədəuyğundur. “Yaşıl texnologiyalara isə elektron enerji ilə çalışan maşınları, fotovoltaiklər yolu ilə təbii işığın enerjisini birbaşa elektrik enerjisinə çevirən günəş hüceyrələrini nümunə göstərmək olar. Günəş enerjisindən elektrik enerjisi istehsalı, daha az fosil yanacaq istehlakına, eyni zamanda çirklənmənin və istixana qazı tullantılarının azalmasına imkan verir.

“Azərbaycan gündən-günə inkişaf edir və sürətlə yenilənir. Hətta, bir sıra istiqamətlərdə dünyada və regionda lider qismində çıxış edir. Əldə etdiyimiz bu nailiyyətlər bir çox beynəlxalq təşkilatların rəsmi məlumatlarında da öz əksini tapıb. Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində “yaşıl texnologiya”ların tətbiqini və enerji səmərəliliyini təmin etmək məqsədilə işçi qrupu yaradılmışdır. Bu qərar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 3 avqust tarixli sərəncamı ilə qəbul edilmişdir. Azərbaycan Respublikası sosial-iqtisadi, siyasi və mədəni inkişafının tarixi dönüş mərhələsini yaşamaqdadır. Bu mərhələdə yaşıl texnologiyaların inkişafına üstünlük verərək ekoloji çirklənmənin qarşısını almaq kimi mühüm məsələlər də öz həllini gözləyir. Azərbaycan Respublikası ərazisində “Yaşıl” kənd və ya "Ağıllı" kənd, həmçinin Qarabağda "Ağıllı" şəhər və kəndlərin salınması isə bu sahədə əsası qoyulmuş ən böyük işlərdəndir. Qarabağ bölgəsində qurulan "ağıllı" şəhər və kəndlər ətraf qonşularımıza da nümunədir. Bu da beynəlxalq arenada "ağıllı şəhər"lərin tətbiqi üçün bünövrə ola bilər. Bununla yanaşı, ölkədə ASAN xidmətin nəzdində yaradılmış "Yaşıl" ASAN da bir sıra önəmli işlər görməyə davam edir”. Bu fikirlər mediada yer alıb. 

Qeyd edilir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur, eləcə də Naxçıvan Muxtar Respublikası yaşıl enerji zonası elan edilməsi yaşıl texnolojiyanın perespektivinin yüksək olduğunu göstərir. Bir sözlə,  azad edilmiş ərazilərdə "ağıllı şəhər", "ağıllı kənd" kimi innovativ yanaşmalar tətbiq edilməsi bu sahədə inkişafı şərtləndirən amillərdəndir. 

 Şuşa Elektrik Şəbəkələrinin İnnovativ Texnologiyalar Mərkəzi... 

Keçən il mayın 9-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən  “Azərişıq” ASC-nin Şuşa Elektrik Şəbəkələrinin İnnovativ Texnologiyalar Mərkəzinin açılışı oldu. Məlumata görə,  Elektrik Şəbəkələrinin İnnovativ Texnologiyalar Mərkəzində (EŞİTM) müxtəlif gücdə transformatorlar, 35 kV-luq yeni yarımstansiya inşa olunub, müasir standartlara cavab verən elektrik avadanlıqları, elektron tipli rele mühafizəsi, avtomatika sistemləri və 0,4 kV şəbəkələrini də əhatə edən SCADA dispetçer idarəetmə sistemi quraşdırılıb.

Mərkəzin ərazisində elektromobillərin enerji ilə doldurulmaları üçün müvafiq qurğular da mövcuddur. Burada, həmçinin günəş enerjisi ilə çalışan panellər quraşdırılıb. Həmin panellər vasitəsilə əldə olunan enerjinin bir hissəsi yarımstansiyada qəza hallarında daxili tələbatın ödənilməsi və elektromobil enerji doldurma cihazları üçün istifadə olunur. Qalan enerji isə avtomatik rejimdə şəbəkəyə ötürülür.

Şuşa şəhərinin ənənəvi elektrik təchizat şəbəkəsi rəqəmsal xəritə sisteminə köçürülərək planlama və ölçüləmə işlərinin aparılması təmin edilib. Şəhərin estetik görünüşünə xələl gətirən əvvəlki 48 Komplekt Transformator Məntəqəsi (KTM) əvəzinə müasir güc kabelləri ilə 35/0,4 kV-luq 9 transformator yarımstansiyası vasitəsilə dairəvi təchizat sxeminin qurulması həyata keçirilib. Bütün bunların nəticəsində kənar fiziki müdaxilələr və ətraf mühitin təsiri aradan qaldırılmış olur, ekoloji tələblər yerinə yetirilir, meşə zolaqları və canlı orqanizmlərin yanğın təhlükəsizliyi ilə bağlı risklər aradan qaldırılıb. Bundan başqa, enerji itkiləri 3-3,5 faizədək azaldılır, işçi qüvvəsi, mal-material və istismar xərclərinə 60 faizədək qənaət olunur, enerji təchizatının keyfiyyət parametrləri yaxşılaşdırılır, texniki təhlükəsizlik qaydaları tam təmin edilib.

Elektrik Şəbəkələrinin İnnovativ Texnologiyalar Mərkəzi yeni yaradılan dairəvi təchizat sxeminin tərkib hissəsi kimi layihələndirilib, Nöqtə Buludu texnologiyasından istifadə edilməklə ərazinin virtual xəritəsi hazırlanıb, əraziyə getmədən sahədə ölçmə və layihələndirmə işlərinin yerinə yetirilməsi, görüləcək işlərin əvvəlcədən planlaşdırılaraq vaxta qənaət edilməsi, həyata keçirilən işlərin monitorinqinin və qiymətləndirilməsinin aparılması təmin olunub. Bundan əlavə, Şuşa şəhərinin və Mərkəzin Virtual Tur modeli hazırlanıb ki, bununla da cihaz və avadanlıqların, habelə şəbəkə aktivlərinin məsafədən əyani şəkildə təlim-tədrisinin təşkili mümkün olacaq. Məlumata görə, beynəlxalq təcrübədə istifadəsi və iqtisadi-texnoloji üstünlükləri nəzərə alınaraq Şuşa şəhərinin Rəqəmsal Əkiz modeli hazırlanıb, bu da EŞİTM-in təsnifat modelinə daxildir. Belə ki, burada quraşdırılan xüsusi monitorlar vasitəsilə Rəqəmsal İdarəetmə Mərkəzinin, rəqəmsal yarımstansiyanın, 3D mobil xəritə və Rəqəmsal Əkiz modelin, Kompozit dayaqların, optik lifli güc kabelləri ilə qurulan 35/0,4 kV şəbəkə modelinin, Yeni Yaşma Külək Enerji Stansiyasının, mikro-fotovoltaik stansiyaların, elektron xidmətlərin, SCADA sisteminin, bərpaolunan enerji mənbələrinin, qabaqcıl ölçmə infrastrukturun, Şəbəkələrin Dron Monitorinq Sisteminin, müasir 0,4 kV-luq Dispetçer və Smart Sayğac oxuma sistemlərinin interaktiv rejimdə izlənməsinə imkan yaranır.

“Yaşıl texnologiya” onlayn platforması 

Azərbaycanda Dünya Bankı Qrupunun “Business Ready” hesabatı üzrə “yaşıl texnologiya” onlayn platforması yaradılacaq. Bu hesabatın “Bazar rəqabəti” indikatoru ilə bağlı müvafiq sahədə təkmilləşmələrin və kommunikasiyanın həyata keçirilməsinə dair 2024-cü il üzrə Yol Xəritəsində öz əksini tapıb.

Məlumata görə, “yaşıl texnologiya” onlayn bazarlarının yaradılması məqsədilə cari il ərzində müvafiq sənəd hazırlanaraq Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, Əqli Mülkiyyət Agentliyi və İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə təqdim edilməlidir.

Gördüyümüz kimi yeni texnologiyalar sırasına “yaşıl texnologiya” artıq öz yerini tutub, o informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının vacib elementinə çevrilib. Odur ki, həyatımızı “yaşıl texnolgiyasız” təsəvvür etmək çətindir...

İradə SARIYEVA
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.







VİDEO

Borrel gethagetdə də türk düşmənçiliyini yerə qoymadı... - VİDEO

İki gündə Ermənistana ikinci şok - təcili sülh bağlanmasa... - VİDEO

Paşinyanın son hərəkətləri Qərbi qəzəbləndirdi - İrəvana xəbərdarlıq edildi... - VİDEO

YAP deputatlığa namizədlərin adlarını açıqladı - SİYAHI

Ərdoğan Suriya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir, Bəşər Əsəd hələ susur....

Bakı-İrəvan danışıqlarında "inanılmaz irəliləyiş" - həqiqət, ya ABŞ-ın blefi?..

SON XƏBƏRLƏR

17.07.2024 | 16:20
Trampa sui-qəsd cəhdi ilə bağlı yeni detallar ortaya çıxdı – atəş açan şəxs damda olarkən polislər də binanın içində olublar...

17.07.2024 | 15:51
Florida qubernatorundan ağlasığmaz təklif - Baydeni zirzəmiyə, Trampı isə Ağ Evə qaytaraq...

17.07.2024 | 15:34
Tramp Rusiya əleyhinə sanksiyalara qarşı çıxdı - ləğv ediləcək...

17.07.2024 | 15:18
80-ə yaxın vətəndaşın kartındakı pulları ələ keçirən şəxslər saxlandı

17.07.2024 | 14:53
Fransa müstəmləkəçiliyindən əziyyət çəkən dövlətlər COP29-da iştirak edə bilər

17.07.2024 | 14:41
YAP deputatlığa namizədlərin adlarını açıqladı - SİYAHI

17.07.2024 | 14:20
Neft Fondunun aktivləri 58 milyard dolları keçdi...

17.07.2024 | 13:58
DİN sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərə tam aydınlıq gətirdi - iddiaları əsassızdır...

17.07.2024 | 13:43
Ermənistan başsız qalıb - bütün yüksəkrütbəli məmurların hamısı məzuniyyətə gedib...

17.07.2024 | 13:38
Bakıda avtoyuma məntəqəsindən maşın qaçırıldı...

17.07.2024 | 13:17
"Fransa terrorçu dövlətdir" - Kledoniyalı parlamentari

17.07.2024 | 13:03
Роман Цыпин в роли армяноидной обезьяны - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

17.07.2024 | 12:50
Ermənipərəst senator Menende ona qarşı irəli sürülmüş bütün ittihamlarla təqsirli bilindi

17.07.2024 | 12:29
YAP-ın namizədlərindən bəzilərinin adları məlum oldu...

17.07.2024 | 12:25
YAP-ın İdarə Heyətinin iclası keçirildi - YENİLƏNDİ

17.07.2024 | 12:03
"Fransa dövlətinin hüquqlarımızı tapdalaması yolverilməz və qəbuledilməzdir" Yeni Kaledoniya Partiyasının üzvü

17.07.2024 | 11:51
"Fransa polisi tərəfindən müstəqillik hərəkatlarının üzvləri qanunsuz həbs edilib" - Abbas Abbasov

17.07.2024 | 11:39
Paşinyan London yolçusudur

17.07.2024 | 11:20
Göygöldə meşədə 2 nəfərin meyiti tapılıb

17.07.2024 | 11:10
"2021-ci ildən Azərbaycan müstəmləkəçiliklə mübarizə məqsədilə..." - Jan Jakob Bisep

17.07.2024 | 11:03
Tehranın İrəvan səfiri Azərbaycandan üzr istəməlidir - CANLI

17.07.2024 | 11:00
"Bakı Təşəbbüs Qrupu bizə imkan yaradıb, bunu dəyərləndirməliyik" - Mikael Forrest

17.07.2024 | 10:22
Bakıda Fransanın müstəmləkə altında saxladığı ərazilərdəki Müstəqillik Hərəkatlarının Qurultayı keçirilir...

17.07.2024 | 10:20
Bakıda yük avtomobili mopedlə toqquşub

17.07.2024 | 10:10
Aqrar sahədə güzəşt ediləcək texnikalara dair qərar dəyişdirildi

17.07.2024 | 10:05
Şamaxıda DƏHŞƏT: toyda 21 nəfər zəhərlənib

17.07.2024 | 10:00
ABŞ-da Tramp gərginliyi bitmir - indi də Məxfi Xidmətin rəhbəri ifadə verəcək

17.07.2024 | 09:25
Azərbaycanda evlənənlərin sayı azalır...

17.07.2024 | 09:24
Bu gün Bakının bəzi ərazilərində qaz olmayacaq - “Azəriqaz”-dan XƏBƏRDARLIQ

17.07.2024 | 09:15
Çempionlar Liqasında ikinci mərhələyə 8 komanda yüksəldi

17.07.2024 | 09:10
"Müharibəyə qoşulsa Gürcüstan Ukraynadan da pis nəticələr əldə edəcək" - İvanişvilidən XƏBƏRDARLIQ

17.07.2024 | 09:05
Qadın futbolçularımız Avropa çempionatında ilk dəfə pley-offa yüksəliblər

17.07.2024 | 09:00
Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində zəlzələ olub

17.07.2024 | 08:42
Azərbaycanda bələdiyyə idarəçiliyi tam ləğv edilə bilər - işsiz qurum kimə lazımdır...

16.07.2024 | 22:30
Ərdoğan Suriya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir, Bəşər Əsəd hələ susur....

16.07.2024 | 21:06
İrəvan yenə Kremlə məhəl qoymadı - Moskva hədə tonunu sərtləşdirdi...

16.07.2024 | 20:48
1984-cü ildə Qazaxın torpaqlarını Ermənistana vermək tapşırığını MK-dan kim vermişdi - yarımçıq cinayət...

16.07.2024 | 20:33
Qarabağa ermənilərin qayıtmasını Ermənistandan çox Qərb ölkələri çözələyir - niyə?..

16.07.2024 | 20:18
Avropa İttifaqının Macarıstana münasibəti Qərb demokratiyasını ifşa edir...

16.07.2024 | 20:03
ABŞ-Ermənistan hərbi təlimləri bölgədə kimə qarşı çevrilib?..

16.07.2024 | 19:50
Azərbaycanın İrandakı səfirliyi qayıtdı - Ermənistan qorxuya düşdü...

16.07.2024 | 19:35
Dövlətdə işləyənlərin sayı azalır, özəl sektor genişlənir...

16.07.2024 | 19:21
Trampın Azərbaycanla bağlı niyyəti erməniləri narahat etdi

16.07.2024 | 19:07
ABŞ Ermənistanda nüvə reaktoru tikir - seysmik zonada təhlükə artır...

16.07.2024 | 18:52
ABŞ-Ermənistan təlimləri üçtərəfli 5 aprel Brüssel sövdələşməsinin davamıdır...

16.07.2024 | 18:38
Hərbi potensialın güclənməsində İKT-nin xüsusi rolu var...

16.07.2024 | 18:32
Azərbaycan-Pakistan münasibətlərində yeni dövrün başlanğıcı

16.07.2024 | 18:23
"Azərbaycan media landşaftı üzrə məlumat bazası" təqdim olundu - FOTO

16.07.2024 | 18:11
Azərbaycanda günəş-külək enerjisi 80 faizə nə vaxt çatacaq?..

16.07.2024 | 17:57
Bakı-İrəvan danışıqlarında "inanılmaz irəliləyiş" - həqiqət, ya ABŞ-ın blefi?..

16.07.2024 | 17:55
Deputatlığa namizədlərin ödənişsiz təşviqat apara biləcəyi media subyektləri açıqlandı - SİYAHI

16.07.2024 | 17:43
İran diplomatı Paşinyanın “44 gündəki” böyük səhvini açdı...

16.07.2024 | 17:36
Aşura günü könüllü qanvermə aksiyalarında tədarük olunan qanın miqdarı açıqlandı

16.07.2024 | 17:30
Ermənistana ABŞ ordusunun gəlişinə İran hələ susur - 5 aprel görüşünə də bu cür "dözmüşdü"...

16.07.2024 | 17:22
Bakı və bölgələrdə əməliyyat keçirildi - 8 nəfər saxlandı, avtomatlar, tapançalar, patronlar... - FOTO

16.07.2024 | 17:18
Özəl bağçaların bəziləri dövlət himayəsinə alınır - bağçalar arasında rəqabət qızışacaq…

16.07.2024 | 17:15
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib

16.07.2024 | 17:08
Yaşayış sahəsinə ehtiyacı olan şəhid ailələrinin uçotuna dair yeni qayda müəyyənləşəcək

16.07.2024 | 17:05
ARDNF tərəfindən maliyyələşdirilən layihələrin ölkə iqtisadiyyatına töhfəsi misilsizdir...

16.07.2024 | 16:57
MMC-lərin nizamnamə kapitalının tamamilə ödənilməməsinə görə yeni cərimələr təsdiqləndi

16.07.2024 | 16:44
Prezident bir sıra sənədlərdə dəyişiklik etdi

16.07.2024 | 16:43
Ailə Məcəlləsinə dəyişiklik edildi

16.07.2024 | 16:42
Brüssel Putinə görə, Aİ-yə sədrlik edən Macarıstana savaş açdı - Avroittifaq tarixində görünməmiş hadisə...

16.07.2024 | 16:26
Əsəd onu Türkiyəyə dəvət edə biləcəyini deyən Ərdoğanın qarşısında şərt qoydu(?)...

16.07.2024 | 16:20
"Bakcell" Aİ dəstəkli “Tarif Məsləhətçisi”ni təqdim etdi

16.07.2024 | 16:16
Cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdıran şirkət rəhbəri məhkəmə qarşısında...

16.07.2024 | 16:11
Zelenski Rusiyanın da ikinci sülh sammitinə dəvət olunmasını istəyir - noyabrda planımız hazır olacaq...

16.07.2024 | 15:57
Bakı Fransanın müstəmləkə altında saxladığı ərazilərdəki Müstəqillik Hərəkatlarının Qurultayına ev sahibliyi edəcək

16.07.2024 | 15:44
Tarix yazan qəhrəman...

16.07.2024 | 15:43
Qəbul imtahanından kənarlaşdırılan şəxslərə güzəşt edilə bilər? - DİM-dən açıqlama...

16.07.2024 | 15:31
Oğuzun yeni icra başçısı kimdir? - DOSYE

16.07.2024 | 15:25
İbrahim Məmmədov “Əmək” ordeni ilə təltif edilib

16.07.2024 | 15:14
Qan Bankı publik hüquqi şəxs yaradılır

16.07.2024 | 15:11
Oğuza yeni icra başçısı təyin edildi - SƏRƏNCAM

16.07.2024 | 14:28
Oğuzun icra başçısı vəzifəsindən azad edildi

16.07.2024 | 13:56
Zakir Həsənov Qazaxıstana getdi...

16.07.2024 | 13:41
Su polisindən Xəzərdə brokonyer əməliyyatı - bir nəfər saxlandı...

16.07.2024 | 13:24
Fransanın Afrika siyasətini tənqid edən jurnalisti vətəndaşlıqdan məhrum etdilər - Zaxarova Makronun iç üzünü açdı...

16.07.2024 | 13:11
Naxçıvana maliyyə naziri təyin edildi

16.07.2024 | 13:04
"Builki Məhərrəm ayı xüsusi əhəmiyyət daşıyır" - Şeyxülislam

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031