KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycandan Avropaya ikinci enerji marşrutu açılır...

Image

Qərb və Rusiya arasında artan gərginlik fonunda Azərbaycanın enerji resurslarının idxalına maraq sürətlə artır. Bu fonda diqqətçəkən daha bir məqam odur ki, Avropa İttifaqı 2025-ci ildə Rusiya qazından imtina etməyə hazırlaşır. Rəsmi Brüssel buna nail olmaq üçün, Azərbaycan da daxil olmaqla, enerji sahəsində özünün daha etibarlı tərəfdaşları ilə yeni əməkdaşlıq qurmaq istəyir. 

Bu məqsədlə, bəlli olduğu kimi, Avropa Azərbaycana öz qazını Rusiyanın Ukrayna ərazisindən keçən qaz kəməri vasitəsilə satmağı təklif edib. Bu barədə tərəflər ötən ay Brüsseldə baş tutmuş 5-ci Avropa-Azərbaycan Təhlükəsizlik Dialoqunda müzakirə aparıblar.

Azərbaycan prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev “Politico” nəşrinə müsahibəsində bildirib ki, hazırda rəsmi Bakı Avropa İttifaqı və tranzit ölkələrlə bu təklif ətrafında danışıqlar aparır. Bu təklif reallaşarsa, Azərbaycandan Avropaya ikinci enerji marşrutu açılmış olacaq. Azərbaycan ilk dəfə 2020-ci ilin sonlarında Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə “mavi yanacağı”nı Avropa bazarına çıxara bilib. Elə həmin ildən etibarən Azərbaycan Yunanıstan və İtaliyaya, 2021-ci ildən isə Bolqarıstana qaz satır. 2022-ci ildə isə tərəflər Bakıda enerji memorandumu imzalayaraq, nəql edilən qazın həcmini iki dəfəyədək artırmaq barədə razılığa gəliblər. Rusiya-Ukrayna müharibəsi artıq 2 ildən çoxdur davam edir və mütəmadi olaraq tərəflər bir-birilərinin ərazilərinə raket və dron zərbələri endirir. Belə bir vəziyyətdə Azərbaycan qazının Ukraynadan keçməklə Avropaya nəqli nə dərəcədə realdır? Hansı risqlər var və tərəflər bir-birinə nə təklif edirlər? Avropa İttifaqı Rusiya qazından daha çox asılı olan Şərq üzvlərinin, xüsusilə Slovakiya, Macarıstan və Avstriyanın mavi yanacaq ehtiyacını Azərbaycanın enerji ehtiyatları hesabına ödəmək niyyətindədir. Hələ bu ilin mayında Bakıda səfərdə olarkən prezident İlham Əliyevlə görüşündə Slovakiyanın baş naziri Robert Fico Azərbaycan qazını Ukrayna ərazisi üzərindən almaqda maraqlı olduqlarını dilə gətirmişdi: “Azərbaycan qazının Rusiya-Ukrayna sərhədindəki məntəqə vasitəsilə Ukrayna ərazisindən idxal edilməsi layihəsi var. Biz təkcə Azərbaycandan qaz almaq istəmirik, biz qazı Ukrayna ərazisindən Slovakiyaya idxal etmək istəyirik”. Rusiya ilə Ukrayna arasında 2019-cu ildə imzalanmış qaz nəqli ilə bağlı 5 illik müqavilənin müddəti bu ilin sonunda bitir. Ukrayna tranzit ölkə olaraq Rusiya qazının öz ərazisi ilə Avropaya daşınmasını istəmir və müqavilənin müddətini uzatmayacağını bəyan edib. Rəsmi Brüssel də, Rusiyanın enerji sahəsində maliyyə mənbələrini azaltmaq üçün Kiyevin bu qərarını dəstəklədiyini bildirib. İllik mavi yanacaq istehlakı təxminən 400 milyard kub metr olan Avropa İttifaqı hələ 2014-cü ildə Rusiya Krımı ilhaq etdikdən sonra enerji mənbələrini şaxələndirmək üçün fəaliyyətə keçdi. Lakin əlavə qaz nəqli üçün infrastrukturun olmaması yalnız 2022-ci ildə Aİ-yə bu məqsədə çatmağa imkan verdi. Əslində həmin il Rusiyanın Ukraynaya qarşı başlatdığı müharibə Avropa İttifaqının enerji mənbələrini şaxələndirməsi işini sürətləndirmiş oldu. Belə ki, qurumun 2023-cü il üzrə enerji hesabatına əsasən, 2021-ci ilədək ittifaq ölkələri illik qaz ehtiyacının 45 faizini Rusiyanın hesabına ödədiyi halda, 2023-cü ildə bu rəqəm 3 dəfə azalaraq 15 faizə enib. “Bloomberg” nəşrinin yazdığına görə, Aİ Rusiyadan qaz idxalını azaltsa da, bu kəmərin Ukrayna ərazisindən keçən hissəsini işlək vəziyyətdə saxlamaq istəyir. Buna əsas səbəb isə ittifaqa üzv olan bəzi Şərqi Avropa ölkələrinin infrastruktur problemi ilə əlaqədardır. Bu fonda adının açıqlanmasını istəməyən avropalı diplomat “Politico” nəşrinə müsahibəsində bildirib:  “Ukraynadan keçən qaz kəmərinin fəaliyyətinin dayanması enerji təchizatının təhlükəsizliyində risklərə yol aça bilər, çünki Avropanın qaz sistemindəki mövcud tranzit infrastrukturu olduqca dar imkanlara malikdir”. Avropa İttifaqını narahat edən digər məqam qiymətlərin dəyişəcəyi ehtimalı ilə bağlıdır. Əmtəə bazarları üzrə ekspert Aura Sabadus “Politico”ya açıqlamasında deyib ki, qaz tədarükünün Ukrayna üzərindən deyil, alternativ yollarla aparılması, Slovakiya, Avstriya və Macarıstan istehlakçıları üçün “mavi yanacağ”ın qiymətini artıra bilər. Bundan əlavə, Aİ bu kəməri açıq saxlamaqla, müharibə şəraitində olan Ukraynanın tranzit ölkə olaraq gəlir götürməsinə çalışır. Bunu həll etmək üçün avropalı rəsmilər digər variantlarla yanaşı, Azərbaycan qazının da Rusiya kəmərlərinə vurulmasının mümkünlüyü üzərində işləyir.

Hazırda Avropa İttifaqına üzv ölkələrdən 8-i Azərbaycandan qaz alır. 9-cu ölkənin Slovakiya olacağı gözlənilir. Hikmət Hacıyev bu fonda qeyd edir: “Çox uyğun bir vaxtda Azərbaycan qazının idxalçılarının coğrafiyasını daha geniş Avropa ailəsinə yaymağı səbrsizliklə gözləyirik”. Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etdiyi bir vaxtda Azərbaycan qazının Ukraynadan keçməklə Avropaya nəqli müəyyən suallar yaratsa da, Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban BBC-yə müsahibəsində bunun reallaşmasının mümkün olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, Moskva və Kiyev arasında hərbi-siyasi gərginlik davam etsə də, iqtisadi maraqlar, xüsusilə də milyardlarla dollar vəsaitin xərcləndiyi enerji kəmərlərinin təhlükəsizliyi Kremlin də maraqları çərçivəsindədir. Kiyev isə Rusiya qazının öz ölkəsindən keçməklə satışına qarşı çıxır. Bunun əvəzində isə Ukrayna qazın enerji ilə zəngin digər ölkələrdən alınaraq Ukraynadan keçən Rusiya kəmərlərinə vurulmasını təklif edir. Bunu əsas gətirən Ukrayna mediasının yazdığına görə, rəsmi Kiyev Azərbaycan qazının da öz ərazisindəki Rusiya kəmərlərinə vurulmasında maraqlı olduğunu bildirib. Ukraynanın “Naftogaz” şirkətinin baş icraçı direktoru Aleksey Çernışov “Bloomberg”ə müsahibəsində Azərbaycandan qaz alma təklifini müsbət qiymətləndirdiklərini bildirib. Azərbaycan qazının Ukraynadan keçən Rusiya kəmərlərinə daşınması ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlamalar olmasa da, təhlilçilər iki mümkün variant üzərində dayanırlar: qazın Rusiya ərazisi vasitəsilə Rusiya-Ukrayna sərhədindəki məntəqəyə daşınması; Azərbaycan və Rusiya arasında svop  əməliyyatı. İlham Şabanın fikrincə, hazırda hər iki variant üzrə mavi yanacağın daşınması müəyyən vaxt tələb edəcək. Azərbaycan və Rusiya arasında Hacıqabul-Mozdok qaz kəmərinin olmasına diqqət çəkən təhlilçi hesab edir ki, Azərbaycandan Rusiyaya qazın daşınması üçün mövcud infrastruktur olsa da, onun nisbətən təkmilləşdirilməsinə ehtiyac var: “Bu kəmərin daşıma gücü illik 5 milyard kub metrdir. Lakin bu həcm Avropa üçün kifayət etmir. Çünki Rusiyadan Avropaya daşınan illik qaz həcmi 15 milyard kub metrdir”.Onun sözlərinə görə, yerdə qalan həcmi Rusiya ilə Gürcüstanı birləşdirən qaz kəmərindən istifadə etməklə də daşımaq mümkündür. Lakin o, svop əməliyyatını daha optimal variant kimi görür: “Azərbaycan Türkiyə bazarında təxminən 10 milyard kub metr qaz satır. Həmin həcmi Rusiyaya ötürə bilərik və Rusiya bunun əvəzində eyni həcmdə öz qazını Rusiya-Ukrayna məntəqəsinə vura bilər”. Bununla belə, təhlilçi svop əməliyyatı üçün Azərbaycan, Türkiyə, Rusiya, Ukrayna və Aİ arasında müqavilələrin yenilənməsinə zərurət yaranacağını bildirib.

Ramil QULİYEV







VİDEO

Səfir İranın dəhliz siyasətinin daha aqressiv şəkil aldığını biruzə verdi... - VİDEO

ABŞ Qafanda konsulluq açan 4-cü ölkə ola bilər - Paşinyan İranın düşmənlərini Qafana yığır... - VİDEO

Borrel gethagetdə də türk düşmənçiliyini yerə qoymadı... - VİDEO

Seçkidən sonra Azərbaycan-ABŞ münasibətləri dəyişəcək - Əliyevin proqnozu...

Bəhram Nəsibovun məşhur “Qarabağ” mahnısı haqda yeni iddia - “mətn təhrif olunub”...

“Avropa Sülh Fondu” da Fransanın yolunu tutdu - XİN-dən Ermənistana silah yardımına sərt reaksiya...

SON XƏBƏRLƏR

24.07.2024 | 16:53
İran-Azərbaycan sərhədində silahlı insident - iki sərhədçimiz yaralandı...

24.07.2024 | 16:40
Bakıda evdən 3 min manat oğurlandı, saxlananların üzərindən narkotik də çıxdı

24.07.2024 | 16:35
Velosipedini parklanma yerindən kənarda saxlayanlar cərimələnəcək

24.07.2024 | 16:28
ABŞ seçkilərində 91,5 milyon dollar qalmaqalı - Tramp Harrisdən şikayət etdi....

24.07.2024 | 16:20
"Prava"sız maşın sürməyə görə cərimələr iki dəfə artırıldı...

24.07.2024 | 16:18
Macarıstan Avropa Sülh Fondundan Ukraynaya yardımı blokladı - “Drujba” ilə neft nəqli bərpa edilməyənə qədər...

24.07.2024 | 16:15
Velosiped yoluna girən maşınların sürücüləri 100 manat cərimələnəcək

24.07.2024 | 16:14
Parklanma qaydalarının pozulmasına görə cərimələr artırıldı

24.07.2024 | 16:12
İriqabaritli avtomobillərin normadan artıq yüklənməsinə görə cərimələr artırıldı

24.07.2024 | 15:55
İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişiklik edildi

24.07.2024 | 15:52
Xüsusi paralimpiya təqaüdü təsis olundu

24.07.2024 | 15:45
“Yol hərəkəti haqqında” qanunda və İXM-də edilən dəyişikliklər təsdiqləndi

24.07.2024 | 15:41
"Rusiya ilə konstruktiv danışıqlara hazırıq" - Ukrayna XİN

24.07.2024 | 15:35
NATO ölkələri narahatdır - Tramp gəlir, ciddi tələbləri olacaq

24.07.2024 | 15:23
Qəbələdə çətənə kolu yetişdirən şəxs saxlandı

24.07.2024 | 15:10
Zaxarovadan Ermənistana mesaj - Kənardan heç kim ora firavanlıq gətirməyəcək...

24.07.2024 | 15:03
Niyazi Hacıyev “Hərbi xidmətlərə görə” medalı ilə təltif edildi

24.07.2024 | 14:37
Ermənistan Hindistandan ən çox silah alan ölkələrdən biridir - 600 milyonluq...

24.07.2024 | 14:22
Prezident İlham Əliyev Bakıda Zəfər parkında aparılan tikinti işləri ilə tanış olub - FOTO

24.07.2024 | 14:18
Milli Teatrda dörd yeni tamaşa hazırlanacaq

24.07.2024 | 14:16
Milli Məclisə seçkilərlə əlaqədar Mərkəzi Seçki Komissiyası və Daxili İşlər Nazirliyinin birgə layihəsinə start verilib

24.07.2024 | 14:14
Milli Məclisə seçkilərdə qadınların fəallığının yüksəldilməsinə həsr olunan layihə reallaşdırılıb

24.07.2024 | 14:12
Sergey Jitomirskinin “Sirakuzlu alim” tarixi romanı yayınlanıb

24.07.2024 | 14:09
“Şuşa Forumu qlobal miqyaslı siyasi müzakirələr platforması kimi formalaşmaqdadır” - ŞƏRH

24.07.2024 | 14:06
SAY: “İrsimİZ” layihəsinə start verilir

24.07.2024 | 13:55
Siqarlar və siqaretlər üçün aksiz dərəcəsi artırıldı

24.07.2024 | 13:50
Bakıda narkotik satışını təşkil edən keçmiş məhkumlar saxlandı

24.07.2024 | 13:31
Salyanda bibisinə qarşı quldurluq etmək istəyən keçmiş məhkum və tanışı yaxaıamdı

24.07.2024 | 13:16
Paşinyan COP29-da iştirak edib-etməyəcəyini avqustda açıqlayacaq

24.07.2024 | 13:03
Что хочет Россия, натравливая на Азербайджан инфопсов Порноуховых? - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

24.07.2024 | 12:46
Sabiq erməni nazir 2021-də Azərbaycana qarşı təxribat əmri verdiyini etiraf etdi

24.07.2024 | 12:12
Seçkilərlə bağlı MSK və DİN birgə layihəyə start verdi... - FOTO

24.07.2024 | 11:50
31 nəfərin deputatlığa namizədliyi qeydə alındı

24.07.2024 | 11:37
Zakir Həsənov azad ərazilərdə hərbi qulluqçularla görüşdü

24.07.2024 | 11:15
6 ayda icbari tibbi sığorta hesabına 42 mindən çox abort edilib

24.07.2024 | 11:05
Bir gündə 15 tüfəng təhvil götürülüb - DİN açıqladı

24.07.2024 | 11:03
Görünən odur ki, ABŞ Qafqazda müharibə istəyir - CANLI

24.07.2024 | 11:00
"Seçkilərdə iştirak etmək üçün 1200-ə yaxın müraciət var" - MSK sədri

24.07.2024 | 10:41
İlham Əliyev Şavkat Mirziyoyevi ad günü münasibətilə təbrik edib

24.07.2024 | 10:30
Basketbolçu qızlarımız bu gün Gürcüstan yğıması ilə qarşılaşacaqlar

24.07.2024 | 10:15
Tramp səssizliyini pozdu - "Harris seçilsə ABŞ-ı məhv edəcək"

24.07.2024 | 10:10
İsmayıllı sakini şəlalədən yıxılaraq ölüb

24.07.2024 | 10:05
Türkiyədə 200-ə yaxın qanunsuz miqrant saxlanılıb

24.07.2024 | 10:00
Fransa ŞOKDA - Olimpiada ərəfəsində COVID-19-a yoluxma artır

24.07.2024 | 09:30
Kamala Xaris Trampa kəskin hücuma keçdi - "Mən prokuror olanda belə fırıldaqçıların..." Tramp onu məhv edəcək..

24.07.2024 | 09:26
Bakıda insanları intihara sövq edən kofe içkisinin kütləvi satışı başlayıb...

24.07.2024 | 09:20
Şimali Koreyadan göndərilən zibil dolu şar Cənubi Koreya prezidentinin ofisinə düşüb

24.07.2024 | 09:10
Ermənipərəst senator istefa verəcək - gələn ay ərizə yazacaq...

24.07.2024 | 09:05
Abşeronda qətl - qardaşını öldürüb, özü də intihar edib...

24.07.2024 | 09:00
Türkiyə mediasl Şuşada keçirilən Media Forum çərçivəsində COP29 təqdimatı barədə yazıb

24.07.2024 | 08:40
Azərbaycan Dəmir Yolları 200 mindən çox vəsaiti niyə itirdi?

23.07.2024 | 22:49
54 YAŞLI ƏZİZİMİZ, 30 YAŞLI ŞƏHİDİMİZ...

23.07.2024 | 22:15
Jurnalistlər üçün “Zülfüqar Hüseynzadə mükafatı” müsabiqəsi keçirilir

23.07.2024 | 20:44
Ermənistan bu dəfə də Qərbi Rusiyaya satır...

23.07.2024 | 20:27
Avroittifaq Qafqazda sülhü baltaladı - Ermənistan platsdarma çevrilir...

23.07.2024 | 20:11
Seçkidən sonra Azərbaycan-ABŞ münasibətləri dəyişəcək - Əliyevin proqnozu...

23.07.2024 | 19:53
Bəhram Nəsibovun məşhur “Qarabağ” mahnısı haqda yeni iddia - “mətn təhrif olunub”...

23.07.2024 | 19:37
Yeni “Media qanunu” işə düşəndən neçə jurnalist ucuz ipoteka-mənzil ala bilib? - Araşdırma...

23.07.2024 | 19:24
Ziya Bünyadovun qətlinin üstü tam açılmayıb(?) - İşə görə xaricdən hələ pul gəlir...

23.07.2024 | 19:09
Avropa Azərbaycandan daha çox qaz umur, amma “əlini daşın altına qoymaq” da istəmir...

23.07.2024 | 18:52
Avropa Birliyi “X”-dən başqa digər şəbəkələri Azərbaycana qarşı yönəldəcək - Mask ifşa etdi...

23.07.2024 | 18:37
Amerika məmuru Ermənistan hərbisinin başına gətirildi, Avropa 10 milyon pul ayırdı - axırını Allah saxlasın…

23.07.2024 | 18:23
Şuşa Media Forumunun başlatdığı prosesi "Euronews" kanalı davam etdirdi...

23.07.2024 | 18:14
Çinlilər Sarayda ev soydu - ölkədən çıxarkən də 130 min dollar və 700 qram qızılla yaxalandılar

23.07.2024 | 18:08
Bakı fransız və holland müstəmləkəçiliyinə qarşı mübarizənin əsas mərkəzinə çevrilir...

23.07.2024 | 17:54
Sübut olundu - gender bərabərliyi inkişafın mühüm şərtidir...

23.07.2024 | 17:40
Zelenski Ukrayna torpaqlarını Rusiyaya güzəştə gedir? - Kiyev merindən şok açıqlamalar...

23.07.2024 | 17:27
Şuşa Beynəlxalq Forumunda ABŞ mediasına belə qiymət verildi...

23.07.2024 | 17:14
Dil-ədəbiyyat müəllimlərini "bəladan" qurtarmağın asan yolu var...

23.07.2024 | 17:00
Ərdoğanla Əsəd arasında ilk görüş Moskvada olacaq – masada İraq da olacaq, İran dəvət olunmayacaq…

23.07.2024 | 16:50
Müxtəlif qurumların serverlərinə kiberhücumlar edən şəxs yaxalandı

23.07.2024 | 16:44
Milli Məclisə seçkilərlə əlaqədar “Polis əməkdaşları üçün yaddaş kitabçası” hazırlanıb

23.07.2024 | 16:42
Hekayələri dünyanı dolaşan uşaq yazıçımız

23.07.2024 | 16:21
Tramp qalib gəlsə Ukraynanın itirdiyi əraziləri Rusiya ərazisi kimi tanıyacaq – ŞOK İDDİA...

23.07.2024 | 16:16
Lerikdə bulaqları da zəbt edirlər...

23.07.2024 | 16:10
Nikah yaşının bir il azaldılması icazəsi ləğv edildi

23.07.2024 | 15:58
Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə dini kəbin kəsənlər inzibati həbs olunacaq

23.07.2024 | 15:49
Rusiyadan Qərbə nüvə başlıqlı “Yars” raketi ilə gözdağı - raketlərdən atəş açıldı...

23.07.2024 | 15:36
Prezident İlham Əliyev Vyetnam liderinə başsağlığı verdi

23.07.2024 | 15:34
Yetkinlik yaşına çatmayanlara toy və nişan mərasimləri keçirənlər 13 min manatadək cərimələnəcək...

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031