KÖHNƏ VERSİYA            

Sumqayıtda erməni cinayətlərinin ildönümü gəldi - o kəskin sual hələ də qalır...

Image

Xəyal Bəşirov: “Sumqayıt hadsiələrinə layiqli hüquqi və siyasi qiymət verilmədi”

1988-ci il fevralın 28-də baş verən Sumqayıt hadisələri SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin erməni millətçiləri ilə birgə Azərbaycana qarşı təşkil etdiyi və həyata keçirdiyi təxribatlardan biri kimi tarixə düşüb. 

Bu hadisənin təşkilatçıları da, onu törədənlər də erməni olub və onların hədəfi Azərbaycanla bağlı beynəlxalq aləmdə yanlış rəy formalaşdırmaq, guya bizim ölkədə ermənilərə qarşı “ayrıseçkilik” olduğunu göstərmək idi. Sumqayıt hadisələrinin təşkilatçısının erməni Eduard Qriqoryan olduğu çoxdan sübut olunub. 

Məlumatlara görə, Sumqayıt şəhərinin əhalisi 1988-ci ildə 258 min nəfər olub və bunun təqribən 18 minini etnik ermənilər təşkil edib. Ekspertlər deyir ki, 1988-ci ilin fevralına qədər Sumqayıtda etnik zəmində hər hansı qarşıdurma olmayıb və bu gün də Sumqayıt digər Azərbaycan şəhərləri kimi çoxmillətli və çoxkonfessiyalı xüsusiyyətini saxlamaqdadır.

Amma təəssüf ki, erməni təbliğat maşını gecə-gündüz dayanmadan işləyir və Sumqayıt hadisələrini, burada törədilən cinayətləri Azərbaycanın ayağına yazmağa çalışır. Halbuki, Sumqayıtda baş verənlər birbaşa ermənilər tərəfindən həyata keçirilib, özü də məqsədli şəkildə. Tədqiqatlara görə, bu işdə xaricdəki erməni diaspor, lobbi, millətçi təşkilatlarının da birbaşa iştirakı olub, bu cinayətə əvvəlcədən hazırlaşıblar. Hətta cinayət öncəsi ermənilər yaşayan məhələlərin damlarına xüsusi kameralar quraşdırıblar ki, baş verən cinayətləri lentə alıb dünyaya “azərbaycanlılar erməniləri qırır”, “burada etnik zəmində hadisələr baş verir” desinlər. 

Bu gün ermənilər Sumqayıt hadisələrini əllərində bayraq edib bizə qarşı təxribatlarını genişləndiriblər.

Sumqayıt hadisələrinin tam hüquqi, siyasi qiyməti verilibmi?

“Azərbaycan dövləti, Azərbaycan xalqı, bütün proseslərə olduğu kimi, Sumqayıt hadisələrinə də ən ədalətli, ən layiqli siyasi və hüquqi qiyməti verəcək” 

Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, hüquqşünas Xəyal Bəşirov “Bakı-Xəbər”ə şərhində “Sumqayıt hadisələrinə lazımı hüquqi və siyasi qiymətin verilməsi üçün ilk növbədə o dövrdə Azərbaycanın aid olduğu Sovetlər İttifaqının rəhbərliyində bir ədalətli yanaşma olmalı idi. Proseslərə ədalətli yanaşma olsaydı, heç bəlkə də Sumqayıt hadisələri baş verməzdi. Bilirik ki, Sumqayıt hadisələrinin səbəbkarı, onun əsas ssenari müəllifləri ermənilər idi. Onlar Azərbaycan dilini mükəmməl bilən ermənilər idilər. Sumqayıtda yaşayan ermənilər Azərbaycan dilini çox mükəmməl bilirdilər. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Qarabağdan köçən ermənilərin də Azərbaycan dilini hansı səviyyədə bildiklərinin şahidi olduq. Çünki Azərbaycanda yaşayıblar və həmişə öz əsas niyyyətlərini pərdələmək üçün yaşadıqları toplumlara sevgilərini nümayiş etdirirlər. Əslində bu saxta sevgidir. Yaşadıqları ölkənin dilini öyrənirlər, o dili maksimum dərəcədə yaxşı bildiklərini göstərib həmin o toplumun maraqlarına xidmət etdikləri görüntüsünü yaratmağa səy göstəriblər. 

Sumqayıt hadisələrini törədən şəxslərin, əslində prosesin əsas ssenari müəllflərinin ermənilər olduğunu hər birimiz bilirik. Bu o zaman da məlum idi. Ondan sonra baş verən proseslər də onu göstərdi. Ümumiyyətlə, belə hadisələrin, proseslərin əsas niyyətlərini öyrənmək üçün ilk növbədə həmin o proseslərin məntiqi nəticəsinə diqqət yetirmək lazımdır. Prosesin nəticələri nə oldu? Sumqayıt hadisələri, sonra 20 yanvar hadisələri baş verdi. Elə həmin o proseslərlə paralel olaraq Azərbaycan əraziləri işğal edildi, 300 mindən artıq azərbaycanlı öz ata-baba yurdundan, indiki Ermənistandan deportasiya edildi, qovuldu. Sumqayıtdan nə qədər erməni çıxmışdı? Təbii ki, bu rəqəmdən dəfələrlə az. Əslində, o prosesin əsas məqsədi Azərbaycanın müxtəlif ərazilərində qırğınlar törətmək, əhali arasında vahimə, qorxu yaratmaq, indiki Ermənistan ərazində olan bütün azərbaycanlıları sonuncu nəfərinə qədər qovub çıxarmaq, onların bütün əmlaklarını mənimsəmək, Qarabağı və ətraf əraziləri, bir sözlə, Azərbaycanın 20 faiz ərazisini işğal etmək və bunların arxasında duran digər məkrli niyyətlər idi. Yəni bu proseslər çox təəssüf ki, onların bütün məkrli niyyətlərini həyata keçirməsinə gətirib çıxardı” - deyə bildirdi.

X.Bəşirovun sözlərinə görə, bu da ondan xəbər verir ki, Sumqyıt hadisələrinin arxasında o dövrdə Moskvada olan erməni  siyasi liderlər, Ermənistan və Azərbaycanda yüksək mövqeyə sahib olmuş ermənilər, onların əlaltıları durub. X.Bəşirov hesab edir ki, bu hadisələr bu prosesin çoxdan hazırlanmış bir proses olduğundan xəbər verir. “Necə ki, 1987-ci ildə ulu öndər Moskvadakı vəzifələrindən çıxdıqdan sonra Mixail Qorbaçovun (Qorbaçovun Azərbaycana və azərbaycanlılara qarşı xüsusi nifrəti vardı - X.B) iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi Aqambekyan Paris matbuatında çıxış etdi, ondan sonra sanki  Azərbaycana qarşı hücumların “xeyir-duası” verildi. Bütün bu proseslər məhz ona xidmət edirdi. Təbii ki, ssenari “böyük fiqurlar” tərəfindən yazılmışdı, böyük ustalıqla həyata keçirilirdi. Sumqayıt hadisələri də bunlardan biri oldu. Amma çox təəssüflər olsun ki, Sumqayıt hadsiələrinə layiqli hüquqi və siyasi qiymət verilmədi. Əksinə, oradakı proseslərdə heç bir günahı olmayan gənc azərbaycanlı Əhməd Əhmədov ölüm hökmünə məhkum edildi, öldürüldü. Təbii ki, bu da əslində insanları çaşdırmaq, hadisələri yanlış məcraya yönləndirmək və bu yolla da Sumqayıt hadisələrində əsas günahkar olan insanların izlərini itirmək məqsədinə xidmət edirdi. Çox təəssüflər olsun ki, buna da geniş mənada nail oldular. Azərbaycan əraziləri işğal altına düşdü, Azərbaycan vətəndaşları qırğına, soyqırıma, təcavüzə məruz qaldı. Bütün bu proseslər o ssenarini yazan müəlliflərin hədəflərinə nail olmasına səbəb oldu. Amma hər halda Azərbaycan xalqı özünün haqlı mövqeyindən, özünün mübarizəsindən dönmədi, Azərbaycan dövləti öz mübarizəsini apardı. Biz işğal mərhələsinə son qoyduq. Düşünürəm ki, Sumqayıt hadisələrinə də gec də olsa tam ədalətli hüquqi və siyasi qiymətin verilməsi üçün əlimizdən gələni edəcəyik. Azərbaycan dövləti, Azərbaycan xalqı, bütün proseslərə olduğu kimi, Sumqayıt hadisələrinə də ən ədalətli, ən layiqli siyasi və hüquqi qiyməti verəcək. 

Eyni zamanda, o ssenariyə uyğun olaraq indiki Ermənistan ərazisindən qovulmuş yüzminlərlə azərbaycanlının öz dədə-baba yurdlarına qayıtması üçün üzərimizə düşən işi həyata keçirib bu prosesin uğurla başa çatmasına nail olacağıq” - deyə X.Bəşirov əlavə etdi. 

İradə SARIYEVA







VİDEO

Sevr müqaviləsinin zərbəsini unudan Ermənistan 5 apreldə yenə həmin yolu seçdi - VİDEO

Brüssel görüşündən sonra Türkiyəyə sərhəd çağırışları başladı - Sürik protokolu-2? - VİDEO

5 aprel üçtərəfli Brüssel görüşü İranın əsl simasını üzə çıxardı... - VİDEO

Makrondan nə desəniz çıxar... Moskva terrorunda Fransa izləri...

Ermənistan Qubadlı sərhədində atışmaya görə təqsirini rəsmən etiraf etdi...

Prezident İlham Əliyev Ramazan Bayramı münasibəti ilə paylaşım etdi - FOTO

SON XƏBƏRLƏR

14.04.2024 | 01:53
İrandan İsrailə növbəti hücum dalğası - ballistik raket hücumu başladı

14.04.2024 | 01:40
Dünya şokda - İran İsraili dronlarla vurmağa başladı... - YENİLƏNDİ

14.04.2024 | 01:40
İran İsrailə hücumundan sonra ABŞ hərəkətə keçdi...

14.04.2024 | 01:31
İranın dronlarla Netanyahunun təyyarəsini hədəf alacağı iddia edildi…

14.04.2024 | 01:19
İraq və İordaniya hava məkanını bağladı...

14.04.2024 | 01:12
İngiltərədən Rusiyanı özündən çıxaracaq qərar - Ukrayna üçün xüsusi silah hazırlayırlar...

14.04.2024 | 01:01
İrandan İsrailə doğru ikinci dron dalğası da havalandı...

13.04.2024 | 22:25
"2021-ci ilin mayında mənə dedilər Azərbaycana hücum edək" - Paşinyan ilginc sirlər açdı...

13.04.2024 | 19:51
Tramp Ukraynaya sülh deyil, “yeni maliyyələşdirmə” modeli təklif edəcək...

13.04.2024 | 17:05
Ceyhun Bayramov Azərbaycanın tövsiyələrini UNESCO-nun baş direktorluğuna namizədə təqdim etdi

13.04.2024 | 16:39
“Maşın bazarı”nda 4 mağaza yandı

13.04.2024 | 15:05
İrandan ilk həmlə gəldi - Hörmüz boğazında İsrail gəmisinə basqın edildi…

13.04.2024 | 13:35
Makrondan nə desəniz çıxar... Moskva terrorunda Fransa izləri...

13.04.2024 | 12:47
Neftçalada axund müavini narkotiklə tutuldu

13.04.2024 | 12:22
"Qazaxıstan Bakı ilə İrəvan arasında sülhün tezliklə bərqərar olmasında maraqlıdır" - Tokayev

13.04.2024 | 10:42
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 31 nəfər saxlandı

13.04.2024 | 09:30
Ermənistan Azərbaycan Ordusunun Tovuzdakı mövqelərini atəşə tutub

13.04.2024 | 00:52
Yaxın Şərqdə böyük müharibə hər an başlaya bilər - İran İsrailin nüvə obyektlərini də vuracaq, ABŞ hərbi gəmilərini İsrailə göndərdi...

12.04.2024 | 23:14
"Qərbi Azərbaycana qayıdış" adlı məktəbli olimpiadası Ermənistanı qorxuya salıb...

12.04.2024 | 22:15
Ermənistan KTMT-nin hərbi komitəsini də boykot etdi...

12.04.2024 | 21:39
Ermənistanın mina terrorunun qurbanlarının sayı 352-yə çatdı...

12.04.2024 | 20:36
Aİ-nin komitə üzvləri Ağdam və Füzuliyə səfər ediblər - FOTO

12.04.2024 | 19:01
Ordumuzun mövqeləri yenə atəşə tutuldu

12.04.2024 | 18:37
ABŞ nəşri konkret tarix açıqladı - İran İsraili vuracaqmı...

12.04.2024 | 16:45
Gələn il “Formula 1” Azərbaycan Qran-Prisi sentyabrda keçiriləcək...

12.04.2024 | 16:25
Ağdamda iki nəfər minaya düşdü...

12.04.2024 | 16:11
Ceyhun Bayramov MDB Xarici İşlər Nazirləri Şurasının iclasında çıxış edib

12.04.2024 | 16:00
Haaqada Azərbaycanın Ermənistana qarşı iddiası üzrə ilk rəsmi məhkəmə prosesi keçirildi

12.04.2024 | 15:44
Türkiyənin Ukrayna- Rysiya sülh planı təklifi real deyil....

12.04.2024 | 15:30
Rusiya Fransanı ölkədən qovan Nigerə əsgər və hava hücumundan müdafiə sistemi göndərdi

12.04.2024 | 15:02
Ukrayna Belqorodda "Qazprom"un binasını vurdu...

12.04.2024 | 14:23
Ermənistanda xarici turistlərə qarşı cinayətlərin sayı artıb - Paşinyan da etiraf etdi...

12.04.2024 | 13:46
Azərbaycan və Belarus XİN rəhbərləri ikitərəfli münasibətləri müzakirə etdi

12.04.2024 | 13:15
Laçın şəhəri MDB-nin mədəniyyət paytaxtı statusunu ala bilər

12.04.2024 | 12:48
Ermənistan Qubadlı sərhədində atışmaya görə təqsirini rəsmən etiraf etdi...

12.04.2024 | 12:24
İran vətəndaşına narkokuryerlik edən keçmiş məhkum Zərdabda həbs edildi - FOTO

12.04.2024 | 12:07
Nar-dan xüsusi təklif: 10%-dək endirimlə smartfon! - VİDEO

12.04.2024 | 11:00
"Əl Hilal" Ərəbistanı Superkubokunun qalibi oldu

12.04.2024 | 10:55
ABŞ Çin və Türkiyədən İranı dayandırmağı xahiş etdi

12.04.2024 | 10:10
Bu gün Dünya Aviasiya və Kosmonavtika Günüdür

12.04.2024 | 10:00
Zərdabda narkokuryerlik edən şəxs yaxalanıb

12.04.2024 | 09:57
İsveçdə hicab taxdığı üçün işdən çıxarılan qadına təzminat ödəniləcək

11.04.2024 | 22:42
Bakıda mənzildə köməksiz qalan uşaqlar xilas edilib - FHN açıqladı

11.04.2024 | 22:38
“Fənərbağça”ya texniki məğlubiyyət verildi

11.04.2024 | 21:56
"2021-ci ilin mayında mənə dedilər Azərbaycana hücum edək" - Paşinyan ilginc sirlər açdı...

11.04.2024 | 20:56
Türkiyə Rusiya və Ukraynaya yeni sülh sazişi layihəsi təklif etdi - 8 maddəlik planda nələr var...

11.04.2024 | 19:20
Tramp Ukraynada müharibəni dayandırmaq üçün "hərbi yardım" kartından istifadə edəcək - Donaldın planı ortaya çıxdı...

11.04.2024 | 19:07
QAİ səfir Kvienin açıqlamaları ilə bağlı ABŞ-a çağırış etdi - niyə bir dəfə də olsun bu barədə danışmayıb?

11.04.2024 | 18:05
Qazaxın kəndləri məsələsində Paşinyan erməni cəmiyyətini inandırmaq, dünyanı isə aldatmaq istəyir...

11.04.2024 | 17:22
"Aİ Bakı və İrəvan arasında məzmunlu danışıqlar görmək istəyir" - Toivo Klaar

11.04.2024 | 16:30
Ukraynada yeni səfərbərlik qanunu qəbul edildi - məhbuslar da müharibəyə göndərilir...

11.04.2024 | 15:09
Sosial şəbəkələrdə qeyri-etik paylaşımlar edən daha iki nəfər tutuldu

11.04.2024 | 14:45
Azərbaycanda futbol klubunun prezidenti saxlandı - 30 minlik yeyinti...

11.04.2024 | 14:13
Rusiya yenə Ukraynanın enerji infrastrukturunu bombaladı - Kiyevdəki ən güclü elektrik stansiyası tam dağıdıldı

11.04.2024 | 13:03
İranda nə baş verir? - Tehran hava məkanında bütün uçuşlar dayandırıldı…

11.04.2024 | 12:26
İran İsrailə hücum hazırlığında - Böyük savaş hər an başlaya bilər…

11.04.2024 | 11:52
ABŞ Mərkəzi Hərbi Komandanlığının başçısı İsrailə səfər edib

11.04.2024 | 11:38
Azərbaycan cinayətkar dəstə rəhbərini Qazaxıstana verdi...

11.04.2024 | 09:30
Yurgen Klopp "Liverpul"dan ayrılır

11.04.2024 | 09:05
Kim Çen In düşmənlərini hədələdi: "məhv edəcəyik!"

11.04.2024 | 09:00
"Barselona" PSJ-yə, "Atletiko" "Borussiya"ya qalib gəlib

10.04.2024 | 21:14
Qəbələnin ucqar kəndində yeni məktəb binası şagird sıxlığını aradan qaldıracaq - FOTOREPORTAJ

10.04.2024 | 20:57
Regionların davamlı inkişafı sosial-iqtisadi strategiyanın mühüm tərkib hissəsidir – Hacıqabuldan reportaj

10.04.2024 | 20:55
Unikal Ekoloji Park, nəhəng İdman Sarayı və yeni futbol stadionu – Gəncədən videoreportaj

10.04.2024 | 20:52
Prezidentin regionlara səfərləri – dinamik inkişaf və balanslı yanaşma

10.04.2024 | 17:44
Ukraynalı siyasətçi daha 4 ölkənin Putinin hədəfində olduğunu iddia etdi - Qərbin zəifliyi...

10.04.2024 | 17:42
Çantasında "Kalaşnikov" gəzdirən şəxs tutuldu - FOTO

10.04.2024 | 17:02
Ermənistanın döyüş postundan atəş açıldı - DSX-nin baş leytenantı yaralandı

10.04.2024 | 16:50
ABŞ konqresmenindən şok etiraf - Afrikalı hərbçilərə öz ölkələrində çevriliş edə bilmələri üçün təlim keçirik

10.04.2024 | 15:43
ABŞ Ukraynaya İran silahları göndərdi...

10.04.2024 | 15:16
Naxçıvanda da ucuz mənzillərin tikintisinə başlana bilər - MİDA araşdırmalara başladı

10.04.2024 | 12:52
Abşeronda avtoşluq edən sürücü həbs edildi, üstəlik 500 manat cərimə... - FOTO

10.04.2024 | 12:24
Paşinyan separatçıları Ermənistanda dövlət çevrilişinə cəhddə ittiham etdi

10.04.2024 | 11:52
“Tarixi Ermənistan” ifadəsi qonşulara ərazi iddialarından başqa bir şey deyil" - Paşinyan

10.04.2024 | 11:36
Yeni tikilməkdə olan 11 evdən oğurluq edən şəxs tutuldu (FOTO)

10.04.2024 | 11:17
Paşinyan: "Azərbaycanın Qazax rayonunun 4 kəndindən sərhədlərin delimitasiyasına başlanmasının əleyhinə deyilik"

10.04.2024 | 10:53
"Vaxt gələcək, ermənilər həqiqətləri qəbul edəcəklər" - Allahşükür Paşazadə

10.04.2024 | 10:30
Bakıda dini rəhbərlərin görüşü keçiriləcək - Erməni katolikosu da dəvət edilə bilər

10.04.2024 | 10:00
Çempionlar Liqasında məhsuldar heç-heçə gecəsi...

10.04.2024 | 09:11
Təzə Pir məscidində bayram namazı qılındı

XƏBƏR ARXİVİ

«    Aprel 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930