KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycanda ictimai və dövlət maraqlarının hüquqi müdafiəsi uğurla təmin edilir...

Image

Dünya təcrübəsi artıq sübuta yetririb ki, şəxsi mənafelərin müdafiəsi eyni zamanda dövlətin, ictimai maraqların müdafiəsi deməkdir.

Bunlar fonunda hətta mülki və arbitraj prosesində belə dövlətin iştirakı qanunun aliliyi çərçivəsində şəxsi və ictimai mənafelərə zidd ola bilməyən dövlət maraqlarının müdafiəsinə xidmət edir. 

Vətəndaşların ictimai maraqlarla bağlı məhkəmə proseslərinin hüquqi monitorinqində iştirak etməsi vacibdir

Hüquqi dövlətdə ictimai maraqların müdafiəsi qanunun aliliyi prinsipinin həyata keçirilməsini ifadə edir. Bu, hakimiyyət institutlarına və siyasi proseslərin inkişaf tendensiyalarına müsbət münasibətin formalaşmasında cəmiyyətin fəal rolunu da təşviq edir. Məlumdur ki, dövlət öz vətəndaşlarının təhlükəsizliyində maraqlı olmaqla, insanların rifah halında yaşaması üçün əlverişli şəraitin yaradılması məqsədilə bütün tədbirləri görür. Vətəndaşların hüquqlarının müdafiəsi üçün məhkəmə mexanizmlərinin olması cəmiyyətin siyasi sisteminin ayrı-ayrı elementlərinin qarşılıqlı əlaqəsini və qarşılıqlı anlaşmasını təmin edir. Bu, sosial nemətlərin və ya maddi dəyərlərin əldə edilməsinə müəyyən təminat verir. Buna görə də effektiv və ədalətli məhkəmə sistemi haqqında tam və qərəzsiz danışmaq yalnız o halda mümkündür ki, məhkəmə müdafiəsinin obyekti təkcə şəxsi maraqlar olmasın. Bundan əlavə, vətəndaşlar ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsində həm bilavasitə müstəntiqlər - məhkəmənin kollegial tərkibinin üzvləri kimi, həm də dolayısı ilə ictimai nəzarətin iki formasından birində iştirak edə bilərlər: hüquqi monitorinqdə və müşahidədə iştirak buna əyani misaldır. İştirakın bu cür formaları özlüyündə ictimai maraqların qorunacağına zəmanət vermir, lakin konkret dövlətdə insan hüquqlarının müdafiəsinin əsas problemlərinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edə və ümumilikdə cəmiyyətin ədalətə münasibətini əks etdirə bilər. 

Demokratik hüquqi dövlət öz subyektlərinə zərər vurmasının nəticələrinə görə məsuliyyət daşımaqdan çəkinməməli, bu prosesi idarə etməli və müəyyən növ hüquq münasibətlərinin gələcək inkişaf perspektivlərini qiymətləndirməlidir. Və burada cəmiyyətin dövlətin təklif etdiyi mexanizmlərdən istifadə etmək, hüquqi fəaliyyət yolu ilə rifah halını yaxşılaşdırmaq və fəaliyyətinin nəticələrini qiymətləndirmək, onları siyasi həyatın yeni istiqamətinə çevirmək istəyi mühüm rol oynayır. İctimai maraq və onun məhkəmədə müdafiəsi haqqında danışarkən, Azərbaycan üçün ən xarakterik olan və cəmiyyətin siyasi əhəmiyyətli qərarların qəbulunda fəallığına mane olan bir neçə problemi müəyyən etmək lazımdır. Bu problemlərdən biri də vətəndaşların hazırda ictimai maraqlara toxuna biləcəyi məhkəmə proseslərinin hüquqi monitorinqində iştirak etməməsi ilə sıx bağlıdır. Mövcud qanunvericiliklə ictimai nəzarət məhkəmə sisteminə şamil edilmir. Müvafiq olaraq, məhkəmə sistemi ilə vətəndaşlar arasında praktiki olaraq heç bir əks əlaqə yoxdur. Təbii ki, konkret işlə maraqlanan şəxs məhkəməyə gəlib məhkəmə iclasında baş verənləri müşahidə edə bilər, lakin bu iştirak ictimai forma almır. Ədalət mühakiməsi haqqında rəyi əks etdirmək, onun müsbət və mənfi xüsusiyyətlərinin ictimailəşdirilməsi baş vermir. Qeyd edək ki, ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosu məhkəmə proseslərinin monitorinqinə dair praktiki təlimat hazırlayıb. Burada vətəndaş cəmiyyətinin ədliyyə sisteminə dəstək funksiyası vurğulanır. Yalnız bitmiş monitorinq nəticələrini qiymətləndirmək deyil, həm də orada iştirak etmək imkanı böyük əhəmiyyət kəsb edir. Sənəddə monitorinqin üç növünün (sistemli, tematik və xüsusi) hər birinin əhəmiyyətinə, onların seçilmə meyarlarına, metodlarına və planlaşdırılmasına diqqət çəkilir. 

Vətəndaşların ictimai nəzarəti həyata keçirmək hüquqları uğurla reallaşır

Əhalinin ictimai maraqları, bir qayda olaraq, əlverişli yaşayış şəraitinin təmin edilməsində,  təsərrüfat və digər fəaliyyətlərin ətraf mühitə zərərli təsirlərinin məhdudlaşdırılmasında, ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasında, şəhər və kənd yaşayış məntəqələrinin mühəndis, nəqliyyat və sosial infrastrukturunun inkişaf etdirilməsində öz əksini tapır. İctimai maraqlar kateqoriyası hüquqi tənzimləmənin bir çox sahələrində sistematik xarakterə malikdir. İctimai nəzarət sahəsində münasibətləri tənzimləyən qanunvericilik ictimai maraqlar kimi hüquqi kateqoriyanı da əhatə edir. 

Bu konsepsiya vətəndaşların ictimai nəzarəti həyata keçirmək hüquqlarının reallaşmasında əsas meyar kimi təyin oluna bilər. İctimai maraqlara, insanlıq və əxlaq prinsiplərinə zidd olan addımlarla bağlı hüquqi müdafiə təmin edilmir. Bütün dünyada ictimai marağın hüquqi müdafiəsi sosial ədalət axtarışı çərçivəsində tənzimlənir. Elə  bu fonda ictimai, milli maraq Azərbaycan xalqının fundamental dəyər və məqsədlərini, həmçinin insan, cəmiyyət və dövlətin tərəqqisini təmin edən siyasi, iqtisadi, sosial və digər tələbatların məcmusudur. Burada o da qeyd olunamlıdır ki, müasir Azərbaycan cəmiyyəti intellektual əsaslarda formalaşıb. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti ictimai maraq və dövlət marağı məfhumlarının mahiyyətini dərk edən, bu mövqeyi ictimai, siyasi münasibətlərdə və dövlətlə əlaqələrində nümayiş etdirməyi bacaran, formalaşmış bir sosiumdur. Ölkədə ictimai və milli maraqların təmin olunması prioritetdir. O da mühüm faktdır ki, maraq məfhumu ölkənin tarixindən, mədəniyyətindən, ənənələrindən, dəyərlərindən irəli gəlir. Azərbaycanda ictimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi işinə mühüm töhfələr verən strateji amillərdən biri demokratik inkişaf istiqamətində mühüm nailiyyətlərin əldə edilməsi, o cümlədən bütün azadlıqların təmin olunmasıdır. Mütəmadi həyata keçirilən sistematik islahatların qanunauyğun nəticəsi kimi, ölkədə tam demokratik siyasi sistem bərqərar olunub. Əsas etibarı ilə də, hüququn aliliyi, ictimai həyatın bütün sahələrində qanunun hökmranlığı prinsiplərinin mühafizə olunması dövlətin və vətəndaşların qarşılıqlı məsuliyyətinin güclənməsini təmin etməklə yanaşı, hüquqi dövlətin təməllərini də möhkəmləndirib. Bu halda ictimai və dövlət maraqlarının daha uğurla təmini də daha asan formada mümkün olur.

Ramil QULİYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.







VİDEO

Rusiya KİV: "Ermənistan Azərbaycanla sülhdən imtina edə bilər" - VİDEO

Aydın Quliyev: "İsrail ABŞ-ın yaxın müttəfiqi, İran isə mənafe ortağıdır" - VİDEO

Sevr müqaviləsinin zərbəsini unudan Ermənistan 5 apreldə yenə həmin yolu seçdi - VİDEO

Vuçiç Prezident İlham Əliyevdən dəstək istədi

Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanın əleyhinə ortalığa 2 yeni tutarsız fikir atdı.....

Tokayevin Bakı-İrəvan vasitəçiliyi...

SON XƏBƏRLƏR

17.04.2024 | 21:19
İran Qərbin İrəvandakı hərbi planlarına bu "2 qapıya" görə susurmuş...

17.04.2024 | 21:05
Avropa Birliyinin missiya başçısı erməni katolikosu ilə şübhəli görüş keçirdi...

17.04.2024 | 20:52
Qızıl kəskin bahalaşır, dünya iqtisadiyyatı yeni böhrana girir - xəbərdarlıqlar edildi...

17.04.2024 | 20:38
Serbiya prezidenti Vuçiç İlham Əliyevdən hansı köməyin xahişini etdi?...

17.04.2024 | 20:25
"ASAN" xidmətdə şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı ciddi bir çatışmazlıq var...

17.04.2024 | 20:12
NATO Rusiyanı Ermənistandan tam çıxarmaq üçün 2044-cü ili gözləməyəcək – ŞOK DETALLAR...

17.04.2024 | 20:00
İsrail-İran savaşının sonu - molla rejimi çökəcək...

17.04.2024 | 19:47
Brüssel görüşünün ŞOK GİZLİNLƏRİ üzə çıxdı - Ermənistan tam sürətlə silahlandırılır...

17.04.2024 | 19:34
İslahatlar ölkəmizdə liberal bazar iqtisadiyyatını daha dinamik hala gətirib...

17.04.2024 | 19:21
Anti-Azərbaycan siyasət Fransanın özünü yıxdı...

17.04.2024 | 19:08
Azərbaycanın müasir “Su strategiyasının” mahiyyəti belə ifadə olundu...

17.04.2024 | 18:59
2012- Qəbələ RLS, 2024 - Qarabağ sülhməramlıları- "hər şeyin öz zamanı" prinsipi yenə qalib gəldi...

17.04.2024 | 18:47
Hacı İbrahimin "Xəzər adalarının" bəxti açıla bilər - qanun layihəsi hazırdır...

17.04.2024 | 18:47
Sülhməramlılar Qarabağdan çıxdı - Bakı-Moskva gərginliyi barədə proqnozlar puç oldu…

17.04.2024 | 18:32
Fransa Qafqazda bitərəf vasitəçi olmadığını təsdiqlədi...

17.04.2024 | 18:19
Aİ Paşinyanın 1991-ci il Almatı bəyannaməsindən sui-istifadəsinə dəstək verdi...

17.04.2024 | 18:12
Paşinyan Tavuşda qapalı görüş keçirdi - Baş nazir sakinləri qismən razı sala bilib...

17.04.2024 | 18:05
Bakıdan çağırılan fransız səfir Makronun siyasətini ifşa etdi...

17.04.2024 | 17:51
İranın İrəvandakı səfiri Qarabağ müharibəsində ölmüş erməni əsgərlərinin yasını hələ də tutur...

17.04.2024 | 17:44
Makron Olimpiya ərəfəsində Paris ətrafında yaşayanları evlərindən küçələrə tökür

17.04.2024 | 17:38
Prezident Qarabağ və Zəngəzurun su ehtiyatlarının unikal bir özəlliyindən danışdı...

17.04.2024 | 17:33
“Fransanın özünün timsalında “küskün” obrazı yaratmaq cəhdi gülüncdür” - Vüqar Rəhimzadə

17.04.2024 | 17:25
“Ukraynanı İsrail səviyyəsində müdafiə etməyəcəyik" - ABŞ-dan açıq söz...

17.04.2024 | 17:12
Naxçıvanda tarixi abidələrin bərpasına başdansovdu münasibət açılır...

17.04.2024 | 17:01
Əfv Komissiyasının iclası keçirildi - 100-dən çox müraciətə baxıldı

17.04.2024 | 16:56
Şuşa şəhərinin “İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının gənclər paytaxtı” seçilməsi ilə bağlı fəaliyyət planı hazırlanacaq - SƏRƏNCAM

17.04.2024 | 16:46
İran vətəndaşının narkokuryerliyə cəlb etdiyi dəstə üzvü yaxalandı

17.04.2024 | 16:42
11-cilər ingilis dilini öz dilimizdən yaxşı bilirmiş...

17.04.2024 | 16:27
İngilis general Ukraynanın MƏĞLUBİYYƏT TARİXİNİ AÇIQLADI – Rusiyadan böyük hücum gözləyirik...

17.04.2024 | 16:20
BŞİH Milli Şuranın mitinqlə bağlı müraciətinə cavab verdi

17.04.2024 | 16:17
Süni intellekt: İnkişaf, yoxsa İnsan Robotlaşması?

17.04.2024 | 16:15
“Cığır”...Böyük Zəfərdən bəhs edən ilk bədii əsər-Telman Qasımov

17.04.2024 | 16:14
YAP Xətai rayon təşkilatının ərazi partiya təşkilatında növbəti görüş keçirilib

17.04.2024 | 16:09
Zelenski Qərbin İsrailə dəstəyini qısqandı - O, da NATO üzvü deyil...

17.04.2024 | 16:03
BDU-nun Jurnalistika fakültəsində “Azərbaycan Mətbuat Şurası” auditoriyasının açılışı oldu - FOTO

17.04.2024 | 15:47
Hikmət Hacıyev təsdiqlədi - sülhməramlılar barədə Azərbaycan və Rusiya ali səviyyədə razılaşıblar...

17.04.2024 | 15:23
İsrail İranda vuracağı hədəfləri açıqladı

17.04.2024 | 14:50
Ödəniş rekvizitlərində dəyişiklik edildi

17.04.2024 | 14:34
Nəsimidə avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanlarını oğurlayan şəxs saxlandı

17.04.2024 | 14:11
Çovdarov “Vosmoy bazarı”nı geri almaq istədi, ancaq... 30 milyonluq iddia ilə bağlı qərar verildi...

17.04.2024 | 13:57
Rusiya sülhməramlıları Qarabağdan çıxarılır - Kreml TƏSDİQLƏDİ...

17.04.2024 | 13:16
Paşinyan qondarma "soyqırım" "qurban"larının siyahısını istəyir...

17.04.2024 | 13:03
Макрон ещё раз доказал свой идиотизм - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

17.04.2024 | 12:46
Qazaxda avtomobil qaçıran keçmiş məhkum saxlandı - FOTO

17.04.2024 | 12:18
Tovuzda kəşfiyyat uçuşu keçirən kvadrokopter zərərsizləşdirildi - FOTO

17.04.2024 | 12:00
"Milan" 19 yaşlı futbolçu ilə müqaviləni yenilədi

17.04.2024 | 11:47
"İnsanlarda xəstəliklərin 25 faizdən çoxu ətraf mühitlə bağlıdır" - Komitə sədri

17.04.2024 | 11:26
"Fransanın atdığı addımlar Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşdırma səylərini sual altına qoyub" - Rəsmi Bakı

17.04.2024 | 11:07
İranın Ermənistandakı səfiri bərk sayıqladı - CANLI

17.04.2024 | 11:04
"Mançester Siti" "Real"a, "Arsenal" "Bavariya"ya qarşı

17.04.2024 | 11:00
"Gələcəkdə Rusiya ciddi uğurlar əldə edə bilər” - ABŞ İnstitutu

17.04.2024 | 10:52
Azərbaycan XİN Fransa səfirinin geri çağırılması ilə bağlı bəyanat yaydı

17.04.2024 | 10:30
ötən gün vətəndaşlardan pulemyot, tapança və qumbara götürülüb - DİN açıqladı

17.04.2024 | 10:20
Prezident İlham Əliyev Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin Baş katibini qəbul edib

17.04.2024 | 10:10
Kanadadan ŞOK ADDIM: müdafiə xərcləri 53 milyard dollara çatdırılacaq

17.04.2024 | 10:04
Viktor Orban Avropa Birliyini yenə "bombaladı" - "hamısı uğursuzluğa düçar olub"

17.04.2024 | 10:00
Fransa səfirinin Bakıdan getməsinin "yasını tutası" deyilik ki...."Aydınlaşmalı niyyət" Fransanındır, Azərbaycanın yox...

17.04.2024 | 10:00
ABŞ bu həftə İrana ciddi sanksiyalar tətbiq edəcək - Ağ EV-dən AÇIQLAMA

17.04.2024 | 09:30
Nərimanov rayonunda 7 yaşlı uşağı motosiklet vurub

17.04.2024 | 09:25
Nikahlar azalır, boşanma artır...

17.04.2024 | 09:10
"Bu sahədə idxaldan asılılığımız sürətlə azalıb" - Ərdoğandan AÇIQLAMA

17.04.2024 | 09:04
Rişi Sunak Netanyahuya zəng edib - "İran çox səhv hesablama aparıb"

17.04.2024 | 09:00
"Barselona" və "Atletiko" Çempionlar Liqası ilə vidalaşdılar

17.04.2024 | 09:00
TƏCİLİ: Hadı Rəcəbli vəfat etdi

17.04.2024 | 08:39
Məişət zorakılığının cəzası artdı - 15 gün həbs...

17.04.2024 | 00:14
İsrail İrana qarşı əks-hücumla bağlı qərarını verdi – TƏFƏRRÜATLAR...

17.04.2024 | 00:09
TƏCİLİ: Fransa Azərbaycandakı səfirini geri çağırdı... - YENİLƏNDİ

16.04.2024 | 21:30
Şəxsi bank kart məlumatları ələ keçirilir - DİN xəbərdarlıq etdi

16.04.2024 | 20:48
Rus-Ukrayna savaşına görə neft 100 dolları keçəcək...

16.04.2024 | 20:38
Vuçiç Prezident İlham Əliyevdən dəstək istədi

16.04.2024 | 20:32
Qondarma “erməni soyqırımı”ndan imtina edilir - yalansa doğru olsun...

16.04.2024 | 20:16
Zatulin Putinə qarşı - "bizim sülhməramlıların orada nə işi?..”

16.04.2024 | 20:01
İrəvanın satın aldığı 24 avropalı deputat özlərini büruzə verdi...

16.04.2024 | 19:46
3-cü dünya müharibəsi Azərbaycana da təsirini göstərməyə başladı...

16.04.2024 | 19:31
Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanın əleyhinə ortalığa 2 yeni tutarsız fikir atdı.....

16.04.2024 | 19:22
Tokayevin Bakı-İrəvan vasitəçiliyi...

16.04.2024 | 19:20
Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Nizami rayonunda ağacəkmə aksiyası keçirildi - FOTO

16.04.2024 | 19:10
Xətaidə növbəti abad həyətlər sakinlərin istifadəsinə verildi - FOTO

16.04.2024 | 19:09
Paşinyan Qazaxıstanın əli ilə Azərbaycanın "Orta dəhlizinə" çıxış axtarır...

16.04.2024 | 18:55
COP29 üç istiqamətdə Azərbaycana dividendlər qazandıracaq...

XƏBƏR ARXİVİ

«    Aprel 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930