KÖHNƏ VERSİYA            

Quraqlıq dünya üçün ölüm təhdidinə çevrildi...

Image

Qeyri-adi yüksək temperatur və az yağıntı bu gün dünyanın bir çox ölkələri üçün ciddi problemə çevrilib. Iqlim dəyişikliyinin fəsadı olan bu problem artıq dünyanın bəzi bölgələrində quraqlıq problemini kəskinləşdirib.

Məsələn, bu hal Aralıq dənizinin bəzi ərazilərində kritik su çatışmazlığına səbəb olub. Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, tezliklə bu cür böhranlar daimi xarakter ala bilər.

Bu ayın əvvəlində İspaniyanın Kataloniya əyalətində quraqlıq səbəbindən fövqəladə vəziyyət elan edilib. Su anbarlarının səviyyəsi normanın 16%-dən az olduğu və bəzi yerlərdə üç il ərzində yağış yağmadığı üçün səlahiyyətlilər sakinlərin istifadə edə biləcəyi su miqdarına məhdudiyyətlər qoyub. İspaniya Cənubi Avropada su qıtlığından əziyyət çəkən yeganə ölkə deyil. Avropa Quraqlıq Rəsədxanasının son məlumatlarına görə, Avropa İttifaqı ərazilərinin 17%-i şiddətli quraqlıqla üzləşib. 1%-dən bir qədər çoxu iqlim təhlükəsinin zirvəsindədir. İqlim dəyişmələrini öyrənən “Kopernik” xidmətinin koordinatoru Andrea Toreti bu fonda qeyd edir: "Yanvarın sonundakı məlumatlara əsaslanan hazırkı şərtlərə baxsaq görərik ki, Aralıq dənizinin bir çox əraziləri artıq quraqlıq vəziyyətindədir". Onun sözlərinə görə, quraqlıq və istilik dalğalarının birləşməsi regionun son illərdəki ən pis təsirlərindən bəzilərinə cavabdehdir. Quraqlıq risqi olan ərazilərin ilk 1%-də yer alan Siciliyada su anbarı quruduğu üçün "fəlakət vəziyyəti" elan edib. Səlahiyyətlilər xatırladıblar ki, ardıcıl olaraq beşinci aydır ki, yağıntı daha az düşür. Ümumilikdə, İtaliya rəsmilərinin açıqlamasına əsasən, ada səkkiz ay “ümumi quraqlığa yaxın”   həddə yaşayıb, 2023-cü ilin ikinci yarısı son 100 ilin ən quraq vaxtı kimi tanınıb. Keçən həftə İtaliyanın çox hissəsinə yağış yağsa da, su ehtiyatlarını artırsa da, bu, Siciliyadakı qıtlığı həll etmək üçün kifayət etməyib. Bundan əlavə, çox quru torpaqlarda yağıntılar eroziyanı sürətləndirir, səhralaşma risqini artırır. Sardiniya da çətin vəziyyətdədir. Yanvar ayında “Kopernik” İqlim Dəyişikliyi Xidmətinin peyk şəkilləri adanın şərqini şirin su ilə təmin edən Alto Flumendoza gölündə suyun səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını göstərib. Bir sıra bölgələrdə səlahiyyətlilər hətta suvarma üçün suyun istifadəsini qadağan ediblər. Fermerlər  Sardiniyanın qalan hissəsində baş verən fövqəladə vəziyyətlə bağlı həyəcan təbili çalır.

Şimali Afrika da təkrarlanan quraqlıqdan əziyyət çəkir. Mərakeş artıq altıncı ildir ki, su təchizatında çətinliklər yaşayır. Ölkənin su ehtiyatları və kənd təsərrüfatı nazirlərinin fikrincə, 2023-cü ildə yağıntılar normadan 70% az olub. Quraqlıqla mübarizə aparan bölgələrdə sinoptiklər qarşıdakı aylarda temperaturun normadan daha isti olacağını gözləyirlər. Yağıntının miqdarı normal olsa belə, anomal istilərin Aralıq dənizində vəziyyəti daha da pisləşdirəcəyini bildirirlər.  Nəzərə alınmalı başqa bir amil qarın əriməsidir. Qışın qalan həftələri qarın yağmasına və uzanmasına imkan vermirsə, yaz əriməsi su ehtiyatlarını doldurmayacaq. “Kopernik” xidmətinin koordinatoru Andrea Toreti əmindir ki, biz “antropogen istixana qazları emissiyalarının səbəb olduğu mütərəqqi iqlim dəyişikliyini” görürük: “Əslində baş verənlər ondan ibarətdir ki, Avropa yağıntı rejimlərində dəyişikliklə üzləşir. Adətən qışda rayonların su çatışmazlığını bərpa etmək və ya tarazlaşdırmaq və yaya hazırlaşmaq şansı olur, indi isə tarazlıq pozulur”.Mütəxəssis xəbərdarlıq edir: “Proqnozlara görə,  ekstremal hadisələr daha tez-tez baş verəcək və daha da intensivləşəcək. Əgər indi hərəkətə keçməsək, təkrarlanan quraqlıqlar əsrin ortalarında yeni normala çevrilə bilər”.ABŞ Milli Okean və Atmosfer Tədqiqatları İdarəsi, NASA, Yaponiya Meteorologiya Agentliyinin araşdırmaları da təsdiq edir ki, 2023-cü ilin çox hissəsində müşahidə olunan istiləşmə tendensiyası 2024-cü ildə də davam edib: yanvar müşahidələr tarixində ilin ən isti birinci ayı hesab olunub. Bu, artıq tarixdə ardıcıl olaraq ən isti səkkizinci aydır. Dəniz səthinin temperaturu on ay ərzində davamlı şəkildə rekord səviyyədə yüksək olaraq qalır. Yanvarda Yer qatına yaxın havanın orta aylıq temperaturu “sənaye dövründən əvvəlki dövr” adlandırılan 1850-1900-cü illərdəki orta yanvar göstəricisindən 1,66 dərəcə Selsi yüksək olub. Hava Hadisələrinin Öyrənilməsi Mərkəzindən  olan beynəlxalq alimlər qrupunun qənaətinə görə, iqlim dəyişikliyi  Braziliyanın Amazon regionunda rekord quraqlığın əsas səbəbidir. Onların hazırladığı hesabatda insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan iqlim dəyişmələrinin temperaturun artmasına və yağıntıların azalmasına gətirib çıxardığı deyilir. Bu vəziyyət havaya yeganə təsiri “El-Ninyo” fenomeninin göstərəcəyi hal ilə müqayisədə misli görünməmiş quraqlıq ehtimalını 30 dəfə üstələyib. Braziliya, Böyük Britaniya, Niderland və ABŞ-dan olan meteoroloqlar iqlim müşahidələrinin müasir məlumatları ilə sənayeyəqədərki dövrdə alınan məlumatları tutuşduraraq Hiva Hadisələrinin Öyrənilməsi Mərkəzinın hesabatı üzərində işləyiblər. Burada bir daha təsdiq olunub ki, 2023-cü ilin martından bəri Braziliya Amazonu misilsiz quraqlıq yaşayır və bu quraqlıq çayların dayazlaşması, meşə yanğınları və heyvanların sayının kütləvi şəkildə azalması ilə müşayiət olunur. Hələ 2020-ci ildə alimlər Amazon cəngəlliklərini quraqlığın gözlədiyini bəyan etmişdilər. Amazon meşələri ərazisinin 35 faizinin qırılmaqla məhv olacağı əsaslandırılıb. Hazırda cəngəlliklərin 20 faizinin qırıldığı məlumdur. Bu ərazi 5 milyon kvadrat kilometrə bərabərdir.

Samirə SƏFƏROVA







VİDEO

Sevr müqaviləsinin zərbəsini unudan Ermənistan 5 apreldə yenə həmin yolu seçdi - VİDEO

Brüssel görüşündən sonra Türkiyəyə sərhəd çağırışları başladı - Sürik protokolu-2? - VİDEO

5 aprel üçtərəfli Brüssel görüşü İranın əsl simasını üzə çıxardı... - VİDEO

Makrondan nə desəniz çıxar... Moskva terrorunda Fransa izləri...

Ermənistan Qubadlı sərhədində atışmaya görə təqsirini rəsmən etiraf etdi...

Prezident İlham Əliyev Ramazan Bayramı münasibəti ilə paylaşım etdi - FOTO

SON XƏBƏRLƏR

14.04.2024 | 22:12
"Bayer" Almaniya çempionu oldu

14.04.2024 | 21:34
ABŞ İranın da, İsrailin də "iynəsini vurdu"- 1 aprelin və 14 aprelin mənası budur....

14.04.2024 | 20:18
Üçüncü dünya müharibəsi qapıdadır...

14.04.2024 | 17:12
Yaxın Şərqdə gərginlik daha da artır, İsrail İranın nüvə bazalarını vura bilər - MÜMKÜN SSENARİLƏR...

14.04.2024 | 16:41
“Freedom House” yenə Azərbaycana böhan atdı - QAİ-dən də tutarlı cavab aldı...

14.04.2024 | 16:19
İran İsrailə hücumdan sonra ölkə ərazisində bütün uçuşları dayandırdı

14.04.2024 | 15:40
Ukraynadakı Rusiya qoşunlarına xüsusi tapşırıq - mayın 9-dək Çasov Yar şəhəri tutulmalıdır...

14.04.2024 | 14:57
Azərbaycan və İordaniya arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlığa dair saziş imzalandı

14.04.2024 | 14:46
"Azərbaycan İranla İsrail arasında gərginlikdən narahatdır" - XİN

14.04.2024 | 14:10
İranın İsrailə atdığı bəzi raketlər İraqa düşdü, dronlar elektrik naqillərinə ilişib qaldı - FOTO

14.04.2024 | 12:50
İran İsrailə qarşı əməliyyatın başa çatdığını elan etdi

14.04.2024 | 12:26
Oğuzda narkotikə görə 2 nəfər saxlandı

14.04.2024 | 11:33
Çaylarda daşqın olacaq - XƏBƏRDARLIQ

14.04.2024 | 11:28
Messi komandasına qələbə qazandırdı

14.04.2024 | 11:00
"Ən kəskin şəkildə pisləyirəm" - Baydendən İran AÇIQLAMASI

14.04.2024 | 03:08
Dünya şokda - İran İsraili vurmağa başladı... - YENİLƏNDİ

14.04.2024 | 01:53
İrandan İsrailə növbəti hücum dalğası - ballistik raket hücumu başladı

14.04.2024 | 01:40
İran İsrailə hücumundan sonra ABŞ hərəkətə keçdi...

14.04.2024 | 01:31
İranın dronlarla Netanyahunun təyyarəsini hədəf alacağı iddia edildi…

14.04.2024 | 01:19
İraq və İordaniya hava məkanını bağladı...

14.04.2024 | 01:12
İngiltərədən Rusiyanı özündən çıxaracaq qərar - Ukrayna üçün xüsusi silah hazırlayırlar...

14.04.2024 | 01:01
İrandan İsrailə doğru ikinci dron dalğası da havalandı...

13.04.2024 | 22:25
"2021-ci ilin mayında mənə dedilər Azərbaycana hücum edək" - Paşinyan ilginc sirlər açdı...

13.04.2024 | 19:51
Tramp Ukraynaya sülh deyil, “yeni maliyyələşdirmə” modeli təklif edəcək...

13.04.2024 | 17:05
Ceyhun Bayramov Azərbaycanın tövsiyələrini UNESCO-nun baş direktorluğuna namizədə təqdim etdi

13.04.2024 | 16:39
“Maşın bazarı”nda 4 mağaza yandı

13.04.2024 | 15:05
İrandan ilk həmlə gəldi - Hörmüz boğazında İsrail gəmisinə basqın edildi…

13.04.2024 | 13:35
Makrondan nə desəniz çıxar... Moskva terrorunda Fransa izləri...

13.04.2024 | 12:47
Neftçalada axund müavini narkotiklə tutuldu

13.04.2024 | 12:22
"Qazaxıstan Bakı ilə İrəvan arasında sülhün tezliklə bərqərar olmasında maraqlıdır" - Tokayev

13.04.2024 | 10:42
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 31 nəfər saxlandı

13.04.2024 | 09:30
Ermənistan Azərbaycan Ordusunun Tovuzdakı mövqelərini atəşə tutub

13.04.2024 | 00:52
Yaxın Şərqdə böyük müharibə hər an başlaya bilər - İran İsrailin nüvə obyektlərini də vuracaq, ABŞ hərbi gəmilərini İsrailə göndərdi...

12.04.2024 | 23:14
"Qərbi Azərbaycana qayıdış" adlı məktəbli olimpiadası Ermənistanı qorxuya salıb...

12.04.2024 | 22:15
Ermənistan KTMT-nin hərbi komitəsini də boykot etdi...

12.04.2024 | 21:39
Ermənistanın mina terrorunun qurbanlarının sayı 352-yə çatdı...

12.04.2024 | 20:36
Aİ-nin komitə üzvləri Ağdam və Füzuliyə səfər ediblər - FOTO

12.04.2024 | 19:01
Ordumuzun mövqeləri yenə atəşə tutuldu

12.04.2024 | 18:37
ABŞ nəşri konkret tarix açıqladı - İran İsraili vuracaqmı...

12.04.2024 | 16:45
Gələn il “Formula 1” Azərbaycan Qran-Prisi sentyabrda keçiriləcək...

12.04.2024 | 16:25
Ağdamda iki nəfər minaya düşdü...

12.04.2024 | 16:11
Ceyhun Bayramov MDB Xarici İşlər Nazirləri Şurasının iclasında çıxış edib

12.04.2024 | 16:00
Haaqada Azərbaycanın Ermənistana qarşı iddiası üzrə ilk rəsmi məhkəmə prosesi keçirildi

12.04.2024 | 15:44
Türkiyənin Ukrayna- Rysiya sülh planı təklifi real deyil....

12.04.2024 | 15:30
Rusiya Fransanı ölkədən qovan Nigerə əsgər və hava hücumundan müdafiə sistemi göndərdi

12.04.2024 | 15:02
Ukrayna Belqorodda "Qazprom"un binasını vurdu...

12.04.2024 | 14:23
Ermənistanda xarici turistlərə qarşı cinayətlərin sayı artıb - Paşinyan da etiraf etdi...

12.04.2024 | 13:46
Azərbaycan və Belarus XİN rəhbərləri ikitərəfli münasibətləri müzakirə etdi

12.04.2024 | 13:15
Laçın şəhəri MDB-nin mədəniyyət paytaxtı statusunu ala bilər

12.04.2024 | 12:48
Ermənistan Qubadlı sərhədində atışmaya görə təqsirini rəsmən etiraf etdi...

12.04.2024 | 12:24
İran vətəndaşına narkokuryerlik edən keçmiş məhkum Zərdabda həbs edildi - FOTO

12.04.2024 | 12:07
Nar-dan xüsusi təklif: 10%-dək endirimlə smartfon! - VİDEO

12.04.2024 | 11:00
"Əl Hilal" Ərəbistanı Superkubokunun qalibi oldu

12.04.2024 | 10:55
ABŞ Çin və Türkiyədən İranı dayandırmağı xahiş etdi

12.04.2024 | 10:10
Bu gün Dünya Aviasiya və Kosmonavtika Günüdür

12.04.2024 | 10:00
Zərdabda narkokuryerlik edən şəxs yaxalanıb

12.04.2024 | 09:57
İsveçdə hicab taxdığı üçün işdən çıxarılan qadına təzminat ödəniləcək

11.04.2024 | 22:42
Bakıda mənzildə köməksiz qalan uşaqlar xilas edilib - FHN açıqladı

11.04.2024 | 22:38
“Fənərbağça”ya texniki məğlubiyyət verildi

11.04.2024 | 21:56
"2021-ci ilin mayında mənə dedilər Azərbaycana hücum edək" - Paşinyan ilginc sirlər açdı...

11.04.2024 | 20:56
Türkiyə Rusiya və Ukraynaya yeni sülh sazişi layihəsi təklif etdi - 8 maddəlik planda nələr var...

11.04.2024 | 19:20
Tramp Ukraynada müharibəni dayandırmaq üçün "hərbi yardım" kartından istifadə edəcək - Donaldın planı ortaya çıxdı...

11.04.2024 | 19:07
QAİ səfir Kvienin açıqlamaları ilə bağlı ABŞ-a çağırış etdi - niyə bir dəfə də olsun bu barədə danışmayıb?

11.04.2024 | 18:05
Qazaxın kəndləri məsələsində Paşinyan erməni cəmiyyətini inandırmaq, dünyanı isə aldatmaq istəyir...

11.04.2024 | 17:22
"Aİ Bakı və İrəvan arasında məzmunlu danışıqlar görmək istəyir" - Toivo Klaar

11.04.2024 | 16:30
Ukraynada yeni səfərbərlik qanunu qəbul edildi - məhbuslar da müharibəyə göndərilir...

11.04.2024 | 15:09
Sosial şəbəkələrdə qeyri-etik paylaşımlar edən daha iki nəfər tutuldu

11.04.2024 | 14:45
Azərbaycanda futbol klubunun prezidenti saxlandı - 30 minlik yeyinti...

11.04.2024 | 14:13
Rusiya yenə Ukraynanın enerji infrastrukturunu bombaladı - Kiyevdəki ən güclü elektrik stansiyası tam dağıdıldı

11.04.2024 | 13:03
İranda nə baş verir? - Tehran hava məkanında bütün uçuşlar dayandırıldı…

11.04.2024 | 12:26
İran İsrailə hücum hazırlığında - Böyük savaş hər an başlaya bilər…

11.04.2024 | 11:52
ABŞ Mərkəzi Hərbi Komandanlığının başçısı İsrailə səfər edib

11.04.2024 | 11:38
Azərbaycan cinayətkar dəstə rəhbərini Qazaxıstana verdi...

11.04.2024 | 09:30
Yurgen Klopp "Liverpul"dan ayrılır

11.04.2024 | 09:05
Kim Çen In düşmənlərini hədələdi: "məhv edəcəyik!"

11.04.2024 | 09:00
"Barselona" PSJ-yə, "Atletiko" "Borussiya"ya qalib gəlib

10.04.2024 | 21:14
Qəbələnin ucqar kəndində yeni məktəb binası şagird sıxlığını aradan qaldıracaq - FOTOREPORTAJ

10.04.2024 | 20:57
Regionların davamlı inkişafı sosial-iqtisadi strategiyanın mühüm tərkib hissəsidir – Hacıqabuldan reportaj

10.04.2024 | 20:55
Unikal Ekoloji Park, nəhəng İdman Sarayı və yeni futbol stadionu – Gəncədən videoreportaj

10.04.2024 | 20:52
Prezidentin regionlara səfərləri – dinamik inkişaf və balanslı yanaşma

XƏBƏR ARXİVİ

«    Aprel 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930