KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycan dünya multikulturalizm siyasətinə yeni töhfələr verir...

Image

Qədim zamanlardan bəri din cəmiyyətləri birləşdirən, yaxud parçalayan amil olub və olaraq da qalır. Dini dözümsüzlük hətta müasir cəmiyyətlərdə də qardaş qırğınlarının və fəlakətlərin səbəbinə çevrilir.

Başqa dinlərə mənsub insanların dini hisslərinə və dəyərlərinə dözümsüzlük qanlı müharibələrə, dövlətlərin və xalqların parçalanmasına səbəb ola bilir.

Humanizm və ümumbəşəri dəyərlərə əsaslanan milli siyasətin nəticəsi...

Daha bir mühüm nüans odur ki, qədim dövrlərdən bəri Yer kürəsində müxtəlif mədəniyyətlərə, dillərə, adət-ənənələrə, həyat tərzinə, fərqli dinlərə etiqad edən xalqlar məskunlaşıb. Ölkəmizin coğrafi baxımdan ən mühüm ticarət yolları üzərində yerləşməsi, bir çox dövlətlərlə mədəni əlaqələri dini-mədəni həyata böyük təsir göstərib, özünəməxsus həyat tərzini müəyyən edən amillərdən birinə çevrilib. Azərbaycanda müxtəlif dinlərin nümayəndələrinin dinc yanaşı yaşamasının,  əməkdaşlığının, onların tolerantlığının, sülhsevərliyinin, həmrəyliyinin çoxlu nümunələri vardır. Ona görə də Azərbaycanərazisində heç vaxt dini münaqişələr yaranmayıb. İslam, xristian,  yəhudivə digər  dini icmalar arasındakı əlaqələrdə isti münasibətləri görmək olar. 

Qeyd edilənlər fonunda dini tolerantlığın nə olmasını belə şərh etmək olar: bu, bir dini və konfessional icmanın tərəfdarlarının digər dini və konfessional icmaların tərəfdarlarına qarşı tolerant münasibətidir. Hər kəs öz dini əqidəsinə tabe olur və başqalarının da oxşar hüquqlarını tanıyır. Buna baxmayaraq, dini tolerantlıq çoxşaxəli və mənalı bir fenomendir. Ona görə də təsadüfi deyil ki, bu anlayış müxtəlif yozumlara və qavrayışlara malikdir.  Dini tolerantlıq anlayışının müxtəlif təfsir və qavrayışlarını araşdırmadan yalnız qeyd etmək mümkündür ki, onları iki əsas növə - müsbət və mənfiyə bölmək olar. Müsbət qavrayışda dini tolerantlıq digər dinlərə mənsub insanların dini və konfessional dəyərlərinə və ideyalarına qəbul və hörməti nəzərdə tutur. Mənfi qavrayışda dini tolerantlıq digər dinlərə mənsub insanların dini və konfessional baxışlarına və dəyərlər sisteminə biganəliyi ehtiva edir, nəticədə dini zəmində düşmənçilik və toqquşmalar yaşanır. Dini tolerantlıq özünün təzahür etdiyi obyektdən, indiki halda insan cəmiyyətindən asılı olaraq bir neçə formada olur. 1. Birincisi, başqa inanclı insanlara   qarşı dözümlülük. 2. İkincisi, digər dinlərin nümayəndələrinə qarşı dözümlülük. 3. Üçüncüsü, məzhəb hərəkatlarına münasibətdə tolerantlıq. 4. Və nəhayət, Allaha inananlar və inanmayanlar arasında tolerantlıq. Dinlər arasındakı fərq cəmiyyətin müxtəlif dini və konfessiya qruplarının ideoloji, sistemli və dəyər baxımından bir-birini tamamlaması və zənginləşməsi üçün ciddi ilkin şərtlər yaradır. Nəhayət, fərqlər mütləq uyğunsuzluq demək deyil. Fərqlər və uyğunsuzluq tamamilə fərqli fenomen və anlayışlardır. Müxtəlif dinlər və konfessiyalar effektiv şəkildə birgə mövcud ola bilər. Dini tolerantlıq ideyaları dinlərin və konfessiyaların təlimlərində, ideologiyalarında da öz əksini tapıb. Hər hansı hər bir din, eyni zamanda, digər dinlərin ideoloji və dəyər sisteminə tolerantlıq elementlərini də ehtiva edir. Bu baxımdan, hər hansı bir dini ənənə öz müstəsnalığını və üstünlüyünü iddia etsə də tolerantlıq potensialı bəşəriyyətin bütün məlum dini sistemlərində mövcuddur. Azərbaycan bu fonda ən yaxşı nümunələrdn biridir. Buna nail olmaq Azərbaycanın humanizm və ümumbəşəri dəyərlərə əsaslanan milli siyasətinin təbii nəticəsidir. 

Azərbaycanda hər bir vətəndaşın vicdan azadlığının təmin olunması da uğur nümunəsidir 

Azərbaycanın yeni müstəqilliyin ilk günlərindən sosial, iqtisadi və siyasi problemlərin həlli ilə yanaşı, etnik-mədəni dəyərlərin və adət-ənənələrin bərpasına da böyük önəm verilib. Belə siyasətin hüquqi əsası Azərbaycan Konstitusiyasında və onun əsasında yaradılmış qanunvericilik bazasında təsbit edilib. Aərbaycanın bu sahədə milli siyasəti, xüsusilə, aşağıdakı prinsiplərə əsaslanır: Birincisi, cinsi, irqi, milli, dil, din, sosial mənşəyindən asılı olmayaraq bərabər hüquq və azadlıqların, vətəndaşların qanun qarşısında bərabərliyinin təmin edilməsi, inanclar, şəxsi və ictimai müddəalar. İkincisi, ictimai həyatın siyasi institutların, ideologiyaların və fikirlərin müxtəlifliyi əsasında inkişafının təmin edilməsi. Üçüncüsü, müxtəlif xalqların və millətlərin nümayəndələrinin dillərinə, adət-ənənələrinə hörmətin təmin edilməsi, onların inkişafı üçün lazımi şəraitin yaradılması. 

Bu gün Azərbaycanda əldə edilmiş ictimai-siyasi sabitlik ölkədə millətlərarası sülhün və vətəndaş harmoniyasının təmin edilməsinə yönəlmiş dərin düşünülmüş siyasətin nəticəsidir. Dövlət dini qurumlarla münasibətlərində dünyəvi olmaqla vacib prinsiplərə riayət edir. Dindarların dini hisslərinə hörmət, dini inancların vətəndaşların və ya onların hüquqi birliklərinin şəxsi işi kimi tanınması uğurla reallaşır. Eləcə də  həm dinə etiqad edən, həm də etiqad etməyən vətəndaşların bərabər hüquqlarının və təqiblərin yolverilməzliyinin təmin edilməsi Azərbaycanda hüquqi normadır. Həmçinin, ümumbəşəri mənəvi dəyərlərin təsdiqi məsələsində onların imkanlarından istifadə etmək üçün müxtəlif dini birliklərlə dialoq qurulub. O da vacibdir ki, Azərbaycan ancaq ölkədə tolerant və multikultural şərait yaratmaqla kifayətlənmir, həm də dünyada bu siyasətin inkişafına töhfə verir. Belə ki, ölkəmiz mütəmadi keçirilən Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumları ilə dünyanın hər yerindən müxtəlif dinlərin və mədəniyyətlərin təmsilçilərinin bir araya gəldiyi məkana çevrilib. Bu baxımdan, uğurla davam etdirilən  multikulturalizm və tolerantlıq siyasəti dünyada böyük rəğbətlə qarşılanır. Azərbaycan tolerant ölkə olaraq nüfuzunu gündən-günə artırır, əməkdaşlıq münasibətlərini bu istiqamət üzrə də dərinləşdirir. Azərbaycanda hər bir vətəndaşın vicdan azadlığının təmin olunması da uğur nümunəsidir. bütün bunlar qeyd olunduğu kimi Azərbaycanın multikulturalizm və dini tolerantlıq mərkəzi kimi dünyada şöhrət qazanmasına şərait yaradıb. Təsadüfi deyil ki, Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycanda yaşayan bütün dini icmalar, etnik azlıqlar dövlətin, ölkə prezidentinin ətrafında sıx birləşdilər. Bir xalqın, bir millətin öz haqq savaşı uğrunda düşmənə qarşı birləşməsi nəticədə qələbəmizin təminində əhəmiyyətli rol oynadı. Azərbaycanın çoxsaylı digər uğurlarında da bu faktor  müstəsna önəmə malikdir.

Ramil QULİYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.







VİDEO

Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

Ermənistandan etiraf - kəndləri işğal etmişdik, qaytardıq...

Naxçıvana yol beynəlxalq dəhlizin mühüm hissəsinə çevrildi...

Azərbaycanla İranın birgə siyasi iradə nümayişi - sürətli dəyişmə nə ilə bağlıdır...

SON XƏBƏRLƏR

20.05.2024 | 22:12
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə zəng edib

20.05.2024 | 21:10
Gürcüstanda “Ukrayna ssenarisi” - Qərb sanksiya tətbiqinə hazırlaşır...

20.05.2024 | 20:53
Ermənistandan etiraf - kəndləri işğal etmişdik, qaytardıq...

20.05.2024 | 20:38
Azərbaycanla Belarus MDB-də "2-tərəfli münasibətlər modeli" axtaranlara nümunə ola bilər...

20.05.2024 | 20:24
Rəisinin helikopter qəzasının şübhəli məqamları - digər helikopterlər salamat qalıb...

20.05.2024 | 20:20
QHT rəhbərləri İranın Azərbaycandakı səfirliyinin binası önünə gül dəstələri düzüb

20.05.2024 | 20:06
Naxçıvana yol beynəlxalq dəhlizin mühüm hissəsinə çevrildi...

20.05.2024 | 19:52
Azərbaycan-İran normallaşmasından çox narahat olanlar var...

20.05.2024 | 19:38
“Qara xəbərə” İlham Əliyevin reaksiyası unikal və nadir fakt oldu…

20.05.2024 | 19:25
Paşinyan kilsənin "nəfəsini” kəsmək üzrədir…

20.05.2024 | 19:11
Azərbaycan İran üzərindən Fars körfəzinə əlverişli çıxış əldə edəcək...

20.05.2024 | 18:57
İran prezidenti mayın 19-da Ermənistana getməli idi? - Erməni mediası sensasiyalı xəbər yayıb...

20.05.2024 | 18:46
“Qarabağın Rəngləri” layihəsinin möhtəşəm qala gecəsi keçirildi

20.05.2024 | 18:39
Bakı və Minsk “ölü Minsk qrupunun” axırına birlikdə çıxacaq...

20.05.2024 | 18:25
"Xarıbülbül" növbəti dəfə dünya mədəniyyətlərinin görüş yerinə çevrildi...

20.05.2024 | 18:18
Tavuşun Kirants kəndində sonuncu sərhəd dirəkləri quraşdırılıb...

20.05.2024 | 18:12
Özgə vaxtın adamı...

20.05.2024 | 18:11
Ayvalıkdan Datçaya qədər Türkiyənin gözəl Ege sahillərini kəşf edin

20.05.2024 | 18:07
Əhliman Əmiraslanov Milli Məclisdə vətəndaşları qəbul edib

20.05.2024 | 18:04
NAXÇIVANIM-ƏDƏDİ QÜRUR MƏNBƏYİM

20.05.2024 | 17:58
Açıq satılan zəhərli həşəratlar "qətl aləti" kimi istifadə edilə bilər...

20.05.2024 | 17:50
Qarabağ Regional Enerji Təchizatı və Satışı İdarəsi yaradıldı

20.05.2024 | 17:45
Lukaşenko Qarabağda 420 ailəlik qəsəbə saldıracaq - böyük jest...

20.05.2024 | 17:32
Ermənilər yeni baş nazir yox, “müvəqqəti hökumət” axtarırlar...

20.05.2024 | 17:18
Azərbaycanla İranın birgə siyasi iradə nümayişi - sürətli dəyişmə nə ilə bağlıdır...

20.05.2024 | 17:05
Ermənilər indi də 500 illik "Baqrat dövlətini" uydurdular...

20.05.2024 | 16:56
Prezident hərbi xidmətə çağırılma və ehtiyata buraxılma ilə bağlı Sərəncam imzaladı

20.05.2024 | 16:53
Qarabağ Universitetinə rektor təyin edildi

20.05.2024 | 16:53
"Kədər tablosunda sevinc işığı"- Hüseyn İsaoğlu (Məmmədov)

20.05.2024 | 16:46
Dövlət orqanlarında normayaratma fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra məsələlərin tənzimlənməsində dəyişiklik edildi

20.05.2024 | 16:43
TÜRKSOY-un, ADA və ADMİU-nun rəhbərliyi “Əsrə bərabər gün” tamaşasına baxıblar

20.05.2024 | 16:31
Xankəndiyə prokuror təyin edildi - FOTO

20.05.2024 | 16:15
Qərbin “demokratiya cəngavərləri” və onların yerli “marionet kuklaları”nın nəzərinə

20.05.2024 | 16:13
Kəngərli kənd məktəbində 2 şəhid əmioğlanların xatirələri əbədiləşdirildi....

20.05.2024 | 15:51
Qadınlar tərəfindən zorakılığa məruz qalan kişilərin sayı artıb...

20.05.2024 | 15:46
Azərbaycan Tayvanın müstəqilliyini tanımır - XİN

20.05.2024 | 15:34
18 yaşadək analar tərəfindən doğulan uşaqların sayı açıqlanıb

20.05.2024 | 15:17
Gürcüstan parlamentinin sədri Avropanı ikiüzlülükdə ittiham etdi...

20.05.2024 | 15:00
Son iki gündə kartlardan nə qədər pul oğurlanıb? - DİN açıqladı...

20.05.2024 | 14:28
Oğurladığı kartla alış-veriş edən şəxs saxlandı

20.05.2024 | 14:10
İranın sabiq XİN başçısı ABŞ-ı günahlandırdı...

20.05.2024 | 13:48
Əli Əsədov İranın birinci vitse-prezidentinə başsağlığı verib

20.05.2024 | 13:31
Sumqayıtda 51 yaşlı qadını döyüb telefonunu əlindən aldılar...

20.05.2024 | 13:17
İlk mərhələdə Cəbrayıla köçürüləcək sakinlərin sayı açıqlandı...

20.05.2024 | 13:03
Аббас Джума оскорбляет и обвиняет Азербайджан - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

20.05.2024 | 12:51
İbrahim Rəisinin dəfn mərasimi mayın 21-də Təbrizdə keçiriləcək...

20.05.2024 | 12:41
Prezident İlham Əliyev Latviya Seyminin sədrini qəbul edib - FOTO/YENİLƏNDİ

20.05.2024 | 12:33
Maksimum 50 gün ərzində İranın yeni prezidenti seçilməlidir – İranın Ali Lideri açıqladı

20.05.2024 | 12:00
23 yaşlı futbolçu "Mançester Siti"nin tarixinə düşdü

20.05.2024 | 11:53
Rəisini aparan helikopterin qalıqları 2,5 min metr yüksəklikdə tapılıb

20.05.2024 | 11:30
Yevlaxda dəhşətli qətl: kişi arvadını öldürüb, sonra isə...

20.05.2024 | 11:20
Gürcüstandan Azərbaycana yararsız toyuq əti gətirilib - AQTA

20.05.2024 | 11:16
Prezident İlham Əliyev kamerunlu həmkarına təbrik məktubu göndərib

20.05.2024 | 11:15
Naxçıvanda bu il 68 dövlət əmlakı özəlləşdirilib - Nazirlikdən AÇIQLAMA

20.05.2024 | 11:05
"Hüseyn Əmir Abdullahianın həlak olması xəbəri məni dərindən sarsıtdı" - Ceyhun Bayramovdan paylaşım

20.05.2024 | 11:03
İran prezidenti həlak oldu - gerçəklər, ehtimallar və suallar - CANLI

20.05.2024 | 11:00
Arda Güler “Real”da dubl etdi

20.05.2024 | 10:51
Azərbaycan XİN İrana başsağlığı verdi

20.05.2024 | 10:30
Helikopter qəzasında həlak olanların cəsədləri Təbrizə göndərilib

20.05.2024 | 10:20
Prezident İlham Əliyev İranın Ali Rəhbərinə başsağlığı verib

20.05.2024 | 10:20
İran hökuməti Rəisinin ölümü ilə bağlı fövqəladə iclas keçirəcək

20.05.2024 | 10:10
Gəncədə evdən qızıl oğurlayan şəxslər yaxalanıb

20.05.2024 | 10:04
Parisdə aeroport işçiləri də tətilə başlayır

20.05.2024 | 10:00
Tehran Fond Birjası fəaliyyətini dayandırdı - TƏCİLİ

20.05.2024 | 09:41
Qvardiola Kloppdan danışdı... və ağladı

20.05.2024 | 09:20
Bu gündən lisey və gimnaziyalara ərizə qəbuluna başlanılır

20.05.2024 | 09:16
Qaradağda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

20.05.2024 | 09:13
"Qalatasaray" "Fənərbaxça"ya uduzdu, çempionluq son tura qaldı

20.05.2024 | 09:00
88 yaşlı Kral pnevmoniyaya yoluxub

20.05.2024 | 08:53
İran prezidenti və heyəti qəzada həlak olub -SİYAHI AÇIQLANDI

20.05.2024 | 01:51
Prezidentin tapşırığı ilə İrana göndərilməsi üçün FHN-nin xilasedicilərindən ibarət qrup yaradıldı

19.05.2024 | 23:51
Avroittifaq İranın tələbi ilə peyk görüntü xidmətini işə saldı

19.05.2024 | 23:42
"Rəisinin helikopterindəki 2 nəfərlə bir neçə dəfə əlaqə saxladıq" - İranın vitse-prezidenti

19.05.2024 | 23:35
Türkiyə Rəisinin helikopterinin axtarışı üçün İrana xilasedicilər göndərdi

19.05.2024 | 22:30
TƏCİLİ: İbrahim Rəisinin olduğu helikopter tapıldı

19.05.2024 | 21:04
Helikopter qəzasına uğrayan İran prezidentinin axtarışları davam edir...

19.05.2024 | 20:47
Rəisinin helikopterini axtaran xilasedicilər də yoxa çıxıb

19.05.2024 | 20:30
"Azərbaycan İrana dost və qardaş xalq kimi bütün lazımi dəstəyi verməyə hazırdır" - XİN

19.05.2024 | 19:55
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan qəza enişi edən helikopterə görə İrana hər cür dəstək göstərməyə hazırdır"

19.05.2024 | 19:49
İran Prezidentinin helikopteri bu ərazidə qəzaya uğrayıb -YERİ AÇIQLANDI

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031