KÖHNƏ VERSİYA            

Fransa Yeni Kaledoniyada daha qəddar müstəmləkəçilik üsullarına keçdi...

Image

Sakit okeanın cənubunda Fransanın müstəmləkə altında saxlamaqda davam etdiyi Yeni Kaledoniyada vəziyyət getdikcə daha gərgin xarakter alır. Belə görünür ki, Fransa hakimiyyəti burada əhalinin bütün əsas hüquqlarını əlindən almaq niyyətindədir. Elə bu da ciddi etirazlara yol açıb. Amma Fransa güc strukturları ən qəddar üsullarla bu etirazları yatırmağa çalışır.

Yeni Kaledoniyanın paytaxtı Numeada tətbiq olunan komendant saatına baxmayaraq, baş verən iğtişaşlar Fransa parlamentində müzakirə edilən konstitusiya islahatı layihəsi ilə bağlıdır. Onun məqsədi Yeni Kaledoniyada ən azı 10 il yaşayan fransızlara yerli seçkilərdə səsvermə hüququnun verilməsidir. Yerli liderlərin bir neçəsi bu addımın köklü kanakların səsvermə hüququnu zəiflədəcəyindən ehtiyat edir. Yeni Kaledoniyanın müstəqilliyi uğrunda çıxış edən sosialistlərin əsas siyasi qrupu – Kanakların Azadlığı Milli Cəbhəsi yaydığı bəyanatda bildirir ki, Fransa onları tam assimlyasiya etmək üçün belə addımlar atır. Bu fonda etirazlar başlayıb. Amma Fransa güc strukturları ən sərt formada etirazlara müdaxilə edir.  Davam edən etirazlar fonunda baş nazir Qabriel Attal bildirib ki, Fransa hakimiyyəti fövqəladə vəziyyətin tətbiq olunduğu Yeni Kaledoniyada etirazlara görə ordunu cəlb etmək qərarına gəlib.  Fransa üçün Yeni Kaledoniyada vəziyyətin mümkün qədər tez nəzarət altına almaq vacibdir, çünki arxipelaq nikel istehsalına görə dünyada beşinci yeri tutur. Illərdir ki, Fransa bu ehtiyatı istismar edir. Baş verən etirazlar fonunda Türkiyənin “Haber Global” televiziyasının yayımladığı materialda isə qeyd olunur ki, Yeni Kaledoniyanı vətəndaş müharibəsinin kabusu təqib edir. Fransa prezidenti Emmanuel Makron Parisdən 17 min kilometr məsafədən Yeni Kaledoniyanı qarışdırıb. Süjetdə xatırladılır ki, mayın 13-də Avstraliya və Fici arasında yerləşən Yeni Kaledoniyada şiddətli iğtişaşlar başlayıb. Makronun əmri ilə getdikcə şiddətlənən iğtişaşları yatırmaq üçün fövqəladə vəziyyət elan edilib. Yerli media hadisələrdə azı 5 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Yerli əhali olan kanaklar Parisin adalardakı rolunu daha da artırmaq istədiyinə inanır və bu islahata qarşı çıxırlar. Qeyd edək ki, Yeni Kaledoniyanın təxminən 300 min əhalisi var. Əhalinin 40 faizini yerli əhali, kanaklar təşkil edir. Adada təxminən 40 mindən çox fransız yaşayır. 1998-ci il Numea müqaviləsinə əsasən, Fransa bölgəyə daha çox siyasi muxtariyyət verməyə və əyalət və parlament seçkilərində səsverməni yalnız ovaxtkı sakinlərlə məhdudlaşdırmağa razılaşıb. Amma vədinə əməl etmir və yeni qanun layihəsinin hazırlanması da bunun təsdiqidir. Aprelin əvvəlində qanun layihəsini Fransa Senatı, mayın 14-də isə Milli Assambleya təsdiqləyib. Yekun təsdiq iyunun əvvəlinə planlaşdırılır. Arxipelaqda buna etiraz edən nümayişçilər dəfələrlə Fransa hökumətinin yerli əhalinin fikirlərini nəzərə almadan qanunvericilikdə dəyişiklik etməsinin yolverilməzliyini vurğulayaraq, bunun 1998-ci ildə Fransa ilə Yeni Kaledoniya arasında imzalanmış Numea sazişinə zidd olduğunu bildiriblər.

Fransanın müdaxiləsi nəticəsində Yeni Kaledoniya sakinləri ərzaq çatışmazlığı ilə də üzləşib. Son bilgilərə görə, bəzi supermarketlər məhdudiyyətlər tətbiq ediblər: bir dəfəyə 10-dan çox adamı içəri buraxmırlar, eyni kateqoriyadan ikidən artıq məhsulun alınmasına icazə vermirlər. Bundan əlavə, spirtli içki və siqaret satışı yasaqlanıb. İnsanlar bir neçə saat növbə gözləmək məcburiyyətində qalır, bununla belə piştaxtalarda süd, çörək və digər ərzaq məhsulları, demək olar, yoxdur. Bunlar fonunda Qoşulmama Hərəkatının Bakı Təşəbbüs Qrupunun çağırışı ilə Fransanın qanunazidd addmları yenidən dünya gündəminin diqqətinə gətirilib. Qrupun təşkil etdiyi videokonfransda Yeni Kaledoniyadan olan nümayəndələr Fransa polisi və jandarma qüvvələri tərəfindən son günlər paytaxt Numea və ətraf ərazilərdə törədilən vəhşiliklər barədə ətraflı məlumat veriblər. Çıxış edənlər Kanak xalqına qarşı törədilən vəhşilikləri kəskin qınayıblar. Görüş iştirakçıları beynəlxalq ictimaiyyəti Fransanın ədalətsiz müstəmləkəçilik siyasətinə göz yummamağa, haqq səsini qaldırmağa, BMT üzv dövlətlərini Təhlükəsizlik Şurası vasitəsilə həyəcan təbili çalmağa, Fransa tərəfindən beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulmasının qarşısını almağa çağırış ediblər. Bakı Təşəbbüs Qrupu Fransanın müstəmləkəçilik siyasətindən əziyyət çəkən xalqların ədalətli mübarizəsini daim dəstəkləyəcəyini bəyan edib. Bütün bunlar Fransanı hiddətləndirir və ölkəmizə qarşı şər-böhtan kampaniyası aparmağa sövq edir. Bu fonda heç bir əsas olmadan Fransanın daxili işlər naziri Jerald Darmanen Azərbaycanı Yeni Kaledoniyanın daxili işlərinə qarışmaqda və Sakit okean adasındakı iğtişaşlarla əlaqəli olmaqda ittiham edib. Jurnalistin Azərbaycanın, Rusiyanın və ya Çinin Yeni Kaledoniyada baş verən iğtişaşlarla əlaqəsinin olub-olmaması ilə bağlı sualını cavablandıran nazir belə deyib: “Azərbaycana münasibətdə bu, fantaziya deyil, reallıqdır”. O, Kaledoniyanın müstəqilliyinin tərəfdarlarından bəzilərinin Azərbaycanla sövdələşməsini də iddia edib. Rəsmi Bakı müdaxilə ittihamlarına cavab verib, onları əsassız adlandırıb və təhqiredici bəyanatlar kimi qiymətləndirib. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuata açıqlamasında bildirilir: “Fransanın daxili işlər naziri Jerald Darmanenin  “France-2” telekanalına müsahibəsində ölkəmizə qarşı, eləcə də Azərbaycanla Yeni Kaledoniyanın müstəqillik tərəfdarlarının liderləri arasında iddia olunan münasibətlərə dair səsləndirdiyi növbəti əsassız fikirləri tamamilə rədd edirik”. Xatırladaq ki, bu il aprelin 18-də Azərbaycan və Yeni Kaledoniya arasında Əməkdaşlıq Memorandumu imzalanıb. Fransanın daxili işlər naziri Jerald Darmanen Bakını buna görə tənqid edib. Amma yenə də heç bir əsas olmadan. Bunlar fonunda Fransa Yeni Kaledoniyada müstəmləkəçilik siyasətini ən qəddar üsullarla davam etdirir.

Tahir TAĞIYEV







VİDEO

Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ermənilərin təzə planı - Rusiyanı nəzarətdən təcrid etmək... - VİDEO

ABŞ rəsmisi ermənilərə çağırış etdi - Naxçıvana maneəsiz yol verməlisiniz... - VİDEO

İran indi də Qərbi azərbaycanlıların Ermənistana qayıdışına qarşıdır... - VİDEO

Nazir Vilayət Eyvazov DİN-in Hərbi İnstitutunun növbəti məzunları qarşısında çıxış etdi... - FOTO

Aİ rəsmisi erməni müharibə canilərinin açıq müdafiəsinə qalxdı - Azərbaycan XİN-dən Borrelə sərt cavab...

İnkişaf edən ölkələrin “kollektiv maliyyə hədəfi” Bakıda müəyyən olunacaq - Əliyevin təşəbbüsü...

SON XƏBƏRLƏR

21.06.2024 | 18:43
Ermənistanda Fransa qoşunları ilə bağlı rəsmi müzakirə başladı...

21.06.2024 | 18:34
Belarus XİN Ermənistana nota verdi

21.06.2024 | 18:29
Qrant layihələri və elmin inkişafı...

21.06.2024 | 18:15
Mirzoyan sazişə hazır deyil - hamını aldadır, Azərbaycanı şərləyir...

21.06.2024 | 18:01
Alban abidələrinin mənimsənilməsinə Ermənistanın idman nazirliyi də qoşuldu...

21.06.2024 | 17:48
Səhhətində ciddi problemləri olanlar Həccə niyə buraxılır - həccdə ölmək üstünlük gətirirmi...

21.06.2024 | 17:34
Azərbaycan-AB Təhlükəsizlik dialoqunda həssas bir mövzu gündəm oldu - Sülh Fondunun ayrıseçkiliyi...

21.06.2024 | 17:21
MEDİA çap mətbuatının yaşamasına əvəzsiz dəstəyini davam etdirir...

21.06.2024 | 17:15
Nazir Vilayət Eyvazov DİN-in Hərbi İnstitutunun növbəti məzunları qarşısında çıxış etdi... - FOTO

21.06.2024 | 17:08
Avropa Birliyi Ermənistan məmurlarına 3 milyon avro "paket pulu" verdi…

21.06.2024 | 16:55
Mədəni abidələrə qarşı bu qədər qanunsuzluqlar cəzasız qalacaq?...

21.06.2024 | 16:43
Ermənistanda xüsusi təyinatlılar separatçıların "nümayəndəliyi"nə girdi, Şahramanyanın maşını əlindən alındı - VİDEO

21.06.2024 | 16:25
Ermənistan Fələstinin müstəqilliyini tanıdı, erməni səfir İsrail XİN-ə çağırıldı...

21.06.2024 | 16:17
Azərbaycan iki erməni hərbçinin qalıqlarını Ermənistana təhvil verdi - YENİLƏNDİ

21.06.2024 | 16:10
Putindən Rusiya-Şimali Koreya ittifaqına təpki göstərən Seula sərt cavab - Kiyevə silah verilsə...

21.06.2024 | 15:56
ABŞ səfirliyi həlak olan ANAMA əməkdaşının ailəsinə başsağlığı verdi

21.06.2024 | 15:35
İrandan qaçaqmalçılıq yolu ilə 60 kiloqram marixuana gətirən 3 narkokuryer Bakıda yaxalandı

21.06.2024 | 15:07
Beyləqan Polis Şöbəsinə yeni rəis müavini təyin edildi

21.06.2024 | 14:50
“Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edildi

21.06.2024 | 14:26
Ermənistan Kərkini qaytarmağa hazırlaşır...

21.06.2024 | 14:18
Avtobus yoluna çıxan nəqliyyat vasitələri üçün cərimə artırılır...

21.06.2024 | 14:03
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Botanika İnstitutunun yeni binasının açılışında iştirak edib və Nəbatat Bağında görülən işlərlə tanış olublar - FOTO

21.06.2024 | 13:58
Neftçalada liseydə 35 min manatlıq yeyinti - cinayət işi başlandı

21.06.2024 | 13:42
Polineziyasının hakim partiyası Kanakidə zorakılıq aktlarının Fransa tərəfindən məqsədli şəkildə törədildiyini açıqladı...

21.06.2024 | 13:19
Aİ rəsmisi erməni müharibə canilərinin açıq müdafiəsinə qalxdı - Azərbaycan XİN-dən Borrelə sərt cavab...

21.06.2024 | 13:12
Növbədənkənar parlament seçkilərilə bağlı Prezidentə müraciət edildi...

21.06.2024 | 13:03
В Армении назревает гражданская война - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

21.06.2024 | 12:46
Putindən Ukraynaya təklif və xəbərdarlıq - şərtlərimiz sonsuza qədər keçərli olmayacaq...

21.06.2024 | 12:34
"Azərbaycan ilə Rusiya arasında humanitar və təhsil sahələrində əməkdaşlıq uğurla inkişaf edir" - Prezidentin köməkçisi

21.06.2024 | 12:23
Cəbrayılda minatəmizləmə zamanı partlayış baş verdi

21.06.2024 | 12:11
Bakıda Rusiya-Azərbaycan Ekspert Şurasının 5-ci iclası keçirilir

21.06.2024 | 11:47
Növbədənkənar parlament seçkilərinin səbəbləri açıqlandı

21.06.2024 | 11:36
Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 70 milyarda yaxınlaşır...

21.06.2024 | 11:25
Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

21.06.2024 | 11:05
Messidən yeni rekord - Amerika Kubokunun tarixinə düşdü

21.06.2024 | 11:03
Putinin Şimali Koreya səfəri 3-cü dünya müharibəsinin qapılarını açdı - CANLI

21.06.2024 | 11:00
"Rusiyada Ermənistanda olduğundan çox erməni yaşayır" -Benon Sevan

21.06.2024 | 10:30
Məşhur reper sərxoş halda saxlanıldı

21.06.2024 | 10:10
Rusiya səfiri Cənubi Koreya XİN-ə çağırıldı - Putinin imzaladığı sənədə görə...

21.06.2024 | 10:05
"ABŞ Azərbaycan ilə yenilənmiş və daha möhkəm ikitərəfli əlaqələri dəstəkləyir" - Antoni Blinken

21.06.2024 | 10:00
Bakının 2 rayonunun qaz təchizatında fasilə yaranacaq - XƏBƏRDARLIQ

21.06.2024 | 09:30
“Aclıq oyunları”nın aktyoru 88 yaşında vəfat etdi

21.06.2024 | 09:27
"Ermənistanda konstitusiya, müvafiq qanunlar və ölkədaxili normativ-hüquqi aktlar əsasında Azərbaycana qarşı olan ərazi iddialarına son qoyulmalıdır" - Prezident

21.06.2024 | 09:26
"ATƏT-in Minsk qrupu və onunla bağlı olan bütün institutların fəaliyyətinə rəsmən xitam verilməsinin vaxtı çoxdan yetişib" - Prezident İlham Əliyev

21.06.2024 | 09:23
25 ildə Azərbaycan bələdiyyələri bircə dənə orta məktəb yaratmadı...

21.06.2024 | 09:20
Qubada 2 tondan çox çətənə kolu aşkarlandı - DİN açıqladı

21.06.2024 | 09:13
Antoni Blinken Prezident İlham Əliyevə zəng edib - TƏCİLİ

21.06.2024 | 09:10
Bu gün müəllimlərin sertifikatlaşdırma imtahanına start veriləcək

21.06.2024 | 09:05
Bakı Təşəbbüs Qrupu Nyu-Yorkda beynəlxalq konfrans keçirib

21.06.2024 | 09:00
Azərbaycanda yay fəsli başladı

21.06.2024 | 08:49
İspaniya millisi 1/8 finala vəsiqə qazandı

21.06.2024 | 08:40
Orta aylıq əmək haqqı 1007 manata çatdı, rəqəm mübahisəli qarşılandı - əhalinin neçə faizi bu qədər əmək haqqı alır…

21.06.2024 | 00:03
Goranboy sakini Cəbrayılda tank əleyhinə minaya düşdü

20.06.2024 | 22:48
Fransa BTQ-nin BMT-dəki tədbirində iştirak edəcək bəzi şəxsləri hava limanından buraxmadı - FOTO

20.06.2024 | 22:47
Bəstəkar Pikə Axundova ilə gənclərin görüşü keçiriləcək

20.06.2024 | 22:35
Qərbi Azərbaycan İcmasından Ermənistana çağırış - qovulmuş azərbaycanlıların qayıdışına şərait yaradın...

20.06.2024 | 21:39
Hikmət Hacıyev Avropa ittifaqında razılaşmalar əldə etdi...

20.06.2024 | 21:37
Ya AAK ləğv olunmalıdır, ya da Müdafiə Şuraları müəssisələrdə təşkil olunmamalıdı...

20.06.2024 | 20:52
Ermənistan Ukrayna konfransında qərbli dostların gözləntisini son anda yerə vurdu...

20.06.2024 | 20:36
Avropa təşkilatlarında seçkisonrası vəzifə davası başlayıb - kuluarlarda alver gedir...

20.06.2024 | 20:21
İnkişaf edən ölkələrin “kollektiv maliyyə hədəfi” Bakıda müəyyən olunacaq - Əliyevin təşəbbüsü...

20.06.2024 | 20:07
Neft-qaz gəlirlərinin azalması Azərbaycana faciə deyil, əgər...

20.06.2024 | 19:51
“Mənim seçki platformamda Makronun fotosu olmasın” - partiyadaşlardan etiraz...

20.06.2024 | 19:37
Zəngəzurun açılışına hazırlıq başladı - Paşinyan konstitusiya komissiyasına tapşırıq verdi...

20.06.2024 | 19:21
“Polad Həşimov şəhid olduqdan sonra oğlum orduya getdi və Suqovuşanda həlak oldu” - Şəhid İsmayıl Kərimovun atası...

20.06.2024 | 19:07
Fransanın 36 "SEZAR"ı Ermənistana "44 günlük" yeni fəlakət hazırlayır...

20.06.2024 | 18:52
Paşinyanın delimitasiya siyasətində Zəngəzur planları - çox ilgincdir...

20.06.2024 | 18:37
Dünya böyüyən təhlükədə - COP29-dan çox şey asılı olacaq...

20.06.2024 | 18:24
Kərim Vəliyev Serbiyada "Yugoimport SDPR" şirkətində, döyüş sistemləri zavodunda olub - FOTO

20.06.2024 | 18:21
Rusiya kiçik bir gürcü partiyasının müraciəti ilə Gürcüstanın taleyini həll edə bilər…(?)

20.06.2024 | 18:19
YAP-ın Xətai təşkilatının ərazi partiya təşkilatında növbəti görüş keçirildi

20.06.2024 | 18:06
Əliyev iqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizədə inkişaf edən ölkələr üçün yeni yanaşma təklif etdi

20.06.2024 | 17:52
Orta məktəblərdə çoxlu sayda tibb bacısı yeri boşdur - niyə...

20.06.2024 | 17:48
Prezident daxili işlər orqanları ilə bağlı iki sənədə dəyişiklik etdi

20.06.2024 | 17:38
Rəisinin ölümündən sonra Ermənistanın ABŞ-la təmasları güclənib...

20.06.2024 | 17:25
Tolerant mühit COP29-un hədəflərinin tam icrasında vacib şərtdir...

20.06.2024 | 17:12
YAP parlament seçkisini 2 ay tezləşdirdi - fövqəladə çağırışın əsasları...

20.06.2024 | 17:03
Fələstin administrasiyası dağılacaq - Netanyahunu hədələdilər...

20.06.2024 | 16:50
Ermənilər Qarabağda ağlagəlməz yerlərdə minalar basdırıblar - beynəlxalq tədbirdə ifşa...

20.06.2024 | 16:34
MEDİA onlayn və çap mediaya dəstək müsabiqəsinin nəticələrini açıqladı... - FOTO

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyun 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930