KÖHNƏ VERSİYA            

Rusiya da, Qərb də atom silahları ilə təhlükəli oyun oynayır...

Image

Son aylarda Ukrayna münaqişəsi fonunda həm Rusiya, həm də Qərb tərəfindən nüvə ritorikasının get-gedə artması müşahidə edilir. ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş analitiki Larri Conson bildirir ki, nüvə şantajı hər iki tərəfdən gəlir: 

“Rusiya ilə münaqişə başlayacağı təqdirdə ilk olaraq Qərb ölkələri nüvə silahından istifadə edə bilər. Problem ondadır ki, ilk növbədə Qərb nüvə silahlarından istifadə etməyə çalışacaq. Onların Rusiya ilə adi döyüş üçün vasitələri yoxdur. Qərb döyüşlərdə 2 həftə tab gətirə bilməyəcək”. 

Hələlik isə Kiyevin bəzi başlıca Qərb müttəfiqlərinin siyasətləri dəyişəndən sonra Ukraynada nüvə eskalasiyası ilə bağlı xəbərdarlıqlar getdikcə artır və daha təhlükəli hal alır. Bəzi Avropa ölkələri, o cümlədən Britaniya, Fransa və Almaniya, eləcə də ABŞ siyasi xətlərini dəyişərək Ukraynanın onlardan aldığı silahlarla Rusiya ərazisindəki hədəfləri vurmasına “yaşıl işıq” yandırıb. Almaniya və ABŞ öz icazələrini Ukraynanın Xarkov əyalətini qorumaq üçün endirəcəyi zərbələrlə məhdudlaşdırıb. Ancaq gələn bilgilərə görə, Co Bayden bu coğrafi məhdudiyyəti də aradan qaldıra bilər. Belə addımlar Rusiyanın Ukraynaya dağıdıcı zərbələrinə cavab olaraq atılır. Moskva bu zərbələrin çoxunu Ukraynanın əli çatmayan məntəqələrdən endirir. Qərbin siyasətindəki bu dəyişikliklər, üstəlik, Fransa prezidenti Emmanuel Makronun Ukrayna əsgərlərinə təlim vermək və hətta döyüşmək üçün qoşun göndərmək planları Rusiyanın buna cavab olaraq nüvə eskalasiyasına əl atacağı ilə bağlı narahatlığı artırıb. Vladimir Putin Ukraynaya hücuma başladığı gündən bəri bu ehtimala işarə edir. Digər Rusiya rəsmiləri də bu haqda danışıblar. Rusiya Təhlükəsizlik Şurası sədrinin müavini, keçmişdə prezident və baş nazir olmuş Dmitri Medvedev Rusiya rəsmiləri arasında nüvə hədələrinin tezliyi üzrə rekordsmen sayıla bilər. Qərbin məhşur “Defence Priorities” beyin mərkəzinin “Böyük strategiya” proqramının direktoru, Kolumbiya Universitetinin Saltsman adına Müharibə və Sülh Araşdırmaları İnstitutunun aparıcı tədqiqatçısı Racan Menon “The Guardian” üçün yazdığı təhlil yazısında bu fonda mühüm məqamlara diqqət çəkir: “Lider və ekspertlərin üzləşdiyi problem ondan ibarətdir ki, eskalasiya risqlərini hesablamaq son dərəcə çətindir. Nüvə eskalasiyası sinoptiklərin yağış, ya da tornadolar barədə proqnozları kimi öncədən bilinməz. Anlaşıqlı dillə desək, dəyərləndirmələr aparmağın, yaxud onları əsaslandıra biləcəyimiz tutarlı dəlillər toplamağın güvənli proseduru yoxdur... Bu üzdən, Rusiyanın nüvə eskalasiyasını müəyyənləşdirməyə çalışan təhlilçi və şərhçilər özlərini Putinin yerinə qoyaraq dünyaya və Ukrayna savaşına daha balaca bucaqdan baxmağa çalışırlar. Onlar Putinin müharibəni belə gördüyünü təsəvvürlərinə gətirirlər, ancaq yenə də Putinin baxışlarını rekonstruksiya etmək cəhdlərinin onun gerçək qavrayışına uyğun gəlib-gəlmədiyinə əmin ola bilmirlər”. Onun sözlərinə görə, döyüş meydanındakı durum, bu durumda yaranan dəyişikliklər, o sıradan Ukraynanın Qərb müttəfiqlərinin siyasətindəki sürüşmələr mütləq nəzərə alınmalıdır: “Hətta bu problem hansı yollasa aradan qaldırılsaydı da, başqa bir problem də var. Putinin baxışları daşa həkk olunmayıb və savaşın gedişinin, qələbə qazanmağa gərəkli şeylərin yenidən dəyərləndirilməsi ilə tezcə dəyişə bilər. 

Kənar müşahidəçilərin eskalasiya ilə bağlı qənaətlərində tutarlı dəlil fundamenti çatışmır. Onlar, sadəcə, Putin və çevrəsindəkilərin məsələ barədə dediklərinə baxırlar. Bəli, Rusiyanın nüvə doktrinasının ən son variantını (2020-ci ildəki) təhlil etmək köməyə gələ bilər. Ancaq Rusiya liderlərinin ssenaridən kənara çıxmasının qarşısını heç nə almır. Bundan başqa, o sənəd Rusiya üzərinə nüvə hücumu və ya onun mövcudluğuna təhdid kimi şərtlər qoyur. Bunlar Ukrayna savaşı bağlamında uyğun gəlmir. Moskvanın iç çevrələrindən gələn açıqlamaların dəyərini ölçməyin də güvənli yolu yoxdur. Bu açıqlamalar Kremlin gerçək inanclarını göstərən güvənli qaynaqlar sayıla və deməli, Putinin əslində nə edə biləcəyini proqnozlaşdırmaq üçün faydalı ola bilərmi? Yoxsa onlar Qərbi qorxutmaq, onun Ukraynanın silahlardan istifadəsi ilə bağlı siyasətinə təsir göstərmək üçün nəzərdə tutulan informasiya savaşının bir hissəsidir? Putinin, onun xarici siyasət və milli güvənlik komandasının qapalı qapılar arxasında nələri dartışdığını bilmədiyimizdən onların ictimai bəyanatlarının ciddi qəbul ediləsi xəbərdarlıqlar, yaxud önəmsiz sayacağımız təhdid taktikaları olduğunu bilməyimiz də mümkün deyil. Nəticə? Bəzi ekspertlər Rusiyanın nüvə eskalasiyası hədələrinin artmasını qorxutma cəhdlərinə aid edir, bəziləri isə onlardan rahatsızlanır. Eskalasiya problemini düşünərkən, Putinin nüvə silahlarından necə və harada yararlanacağını təsəvvürə gətirməkdə yarar var. Əlbəttə, o bu silahları ABŞ və Avropanın üzərinə yağdırmayacaq. Bu, intihar demək olardı. Bəlkə, o, Ukraynaya hücum edəcək, ancaq bundan ötrü Rusiya qoşunlarının çox olmadığı yer tapmalıdır ki, onları da öldürməsin. O, cəbhə xətlərindən uzaqda olan qərbi Ukraynanı seçə bilər, ancaq oraya da göz qorxutmaq üçün nüvə zərbəsi endirmək çoxlu insanı öldürə, dünya ictimaiyyətini sarsıda və hətta NATO-nu cavab verməyə təhrik edə bilər. Bunlardan başqa, Putinin qlobal cənuba və ona rəğbət bəsləyən qərblilərə Ukrayna müharibəsi ilə bağlı mesajı Qərbi Rusiyanın güvənliyinə, özəlliklə Kiyevin NATO-ya üzv olmağa çalışması və Qərblə hərbi əlaqələrinin artması ilə bağlı Rusiyanın legitim narahatlığına biganə qüvvə kimi göstərir. Nüvə silahlarından istifadə dostlar qazanmaq və insanlara təsir etmək üçün pis üsul olardı. Bundan da önəmlisi, Pekinlə Moskva arasında “limitsiz dostluq” olsa da, prezident Si Cinpin Ukraynada nüvə silahlarından istifadəyə qarşı olduğunu aydın ifadə edib”.

Nahid SALAYEV







VİDEO

Borrel gethagetdə də türk düşmənçiliyini yerə qoymadı... - VİDEO

İki gündə Ermənistana ikinci şok - təcili sülh bağlanmasa... - VİDEO

Paşinyanın son hərəkətləri Qərbi qəzəbləndirdi - İrəvana xəbərdarlıq edildi... - VİDEO

YAP deputatlığa namizədlərin adlarını açıqladı - SİYAHI

Ərdoğan Suriya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir, Bəşər Əsəd hələ susur....

Bakı-İrəvan danışıqlarında "inanılmaz irəliləyiş" - həqiqət, ya ABŞ-ın blefi?..

SON XƏBƏRLƏR

17.07.2024 | 17:11
Bu deputatlar YAP-ın namizədlər siyahısından kənarda qaldı...

17.07.2024 | 16:44
ABŞ tətikdə, FTB xəbərdarlıq etdi - Trampa sui-qəsdin cavab hücumları ola bilər...

17.07.2024 | 16:20
Trampa sui-qəsd cəhdi ilə bağlı yeni detallar ortaya çıxdı – atəş açan şəxs damda olarkən polislər də binanın içində olublar...

17.07.2024 | 16:12
Prezidentin Cəbrayıl, Qubadlı və Zəngilandakı xüsusi nümayəndəsinə müavin təyin edildi

17.07.2024 | 15:51
Florida qubernatorundan ağlasığmaz təklif - Baydeni zirzəmiyə, Trampı isə Ağ Evə qaytaraq...

17.07.2024 | 15:45
Bakıda Fransanın müstəmləkə altında saxladığı ərazilərdəki Müstəqillik Hərəkatlarının Qurultayı keçirilir...

17.07.2024 | 15:34
Tramp Rusiya əleyhinə sanksiyalara qarşı çıxdı - ləğv ediləcək...

17.07.2024 | 15:18
80-ə yaxın vətəndaşın kartındakı pulları ələ keçirən şəxslər saxlandı

17.07.2024 | 14:53
Fransa müstəmləkəçiliyindən əziyyət çəkən dövlətlər COP29-da iştirak edə bilər

17.07.2024 | 14:41
YAP deputatlığa namizədlərin adlarını açıqladı - SİYAHI

17.07.2024 | 14:20
Neft Fondunun aktivləri 58 milyard dolları keçdi...

17.07.2024 | 13:58
DİN sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərə tam aydınlıq gətirdi - iddiaları əsassızdır...

17.07.2024 | 13:43
Ermənistan başsız qalıb - bütün yüksəkrütbəli məmurların hamısı məzuniyyətə gedib...

17.07.2024 | 13:38
Bakıda avtoyuma məntəqəsindən maşın qaçırıldı...

17.07.2024 | 13:17
"Fransa terrorçu dövlətdir" - Kledoniyalı parlamentari

17.07.2024 | 13:03
Роман Цыпин в роли армяноидной обезьяны - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

17.07.2024 | 12:50
Ermənipərəst senator Menende ona qarşı irəli sürülmüş bütün ittihamlarla təqsirli bilindi

17.07.2024 | 12:29
YAP-ın namizədlərindən bəzilərinin adları məlum oldu...

17.07.2024 | 12:25
YAP-ın İdarə Heyətinin iclası keçirildi - YENİLƏNDİ

17.07.2024 | 12:03
"Fransa dövlətinin hüquqlarımızı tapdalaması yolverilməz və qəbuledilməzdir" Yeni Kaledoniya Partiyasının üzvü

17.07.2024 | 11:51
"Fransa polisi tərəfindən müstəqillik hərəkatlarının üzvləri qanunsuz həbs edilib" - Abbas Abbasov

17.07.2024 | 11:39
Paşinyan London yolçusudur

17.07.2024 | 11:20
Göygöldə meşədə 2 nəfərin meyiti tapılıb

17.07.2024 | 11:10
"2021-ci ildən Azərbaycan müstəmləkəçiliklə mübarizə məqsədilə..." - Jan Jakob Bisep

17.07.2024 | 11:05
“Auditor xidməti haqqında” qanununda dəyişiklik edildi

17.07.2024 | 11:03
Tehranın İrəvan səfiri Azərbaycandan üzr istəməlidir - CANLI

17.07.2024 | 11:00
"Bakı Təşəbbüs Qrupu bizə imkan yaradıb, bunu dəyərləndirməliyik" - Mikael Forrest

17.07.2024 | 10:20
Bakıda yük avtomobili mopedlə toqquşub

17.07.2024 | 10:10
Aqrar sahədə güzəşt ediləcək texnikalara dair qərar dəyişdirildi

17.07.2024 | 10:05
Şamaxıda DƏHŞƏT: toyda 21 nəfər zəhərlənib

17.07.2024 | 10:00
ABŞ-da Tramp gərginliyi bitmir - indi də Məxfi Xidmətin rəhbəri ifadə verəcək

17.07.2024 | 09:25
Azərbaycanda evlənənlərin sayı azalır...

17.07.2024 | 09:24
Bu gün Bakının bəzi ərazilərində qaz olmayacaq - “Azəriqaz”-dan XƏBƏRDARLIQ

17.07.2024 | 09:15
Çempionlar Liqasında ikinci mərhələyə 8 komanda yüksəldi

17.07.2024 | 09:10
"Müharibəyə qoşulsa Gürcüstan Ukraynadan da pis nəticələr əldə edəcək" - İvanişvilidən XƏBƏRDARLIQ

17.07.2024 | 09:05
Qadın futbolçularımız Avropa çempionatında ilk dəfə pley-offa yüksəliblər

17.07.2024 | 09:00
Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində zəlzələ olub

17.07.2024 | 08:42
Azərbaycanda bələdiyyə idarəçiliyi tam ləğv edilə bilər - işsiz qurum kimə lazımdır...

16.07.2024 | 22:30
Ərdoğan Suriya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir, Bəşər Əsəd hələ susur....

16.07.2024 | 21:06
İrəvan yenə Kremlə məhəl qoymadı - Moskva hədə tonunu sərtləşdirdi...

16.07.2024 | 20:48
1984-cü ildə Qazaxın torpaqlarını Ermənistana vermək tapşırığını MK-dan kim vermişdi - yarımçıq cinayət...

16.07.2024 | 20:33
Qarabağa ermənilərin qayıtmasını Ermənistandan çox Qərb ölkələri çözələyir - niyə?..

16.07.2024 | 20:18
Avropa İttifaqının Macarıstana münasibəti Qərb demokratiyasını ifşa edir...

16.07.2024 | 20:03
ABŞ-Ermənistan hərbi təlimləri bölgədə kimə qarşı çevrilib?..

16.07.2024 | 19:50
Azərbaycanın İrandakı səfirliyi qayıtdı - Ermənistan qorxuya düşdü...

16.07.2024 | 19:35
Dövlətdə işləyənlərin sayı azalır, özəl sektor genişlənir...

16.07.2024 | 19:21
Trampın Azərbaycanla bağlı niyyəti erməniləri narahat etdi

16.07.2024 | 19:07
ABŞ Ermənistanda nüvə reaktoru tikir - seysmik zonada təhlükə artır...

16.07.2024 | 18:52
ABŞ-Ermənistan təlimləri üçtərəfli 5 aprel Brüssel sövdələşməsinin davamıdır...

16.07.2024 | 18:38
Hərbi potensialın güclənməsində İKT-nin xüsusi rolu var...

16.07.2024 | 18:32
Azərbaycan-Pakistan münasibətlərində yeni dövrün başlanğıcı

16.07.2024 | 18:23
"Azərbaycan media landşaftı üzrə məlumat bazası" təqdim olundu - FOTO

16.07.2024 | 18:11
Azərbaycanda günəş-külək enerjisi 80 faizə nə vaxt çatacaq?..

16.07.2024 | 17:57
Bakı-İrəvan danışıqlarında "inanılmaz irəliləyiş" - həqiqət, ya ABŞ-ın blefi?..

16.07.2024 | 17:55
Deputatlığa namizədlərin ödənişsiz təşviqat apara biləcəyi media subyektləri açıqlandı - SİYAHI

16.07.2024 | 17:43
İran diplomatı Paşinyanın “44 gündəki” böyük səhvini açdı...

16.07.2024 | 17:36
Aşura günü könüllü qanvermə aksiyalarında tədarük olunan qanın miqdarı açıqlandı

16.07.2024 | 17:30
Ermənistana ABŞ ordusunun gəlişinə İran hələ susur - 5 aprel görüşünə də bu cür "dözmüşdü"...

16.07.2024 | 17:22
Bakı və bölgələrdə əməliyyat keçirildi - 8 nəfər saxlandı, avtomatlar, tapançalar, patronlar... - FOTO

16.07.2024 | 17:18
Özəl bağçaların bəziləri dövlət himayəsinə alınır - bağçalar arasında rəqabət qızışacaq…

16.07.2024 | 17:15
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib

16.07.2024 | 17:08
Yaşayış sahəsinə ehtiyacı olan şəhid ailələrinin uçotuna dair yeni qayda müəyyənləşəcək

16.07.2024 | 17:05
ARDNF tərəfindən maliyyələşdirilən layihələrin ölkə iqtisadiyyatına töhfəsi misilsizdir...

16.07.2024 | 16:57
MMC-lərin nizamnamə kapitalının tamamilə ödənilməməsinə görə yeni cərimələr təsdiqləndi

16.07.2024 | 16:44
Prezident bir sıra sənədlərdə dəyişiklik etdi

16.07.2024 | 16:43
Ailə Məcəlləsinə dəyişiklik edildi

16.07.2024 | 16:42
Brüssel Putinə görə, Aİ-yə sədrlik edən Macarıstana savaş açdı - Avroittifaq tarixində görünməmiş hadisə...

16.07.2024 | 16:26
Əsəd onu Türkiyəyə dəvət edə biləcəyini deyən Ərdoğanın qarşısında şərt qoydu(?)...

16.07.2024 | 16:20
"Bakcell" Aİ dəstəkli “Tarif Məsləhətçisi”ni təqdim etdi

16.07.2024 | 16:16
Cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdıran şirkət rəhbəri məhkəmə qarşısında...

16.07.2024 | 16:11
Zelenski Rusiyanın da ikinci sülh sammitinə dəvət olunmasını istəyir - noyabrda planımız hazır olacaq...

16.07.2024 | 15:57
Bakı Fransanın müstəmləkə altında saxladığı ərazilərdəki Müstəqillik Hərəkatlarının Qurultayına ev sahibliyi edəcək

16.07.2024 | 15:44
Tarix yazan qəhrəman...

16.07.2024 | 15:43
Qəbul imtahanından kənarlaşdırılan şəxslərə güzəşt edilə bilər? - DİM-dən açıqlama...

16.07.2024 | 15:31
Oğuzun yeni icra başçısı kimdir? - DOSYE

16.07.2024 | 15:25
İbrahim Məmmədov “Əmək” ordeni ilə təltif edilib

16.07.2024 | 15:14
Qan Bankı publik hüquqi şəxs yaradılır

16.07.2024 | 15:11
Oğuza yeni icra başçısı təyin edildi - SƏRƏNCAM

16.07.2024 | 14:28
Oğuzun icra başçısı vəzifəsindən azad edildi

16.07.2024 | 13:56
Zakir Həsənov Qazaxıstana getdi...

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031