KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycan Rusiya qazının Avropaya əsas ixracatçısına çevrilə bilər - Qərb etiraz etmədi...

Image

Azərbaycan qazının Ukraynaya vasitəsilə Avropaya mümkün ixracı son günlərin ən çox diqqət çəkən mövzularından birinə çevrilib. Məsələyə artıq Rusiyanın özündə də xüsusi diqqət olunur. 

Bütün bunlara nəzər salan Rusiyanın “Nezavisimaya qazeta” mətbu orqanı yazır: “Avropa İttifaqı hökumətlərinin rəsmiləri 2024-cü ilin dekabrında Rusiya ilə tranzit qaz müqaviləsinin rəsmi başa çatmasından sonra Ukraynanın qaz infrastrukturunun istifadəsi ilə bağlı Kiyev hakimiyyəti ilə danışıqlar aparır. Əgər Rusiya qazı əvəzinə Azərbaycandan qaz Rusiya boruları ilə tədarük edilərsə, Kiyev Avropaya tranzitini saxlaya bilər. Azərbaycan qazının Ukrayna ərazisindən tranzitinin perspektivləri hələ də bəlli deyil. Ekspertlərin fikrincə, söhbət Rusiya Federasiyasından qaz tədarükünün Azərbaycanla svop əməliyyatlarından gedir.

“Bloomberg” bildirir ki, Aİ rəsmiləri Ukrayna tərəfi ilə gələn il Ukrayna ərazisindən qaz tranzitinin uzadılması imkanını müzakirə edirlər. Ukrayna ilə “Qazprom” arasında mövcud müqavilənin müddəti 2024-cü ilin dekabrında başa çatır. Variantlardan biri, agentliyin yazdığı kimi, Azərbaycan qazının Rusiya qaz kəmərləri ilə Ukrayna ərazisindən tranzitidir. Bu ssenaridə avropalılar rəsmi olaraq Rusiya qazının Rusiya Federasiyasının özündən alınmasını istisna edirlər. “Bloomberg” mənbələri qeyd edir ki, Azərbaycan qazı ideyası daha çox Ukrayna tərəfinə uyğun olduğu üçün Kiyev də prosesdə maraqlıdır. Ukraynanın "Naftoqaz" şirkətinin baş icraçı direktoru Aleksey Çernışov bildirib ki, Kiyev Bakıdan qaz almaq təşəbbüsünü müsbət qiymətləndirir və ölkədə yerləşən infrastrukturdan istifadəni davam etdirmək niyyətindədir. “Hər zaman yadda saxlamalı olduğumuz iki amil var. Birincisi, Ukraynada istifadə edilməli olan inanılmaz qaz tranziti və saxlama infrastrukturu var və Ukrayna bu infrastrukturdan istifadə etməyə meyllidir, çünki bu, çoxlu fayda gətirir”, - o vurğulayıb. Eyni zamanda, Kiyev rəsmisi Ukraynanın Rusiyanın “Qazprom”u ilə əlaqəni nəzərdə tutan tranzitin uzadılması üçün Aİ layihələrində iştirakını istisna edib. “Bloomberg” xatırladır ki, Azərbaycan artıq Avropaya gedən boru kəmərlərindən “tam gücü ilə” istifadə edir. Agentliyin fikrincə, sövdələşmə Moskvanın digər ölkələrə qaz tədarük etməsinə imkan verəcək bir mübadilə kimi tərtib edilərsə, Rusiyaya da fayda verə bilər. Slovakiyanın baş naziri Robert Fiko mayda Azərbaycana səfəri zamanı Ukrayna ərazisindən tranzit sövdələşməsinin mümkünlüyünü istisna etməyib. O bildirib ki, bu halda Slovakiya Azərbaycan qazını idxal edə biləcək, onun bir hissəsi ölkədə qalacaq, qalan hissəsini isə Bratislava digər ölkələrə verəcək. “İndi hər şey Rusiyanın “Qazprom”u, Azərbaycan, Ukrayna şirkətləri və digər şirkətlər arasında iqtisadi və qiymət şərtlərini razılaşdırmaq üçün danışıqlardan asılıdır”, - o deyib. Bu ilin aprelində Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bildirmişdi ki, 2024-cü ildə Azərbaycandan Avropaya qaz ixracı 12 milyard kubmetr təşkil edəcək, eyni zamanda, 2023-cü ilin sonunda Azərbaycan 23,8 milyard kubmetr qaz ixrac edib. Avropaya tədarük 11,8 milyard kubmetr təşkil edib. Azərbaycan qazının Avropada əsas alıcıları İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan və Serbiyadır.

Unutmaq olmaz ki, Ukrayna ərazisindən qaz tranzitinin saxlanması Ukrayna büdcəsi üçün əhəmiyyətli gəlir mənbəyidir. 2021-ci ildə ölkə ərazisindən “mavi yanacağ”ın vurulmasından əldə edilən gəlir 1 milyard dollar təşkil edib. Hazırda Ukrayna ərazisindən keçən tranzit xətti “Şimal axını”nın dağıdılmasından sonra Rusiya qazının Qərbi və Mərkəzi Avropa ölkələrinə nəqli üçün yeganə marşrut olaraq qalır. Rusiya qazının tədarükü 2022-ci ilin may ayından, Soxranovka stansiyasından nəqletmə dayandırıldıqdan sonra Ukraynadan azaldılmış həcmdə həyata keçirilir.

Hesablamalara görə, hazırda Rusiya qazının Avropa ölkələrinə tədarükü təxminən 15 milyard kubmetr təşkil edir. Eyni zamanda, Aİ 2027-ci ilə qədər Rusiya qazından imtina etmək planlarını açıqlayıb. Rusiyadan yanacaq tədarükü əsasən Avstriya və Slovakiyaya gedir. Boru kəmərləri ilə yanaşı, Avropa Rusiyadan mayeləşdirilmiş təbii qazı da (LNG) idxal edir. “Kpler” şirkətinin məlumatına görə, bu ilin beş ayının nəticələrinə əsasən, Rusiyanın LNG ixracı illik müqayisədə 3,8% artaraq 14,47 milyon tona çatıb.Tədarüklər Fransa, İspaniya və Belçikaya olub. Eyni zamanda, Avropa ardıcıl olaraq Rusiya qazının birbaşa alışından imtina etməyə çalışır. Beləliklə, 2022-2023-cü illərdə Aİ qaz istehlakını 100 milyard kubmetrdən çox azaldıb,   onu1996-cı il səviyyəsinə endirib. Ötən il Avropa ölkələrində qaz istehlakı 35 milyard kubmetr azalıb, 472 milyard kubmetr   olub. Bununla belə, Avropanın yeraltı anbarlarında qaz ehtiyatları məqbul səviyyədə qalır. Bu gün Avropanın yeraltı qaz anbarları təxminən 78,7 milyard kubmetr və ya  72% doludur. “Gas Infrastructure Europe” şirkətinin məlumatlarına görə, mayeləşdirilmiş təbii qazın terminallardan Avropa qaz nəqli sisteminə daxil olan ümumi həcmi iyun ayında əvvəlki ayla müqayisədə azalıb. Hazırda maye qazın yenidən qazlaşdırılması və onun Avropa boru kəmərlərinə vurulması gücü maksimumun 36%-i ilə yüklənib. “Qazprom”un özü üçün də mənzərə ən sevindirici deyil. 2023-cü ilin sonunda holdinqin təbii və səmt qazının hasilatı 13% azalaraq 360 milyard kubmetrə düşüb. 2021-ci ilin göstəriciləri ilə müqayisədə azalma 30% və ya 156 milyard kubmetr təşkil edib. Hazırda Ukrayna tranziti təxminən 15 milyard kubmetr təşkil edir. Bu, Aİ-də istehlakın təxminən 5%-idir. “Finam” analitiki Sergey Kaufman qeyd edir: “Bu, cari ilin sonunda LNG bazarında tədarükün gözlənilən artımı fonunda əvəz edilə bilən kifayət qədər cüzi bir həcmdir. Əvəzetməni nisbətən çətinləşdirən odur ki, qaz indi əsasən dənizə çıxışı olmayan ölkələrə - Avstriya, Slovakiya, Macarıstana verilir. Onlar üçün əvəzləyici tapmaq daha çətin olacaq”. Digər ekspert Tamara Safonova xatırladır ki, Azərbaycandan Avropaya qaz nəqli Bakı-Tiflis-Ərzurum boru kəməri sistemi, TANAP vasitəsilə həyata keçirilir. “TANAP-ın ötürmə qabiliyyəti 16 milyard kubmetrdir, onun 32 milyard kubmetrə qədər artırılması planları var. Amma Azərbaycan qazının Ukraynaya tranzitini nə dərəcədə texnoloji cəhətdən təmin etmək olar, tərəflər açıqlamırlar. Svao əməliyyatlarından danışmaq olar ki, bunu Rusiya qazı olmadan etmək mümkün deyil”. Ekspert hesab edir ki, Aİ ilə Azərbaycan arasında qarşılıqlı hesablaşmalar ona görə də Rusiya qazının sövdələşmədə iştirakını nəzərdə tutur və müvafiq olaraq belə müzakirələr hələlik Rusiya qazından real imtina variantlarını əks etdirmir”.

Ramil QULİYEV







VİDEO

Səfir İranın dəhliz siyasətinin daha aqressiv şəkil aldığını biruzə verdi... - VİDEO

ABŞ Qafanda konsulluq açan 4-cü ölkə ola bilər - Paşinyan İranın düşmənlərini Qafana yığır... - VİDEO

Borrel gethagetdə də türk düşmənçiliyini yerə qoymadı... - VİDEO

“Avropa Sülh Fondu” da Fransanın yolunu tutdu - XİN-dən Ermənistana silah yardımına sərt reaksiya...

Azərbaycanın Türk Kipri tanımasının vaxtı yetişdi...

Prezident Qarabağ prosesi boyunca şəxsi emosiyalarını idarə etməsəydi...

SON XƏBƏRLƏR

23.07.2024 | 22:15
Jurnalistlər üçün “Zülfüqar Hüseynzadə mükafatı” müsabiqəsi keçirilir

23.07.2024 | 20:44
Ermənistan bu dəfə də Qərbi Rusiyaya satır...

23.07.2024 | 20:27
Avroittifaq Qafqazda sülhü baltaladı - Ermənistan platsdarma çevrilir...

23.07.2024 | 20:11
Seçkidən sonra Azərbaycan-ABŞ münasibətləri dəyişəcək - Əliyevin proqnozu...

23.07.2024 | 19:53
Bəhram Nəsibovun məşhur “Qarabağ” mahnısı haqda yeni iddia - “mətn təhrif olunub”...

23.07.2024 | 19:37
Yeni “Media qanunu” işə düşəndən neçə jurnalist ucuz ipoteka-mənzil ala bilib? - Araşdırma...

23.07.2024 | 19:24
Ziya Bünyadovun qətlinin üstü tam açılmayıb(?) - İşə görə xaricdən hələ pul gəlir...

23.07.2024 | 19:09
Avropa Azərbaycandan daha çox qaz umur, amma “əlini daşın altına qoymaq” da istəmir...

23.07.2024 | 18:52
Avropa Birliyi “X”-dən başqa digər şəbəkələri Azərbaycana qarşı yönəldəcək - Mask ifşa etdi...

23.07.2024 | 18:37
Amerika məmuru Ermənistan hərbisinin başına gətirildi, Avropa 10 milyon pul ayırdı - axırını Allah saxlasın…

23.07.2024 | 18:23
Şuşa Media Forumunun başlatdığı prosesi "Euronews" kanalı davam etdirdi...

23.07.2024 | 18:14
Çinlilər Sarayda ev soydu - ölkədən çıxarkən də 130 min dollar və 700 qram qızılla yaxalandılar

23.07.2024 | 18:08
Bakı fransız və holland müstəmləkəçiliyinə qarşı mübarizənin əsas mərkəzinə çevrilir...

23.07.2024 | 17:54
Sübut olundu - gender bərabərliyi inkişafın mühüm şərtidir...

23.07.2024 | 17:40
Kiyev merindən Zelenski ilə bağlı şok açıqlamalar – "...siyasi intiharla üz-üzədir, torpaqları güzəştə gedə bilər"

23.07.2024 | 17:27
Şuşa Beynəlxalq Forumunda ABŞ mediasına belə qiymət verildi...

23.07.2024 | 17:14
Dil-ədəbiyyat müəllimlərini "bəladan" qurtarmağın asan yolu var...

23.07.2024 | 17:00
Ərdoğanla Əsəd arasında ilk görüş Moskvada olacaq – masada İraq da olacaq, İran dəvət olunmayacaq…

23.07.2024 | 16:50
Müxtəlif qurumların serverlərinə kiberhücumlar edən şəxs yaxalandı

23.07.2024 | 16:44
Milli Məclisə seçkilərlə əlaqədar “Polis əməkdaşları üçün yaddaş kitabçası” hazırlanıb

23.07.2024 | 16:42
Hekayələri dünyanı dolaşan uşaq yazıçımız

23.07.2024 | 16:21
Tramp qalib gəlsə Ukraynanın itirdiyi əraziləri Rusiya ərazisi kimi tanıyacaq – ŞOK İDDİA...

23.07.2024 | 16:16
Lerikdə bulaqları da zəbt edirlər...

23.07.2024 | 16:10
Nikah yaşının bir il azaldılması icazəsi ləğv edildi

23.07.2024 | 15:58
Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə dini kəbin kəsənlər inzibati həbs olunacaq

23.07.2024 | 15:49
Rusiyadan Qərbə nüvə başlıqlı “Yars” raketi ilə gözdağı - raketlərdən atəş açıldı...

23.07.2024 | 15:36
Prezident İlham Əliyev Vyetnam liderinə başsağlığı verdi

23.07.2024 | 15:34
Yetkinlik yaşına çatmayanlara toy və nişan mərasimləri keçirənlər 13 min manatadək cərimələnəcək...

23.07.2024 | 15:33
16 yaşına çatmayanlarla nişanlananlar 2 min manat cərimələnəcək, həbs olunacaq...

23.07.2024 | 15:32
Prezident əmi, xala, bibi və dayı uşaqlarının evliliyinə qoyulan qadağanı təsdiqlədi

23.07.2024 | 15:27
Məleykə Abbaszadə DİM-in İdarə Heyətinin sədri təyin edildi

23.07.2024 | 15:24
Trampın oğlu Zelenskini ələ saldı - Qorxuram, cavab verin...

23.07.2024 | 15:20
DİM-in Müşahidə Şurasının tərkibi təsdiqləndi

23.07.2024 | 15:12
DİM-in Müşahidə Şurası yaradılacaq

23.07.2024 | 15:03
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib

23.07.2024 | 14:57
Ehtiyatda olan polkovnik-leytenant Qurbanəli İsmayılov sirrləri açdı

23.07.2024 | 14:53
Trampın 2011 və 2013-cü illərdə Harrisə 6 min dollar yardım etdiyi ortaya çıxdı...

23.07.2024 | 14:30
Fransanın ən böyük müsəlman liseyinə dövlət yardımı dayandırıldı

23.07.2024 | 14:07
Naxçıvan Dövlət Vergi Xidmətinə rəis təyin edildi

23.07.2024 | 13:14
Abşeronda kişi 22 yaşlı arvadını binadan atdı

23.07.2024 | 12:48
“Son zəng” günü yeniyetmələrin avtoşluq etdiyi 14 maşın duracağa aparıldı...

23.07.2024 | 12:35
Xalq artisti Roza Cəlilova ilə gənclərin görüşü keçiriləcək

23.07.2024 | 12:30
Azərbaycan səfiri İran XİN rəsmiləri ilə görüşdü

23.07.2024 | 12:23
Tramp rəqibi Harrisi axmaq və kinli adlandırdı

23.07.2024 | 12:06
Xalq artisti Ağadadaş Ağayev balta ilə adam vurdu - RƏSMİ AÇIQLAMA

23.07.2024 | 11:18
"Biz Misir ilə ənənəvi dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərimizə böyük əhəmiyyət veririk" - Prezident İlham Əliyev

23.07.2024 | 11:10
“Qarabağ” bu gün Çempionlar Liqasında mübarizəyə başlayır

23.07.2024 | 11:05
Prezident İlham Əliyev Misir liderinə məktub göndərdi

23.07.2024 | 11:05
ÜST-dən XƏBƏRDARLIQ - Avropada İİV-lə yaşayan insanlar öz diaqnozlarından xəbərsizdir

23.07.2024 | 11:00
Ermənilər ŞOKDA - Bob Menendez ABŞ Senatından uzaqlaşdırılır!

23.07.2024 | 10:20
Türkiyə vətəndaşı olmaq istəyirsən? - MİT və İnterpoldan rəy alınacaq...

23.07.2024 | 10:10
Balakəndə yolu keçən qadını avtomobil vurub

23.07.2024 | 10:06
Bu gün Bakının 4 rayonunda qaz təchizatında fasilə yaranacaq

23.07.2024 | 10:03
"Onlar seçkiyə varlı namizədlərdən pul qoparmağa gedirlər" - tanınmış politoloq təhlil aparıb...

23.07.2024 | 10:00
Antoni Blinken 6 ölkəyə səfərə çıxır

23.07.2024 | 09:32
Səfa Mirzəyev vəfat edib

23.07.2024 | 09:30
Göyçayda çətənə kolu yetişdirən keçmiş məhkum yaxalanıb

23.07.2024 | 09:28
Çimərliyi zibilləyən 1000 manat cərimə olunacaq - məbləğ necə müəyyən olunub?..

23.07.2024 | 09:20
Fransa məhkəməsindən ŞOK QƏRAR - kanak bayrağından istifadə məhdudlaşdırıldı

23.07.2024 | 09:08
Məşhur aktyorun xanımı vəfat edib

23.07.2024 | 09:05
İraqda terrorçuluğa görə 10 nəfər edam olunub

23.07.2024 | 08:42
Abituriyentlərin balını artıran dələduzlar dəstəsi peyda olub...

23.07.2024 | 02:02
Ermənistan Qərb ölkələrindən yeni dəstəklər aldı- ABŞ, Avropa Birliyi Azərbaycana təzyiqi artırır....

22.07.2024 | 23:10
ABŞ Departamentindən Bakı-İrəvan sülh danışıqları ilə bağlı açıqlama - "Artıq sülhün vaxtıdır..."

22.07.2024 | 20:43
ABŞ prezident seçkilərində dalbadal şok yeniliklər yaşanır...

22.07.2024 | 20:26
Fransanın kolonial siyasəti bu dəfə də Şuşada sarsıdıcı zərbə aldı...

22.07.2024 | 20:10
Azərbaycan-ABŞ soyuqluğunun bir mühüm səbəbi deyildi - müxalifət, maliyyə...

22.07.2024 | 20:01
Bakıda azyaşlını girov götürüb öldürəcəyi ilə hədələyən şəxs zərərsizləşdirildi...

22.07.2024 | 19:57
Belarus 37 Avropa ölkəsi ilə sərhədi açdı - alman həkimin edamı böyük planı poza bilərmi…

22.07.2024 | 19:43
Qərbin Azərbaycana münasibətinin dəyişməsinə hansı amillər təsir etdi...

22.07.2024 | 19:27
Sülh üçün Azərbaycandan Ermənistana mühüm təklif... COP29-a qədər önəmli yeniliklər ola bilər

22.07.2024 | 19:12
Azərbaycan Rusiya və Ukrayna arasında önəmli vasitəçiliyə başladı..

22.07.2024 | 18:48
Sabiq polis rəisi adam oğurluğunda şantaj edildi...

22.07.2024 | 18:32
Taksi sürücülüyündən məhrum oldunsa, get avtobus sür...

22.07.2024 | 18:23
“Nar” Milli Mətbuat Günü münasibətilə media nümayəndələrini bir araya toplayıb

22.07.2024 | 18:17
“Avropa Sülh Fondu” da Fransanın yolunu tutdu - XİN-dən Ermənistana silah yardımına sərt reaksiya...

22.07.2024 | 18:03
Paşinyan Bakıya rəsmən dəvət aldı - cəsarəti çatsa gələcək...

22.07.2024 | 17:50
COP29-un universitet könüllüləri fəaliyyətə başladı...

22.07.2024 | 17:43
Parlament seçkilərini izləmək üçün indiyədək 480 yerli müşahidəçi qeydə alınıb...

22.07.2024 | 17:39
Əhməd İsmayılov jurnalistlər üçün yeni layihələrin nəzərdə tutulduğunu açıqladı

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031