KÖHNƏ VERSİYA            

Çin yuanı dolların dünya ağalığına son qoyur...

Image

Çinin milli valyutası olan yuan bu gün beynəlxalq ehtiyat valyutası kimi dünyada beşinci yerdədir. 2023-cü ildə bu pulun qlobal valyuta əməliyyatlarında payı 7% artıb. 

Hazırda  yuan dünyada ən sürətlə böyüyən valyutadır və Çin rəhbərliyi dolları dünyanın maliyyə sistemindəki dominant mövqeyindən sıxışdırmaq üçün əlindən gələni edir. Belə bir vaxtda Səudiyyə Ərəbistanının xarici ticarətdə yuanı seçməsi Çin üçün növbəti mühüm qələbə olub.

Qeyd edək ki, ötən ayın sonunda Pekin və Ər-Riyad 3 il müddətinə 50 milyard yuan (təxminən 7 milyard dollar) məbləğində valyuta mübadiləsi barədə razılığa gəliblər. Çinin Mərkəzi Bankı bildirib ki, saziş maliyyə əməkdaşlığı gücləndirməyə və yerli valyutaların istifadəsini genişləndirməyə kömək edəcək, Ər-Riyad və Pekin arasında investisiya və ticarəti təşviq edəcək. Valyuta svopunun məbləği nisbətən kiçik olsa da, razılaşmanın özü əhəmiyyətlidir: həm Çin, həm də Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ dollarına əsaslanan Qərb maliyyə sistemindən asılılığını azaltmağa çalışır. Bundan əlavə, Səudiyyə Ərəbistanının ABŞ-ın Yaxın Şərqdə əsas tərəfdaşı olduğunu, Ər-Riyadın isə Qərb valyutasından asılılığın azaldılması zərurətini tam dərk etdiyini qeyd etmək vacibdir. Bu ilin aprel ayında Çin və Argentina 10,5 milyard dollar ekvivalentində valyuta mübadiləsi elan ediblər. İyun ayında isə svop xətti növbəti üç il üçün 18 milyard dollara qədər artırılıb. Bu svop çərçivəsində Argentina Çin idxalı üçün yuanla ödəniş edə bilib. Elə həmin ay Buenos Ayres Beynəlxalq Valyuta Fonduna olan 2,7 milyard dollarlıq borcunun bir hissəsini yuanla ödəyib. Argentina Mərkəzi Bankı argentinalıların artıq yuanla bank hesabları aça biləcəyini açıqlayıb. Uzun illər iqtisadi böhran yaşayan və dollarla valyuta ehtiyatları durmadan azalan Argentina üçün Çinlə valyuta müqaviləsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Çin üçün yuanın Argentina valyuta bazarına buraxılması özünü ağır iqtisadi sıxıntılar içində olan ölkələrə yardım etməyə hazır tərəf kimi elan etmək, eləcə də investisiya aləti kimi valyutanı gücləndirmək şansıdır. Rusiyanın da ticarət dövriyyəsinin dörddə biri artıq yuanla həyata keçirilir. Hələ ötən ilin oktyabrında yuan dolları ötərək Moskva birjasında ən çox satılan xarici valyuta olub. 2023-cü ilin birinci yarısının nəticələrinə əsasən, yuan Rusiyanın ticarət dövriyyəsinin dörddə birini təşkil edir. Özü də Çin ilə əməliyyatlar istisna olmaqla bu göstərici qeydə alınıb. Bu gün yuanın rubla nisbəti 1-dən 12,81-ə qədərdir və ölkə banklarında Çin valyutası ilə əməliyyatlar aparmaq, hesablar açmaq və depozitlər qoymaq mümkündür. Rusiya üçün Çin milli valyutasından istifadə Qərbin sanksiyalarının təzyiqinə baxmayaraq, beynəlxalq ticarətdə iştirakını davam etdirmək imkanıdır. Rusiya üçün bu fonda dedollarizasiya sürət qazanır, belə vəziyyət həm də yuanla ödənişlərə keçidlə bağlıdır. Pakistanda Rusiya ilə rubl və yuanla ticarətin aparılması imkanları nəzərdən keçirilir. Pakistan Ticarət Evi Assosiasiyasının prezidenti, Rusiya Ticarət və Sənaye Palatasının Rusiya-Pakistan İşgüzar Şurasının icraçı direktoru Zahid Əli Xan bu fonda qeyd edir: “Biz hələ ki, dollarla ticarət edirik, amma dollar da problemdir. Biz rublla alqı-satqı məsələsini nəzərdən keçiririk, lakin məsələ hələ ki, həll edilmək üzrədir. Və ya alqı-satqını yuanla da həyata keçirmək olar – Çin bizim çox gözəl dostumuz və qonşumuzdur”.

Onu da qeyd edək ki, son zamanlar qlobal şirkətlər Çin kredit bazarında getdikcə aktivləşərək rekord həcmdə yuanla istiqraz buraxırlar. Alman avtomobil istehsalçıları BMW və “Volkswagen” Qrupu da daxil olmaqla korporasiyalar münasib faiz dərəcələri əsasında Çindən borc alırlar. Belə borclanmaya görə yuan avronu ötüb və dünyada ticarətin maliyyələşdirilməsində istifadə edilən ikinci valyuta olub. Çin üçün qlobal maliyyələşmədə yuanın həcminin artırılması öz valyutasının beynəlmiləlləşməsi üçün əsas prioritetlərdən biridir. Yəni yuan Çindən kənarda getdikcə daha çox istifadə olunur. Bu günə qədər 40-dan çox ölkə Çin ilə valyuta mübadiləsi sazişi bağlayıb və yuan qlobal ticarət hesablaşmalarının təxminən 6%-ni təşkil edir. Çin yuanı güclənir, lakin dolların mövqelərini itirdiyini söyləmək bəlkə də tezdir. Bununla belə, ən azı, onun dünyada dominant mövqeyinin uzunömürlülüyü indi sual altındadır. Qlobal geosiyasi dəyişikliklər fonunda getdikcə artan ölkələrin sayı İkinci Dünya Müharibəsinin sonundan bəri qlobal maliyyə sistemində hökmranlıq edən valyutadan, yəni dollardan asılılığını tədricən azaldır və möhkəmlənən yuana üstünlük verir.  Gələcəkdə Çin öz pulunu rezerv valyutaya çevirməyi hədəfləyib.  Burada onu da xatırladaq ki, bir müddət əvvəl BRICS qrupunun (Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin və Cənubi Afrika) Yohannesburqda keçirilən sammitində əsas müzakirə mövzularından biri ABŞ dollarının qlobal dominantlığına son qoymaq olub.  Çoxqütblü dünya tələbi və Qərbin hegemonluğuna etiraz fonunda sammitdə dolların dominantlığına ən çox etiraz edən ölkələr Rusiya və Braziliya olub. Dolların hökmranlığından qlobal şəkildə uzaqlaşma çağırışları yeni deyil, lakin son geosiyasi dəyişikliklər və Qərblə Rusiya və Çin arasında artan gərginlik bu məsələni ön plana çıxarıb. 2022-ci ilin əvvəlində Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü ilə bağlı Qərbin sanksiyaları Rusiyanın valyuta ehtiyatlarının təxminən yarısını dondurub və əsas Rusiya banklarını beynəlxalq ödənişləri asanlaşdırmaq üçün istifadə etdiyi mesajlaşma şəbəkəsi olan SWIFT-dən çıxarıb.  Bu fonda dolardan uzaqlaşmaq istəyənlərin sayı artır. Təbii ki, Azərbaycan da dünya maliyyə sahəsində gedən bu prosesləri mütləq nəzərə almalıdır.

Ramil QULİYEV







VİDEO

Qriqoryan yeni qalmaqal başlatdı – Rusiya ödəniş etdiyimiz silahları göndərmir... - VİDEO

Xameneyi Paşinyana "İran-Ermənistan münasibətlərinin düşmənləri var" la nə demək istədi... - VİDEO

Məşhur ermənipərəst jurnalist Kolerovun rüşvətlə məqalələr yazmasının üstü açıldı - VİDEO

Sülhməramlılar Qarabağdan çıxdı - oyuna baş konsulluq girir...

Bosniya Serb Respublikası ilə Azərbaycanın arasında “23 May olayı”... Nə baş verib...

Azərbaycan universitetləri kiçik ada dövlətləri tələbələrinin üzünə geniş açıldı...

SON XƏBƏRLƏR

30.05.2024 | 09:30
Daha bir aktyor Rusiyada xarici agent elan edildi

30.05.2024 | 09:25
Tikinti malları bazarımızda durğunluq - qiymətlər də düşür...

30.05.2024 | 09:19
Balakəndə çətənə kolu yetişdirən şəxs yaxalanıb - DİN

30.05.2024 | 09:11
"Olimpiakos" Konfrans Liqasının qalibi oldu

30.05.2024 | 09:07
Şuşaya növbəti köç karvanı yola salınıb

30.05.2024 | 09:04
Ciorcia Meloni və Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında telefon danışığı olub

30.05.2024 | 08:39
Ermənistanın "Sərdarabad döyüş tarixi" başdan-ayağa saxtakarlıqdır...

30.05.2024 | 00:27
XİN sözçüsü Aİ nümayəndəsinin Azərbaycanla bağlı bəyanatını alt-üst etdi - məsləhətə ehtiyacımız yoxdur...

29.05.2024 | 23:33
Xaricdəki "söyüş müxalifəti"nin ipi indi hansı məmurun əlindədir?- köhnə proses təzələnir?...

29.05.2024 | 21:07
Erməni revanşistlər yenidən savaşı körükləyir - Azərbaycan xəbərdarlıq etdi

29.05.2024 | 20:48
Azərbaycanla Ermənistan sülhə bir qədər də yaxınlaşdılar, ancaq…

29.05.2024 | 20:35
Hakimiyyətə dartınan keşişin faşist damğası açıldı - kilsə biabır oldu...

29.05.2024 | 20:21
Hindistan prezidenti İlham Əliyevə “həssas məqamlar” sözlərini niyə yazıb?..

29.05.2024 | 20:06
İran prezidentliyinə ən şanslı namizəd - Azərbaycanla münasibət necə olacaq...

29.05.2024 | 19:52
Türk dövlətlərinin arasında "sadələşmiş gömrük dəhlizi” quruldu...

29.05.2024 | 19:46
Bakı Təşəbbüs Qrupu ilə Polineziyanın Tavini Partiyası arasında görüş keçirildi

29.05.2024 | 19:39
Ermənistan Azərbaycana yeni ərazi iddiaları hazırlayır...

29.05.2024 | 19:28
Müstəmləkə xalqlarına müstəqillik bəyannaməsindən 63 il ötsə də, Fransa hələ də Polineziya xalqına zülm edir...

29.05.2024 | 19:24
Müstəqillik günündə bir dəfə Ağalıda, növbəti dəfə Laçında, bu il Xocalıda - yeni ənənə...

29.05.2024 | 19:20
Andjey Duda Prezident İlham Əliyevi təbrik etdi

29.05.2024 | 19:12
Slovakiya Prezidenti İlham Əliyevə məktub göndərdi

29.05.2024 | 19:06
Dövlətlər keçmiş Qarabağ ermənilərinə vizadan imtina edir - əsl səbəb "070 kodu" deyil...

29.05.2024 | 19:01
BMT Baş katibi Prezident İlham Əliyevi təbrik etdi

29.05.2024 | 18:42
Söz və fikir azadlığı cəmiyyətimizin atributuna çevrildi - ölkənin demokratik tərəqqi yolu...

29.05.2024 | 18:27
Zakir Həsənov türkiyəli həmkarı ilə görüşdü - FOTO

29.05.2024 | 18:21
Sülhməramlılar Qarabağdan çıxdı - oyuna baş konsulluq girir...

29.05.2024 | 18:07
Moskvadan maraqlı rəsmi mövqe - “Paşinyanın hakimiyyəti kifayət qədər möhkəmdir”...

29.05.2024 | 17:53
Paşinyana əvvəlki hakimiyyətlərin Qarabağ cinayətlərini tanımaq şansı verildi...

29.05.2024 | 17:45
“Tik-Tok” vasitəsilə 30 nəfərin pulunu ələ keçirən dələduz yaxalandı - FOTO

29.05.2024 | 17:39
Bosniya Serb Respublikası ilə Azərbaycanın arasında “23 May olayı”... Nə baş verib...

29.05.2024 | 17:26
Müstəqillik günündə Prezidentin bizimlə olmasından qürur duyuruq - Xocalı sakinlərinin reaksiyası…

29.05.2024 | 17:21
İsrail rəsmisi Qəzzada döyüşlərin ən azı 7 ay davam edəcəyini açıqladı...

29.05.2024 | 17:12
“Şil-küt" edilmiş prezident Azərbaycanla açıq müharibə çağırışlarına başladı...

29.05.2024 | 16:58
Azərbaycan universitetləri kiçik ada dövlətləri tələbələrinin üzünə geniş açıldı...

29.05.2024 | 16:51
İtaliya Senatında "Azərbaycan- İtaliya- Aİ münasibətləri"nə həsr olunmuş tədbir keçirildi

29.05.2024 | 16:44
Kiçik ada dövlətlərinin tarixinə Bakıda daha bir sanballı fakt yazılacaq - Əliyev dedi...

29.05.2024 | 16:38
Azərbaycan Prezidentinin Xocalıya səfəri Türkiyə mediasınnı diqqət mərkəzindədir

29.05.2024 | 16:37
Paşinyan Kilsəni BİTİRİR

29.05.2024 | 16:11
Bakıda keçmiş məhkum 7 kq narkotiklə tutuldu

29.05.2024 | 15:43
Putindən Avropaya açıq təhdid - Döyüşmək istəyirlər? Yaxşı onda...

29.05.2024 | 15:03
Prezident İlham Əliyev Litva Prezidentini təbrik etdi

29.05.2024 | 15:01
Prezident İlham Əliyev keniyalı həmkarına təbrik məktubu göndərdi

29.05.2024 | 14:45
BANM-də Beynəlxalq Elmi Konfransların qalibləri mükafatlandırılıb

29.05.2024 | 14:01
Ukrayna Londonun icazəsi ilə Rusiya ərazisinə “Storm Shadow” raketi atdı...

29.05.2024 | 13:46
Bakıda 43 kanalizasiya quyusunun dəmir barmaqlıqları oğurlandı - FOTO

29.05.2024 | 13:16
Kibercinayətkarlıqla məşğul olan 6 nəfər saxlandı...

29.05.2024 | 13:05
Prezident İlham Əliyevə təbriklər gəlməkdə davam edir

29.05.2024 | 13:03
Мурад Папазян, тебе лечиться бы от дашнакского фашизма - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

29.05.2024 | 12:47
Ermənistan Rusiyanın ORT kanalının yayımını dayandırdı - ödənməmiş borcları var...

29.05.2024 | 12:30
Sosial şəbəkələrdə yayılan saxta polis görüntüləri ilə bağlı DİN-dən açıqlama... - FOTO

29.05.2024 | 12:20
Paşinyan Azərbaycanla tezliklə sülh sazişinin imzalanmasını mümkün hesab edir

29.05.2024 | 12:16
Mustafa Abbasbəyli Məşğulluğun sədri vəzifəsindən azad edildi...

29.05.2024 | 12:05
İki həftədə İranda 63 məhbus edam olunub - beynəlxalq təşkilat açıqladı

29.05.2024 | 12:00
Bu Avropa ölkəsində əhali sürətlə azalır

29.05.2024 | 11:51
General-mayor vəzifəsindən azad olundu

29.05.2024 | 11:30
Oktay Kaynarcadan vida mesajı: "Biz bu cahana sığmarıq"

29.05.2024 | 11:20
ABŞ-də hərbi təyyarə qəzaya uğrayıb

29.05.2024 | 11:10
Dünya bazarında neftimizin qiyməti 85 dolları keçib

29.05.2024 | 11:06
Paşinyan II Qaregini biabırçı vəziyyətə saldı - Ermənistanda ikihakimiyyətlilik - CANLI

29.05.2024 | 11:03
Buzovnada ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib

29.05.2024 | 11:00
Bu gün UEFA Konfrans Liqasının finalı keçiriləcək

29.05.2024 | 10:30
ŞOK: ulduz müğənninin evindən qızılları oğurlandı

29.05.2024 | 10:20
Pakistanda avtobus qəzası 29 nəfərin həyatına son qoydu

29.05.2024 | 10:15
Prezident İlham Əliyev “CVC Capital Partners” şirkətinin həmtəsisçisi və sədrini qəbul edib

29.05.2024 | 10:10
Xocalı sakini: "Bu qədər işlər görmək yalnız Prezident İlham Əliyevin qüdrəti idi"

29.05.2024 | 10:04
Makrona daha bir ŞOK: əczaçılar da tətilə başlayır

29.05.2024 | 10:00
Laçında "Sağlam həyat" günlərinə start verilib

29.05.2024 | 09:35
Fransız Polineziyası hakim partiyasının rəhbərliyi və parlament üzvləri Azərbaycana gəliblər

29.05.2024 | 09:30
Daha bir milyarder "Titanik" yolçusudur...

29.05.2024 | 09:16
İsmayıllıda narkotikin təsiri altında avtomobil idarə edən sürücü saxlanılıb

29.05.2024 | 09:10
Daha bir idmançımız Paris-2024-ə vəsiqə qazandı

29.05.2024 | 09:07
Bu ölkədə torpaq sürüşməsi 27 can aldı

29.05.2024 | 09:05
Xocalıya növbəti köç karvanı yola salınıb

29.05.2024 | 01:43
Paşinyanın aparatından üsyançı keşişlərə sərt xəbərdarlıq - Bədəl ödəməyə hazır olun...

29.05.2024 | 01:23
İstanbul körpüləri Azərbaycan bayrağının rəngləri ilə işıqlandırıldı - FOTO

28.05.2024 | 23:46
Prezident: "Azərbaycan xalqı əbədi əmin olsun, bir daha bu faciələr bizim xalqımızın başına gəlməyəcək"

28.05.2024 | 23:42
"Ermənistan özü bunu etiraf etməlidir, özü bizdən üzr istəməlidir" - Prezident Xocalı soyqrımı haqqında

28.05.2024 | 23:35
"Bizə qarşı yenidən ərazi iddiaları irəli sürmək cəhdləri var" - Prezident İlham Əliyev

28.05.2024 | 22:32
Dünyanın ən hündür qülləsi Azərbaycan bayrağının rənglərinə büründü...

28.05.2024 | 21:38
Şərqin azadlıq məşəli – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031