KÖHNƏ VERSİYA            

Orta Dəhlizdə Azərbaycan-Çin əməkdaşlığı Avrasiyanın əsas hadisəsinə çevrilir...

Image

Çin iqtisadiyyatı nominal ümumi daxili məhsul həcminə görə ABŞ-dan sonra dünyada ikinci ən böyük iqtisadiyyatdır. 2014-cü ildən isə alıcılıq qabiliyyəti paritetinə görə ÜDM baxımından birincidir. Londonda yerləşən CEBR konsaltinq şirkətinin proqnozlarına görə, 2030-cu ildə Çin nominal ÜDM-ə görə ABŞ-ı keçəcək və dünyanın ən böyük iqtisadiyyatına çevriləcək. 1990-cı ildə Çinin ÜDM-i 360,86 milyard dollar olub, 2021-ci ilin sonunda isə 17,7 trilyonu ötüb – 31 ildə ölkə iqtisadiyyatı 49 dəfə artıb. Həmin dövrdə ABŞ-ın ÜDM-i 3,5 dəfə - 5,96 trilyon dollardan 22,99 trilyon dollara qədər artıb.

1976-cı ildə Çin 6,9 milyard dollar dəyərində mal ixrac edib, 20 il sonra isə ixrac 26 dəfə artaraq 154,8 milyard olub.2021-ci ilin sonunda Çin 3,5 trilyon ixrac həcmi ilə dünyanın ən böyük ixracatçısı olub. Bu, 1976-cı ildəkindən 507 dəfə çoxdur. Son iki ildə bu göstərici daha da artıb. Eyni zamanda, iqtisadiyyatın strukturu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdi. Çin ixracatının strukturu haqqında məlumat yalnız 1992-ci ildən bəri mövcuddur, lakin bu, həm də çox açıqdır. Əgər 1992-ci ildə ixracda ən böyük payı geyim və tekstil məhsulları tuturdusa, 2019-cu ilin sonunda demək olar ki, yarısı maşınqayırma və elektronikanın payına düşüb. İqtisadi islahatlar Çində həyat səviyyəsini yüksəltdi və 2021-ci ildə ölkənin rəhbəri Si Cinpin həddindən artıq yoxsulluq üzərində qələbəni elan etdi. 50 il ərzində Çin aclıqdan əziyyət çəkən kənd təsərrüfatı ölkəsindən dünyanın ikinci iqtisadiyyatına, dünyanın ən böyük ixracatçısı və yeni texnoloji sənayelərdə liderə qədər uzun bir yol keçib. Dünya ticarətindəki pay və texnoloji inkişaf səviyyəsi baxımından Çin artıq ABŞ-ı ötüb və ya müqayisə olunan göstəricilərə malikdir. Çin hərbi güc, təhsil və dünya ehtiyatlarında xarici valyutanın payı baxımından sürətlə yüksəlir. Bunun üçün Çinin etibarlı ixrac marşrutlarına tələbi artır. Bu sırada Orta Dəhliz Çin üçün getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycandan keçən bu marşruta Çinin ehtiyacı artır. Qeyd edək ki, Azərbaycan artıq beynəlxalq aləmdə Şərq–Qərb, Şi­mal–Cənub nəqliyyat dəhlizləri ilə yanaşı, Orta Dəhliz marşrutu ilə də mühüm mərkəz kimi tanınır. Ölkəmi­zin tərəfdaşları ilə birlikdə bu nəqliy­yat infrastrukturunun tam ötürücülük gücü ilə fəaliyyətini təmin etmək üçün praktik işlər görülür. Məsələn, hö­kumət tərəfindən dəhlizlərin inkişafına mühüm vəsait ayrılması, respublika­mızda avtomobil və dəmir yollarının müasir səviyyədə qurulmasına xüsusi önəm verilməsi, həmçinin əsaslı təmi­rinin aparılması bunun bariz ifadəsidir. Orta Dəhliz və ya Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu 2014-cü ilin fevral ayında Azərbaycan, Qazaxıstan və Gürcüstanın müvafiq strukturlarının iştirakı ilə yaradılıb. Sonradan layihəyə Ukrayna, Rumıniya və Polşa qoşulub. Hazırda marşrut Çin-Qazaxıstan sərhədindən başlayır və Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan və Gürcüstan ərazisindən keçərək Avropaya qədər uzanır. Bütün marşrut boyunca vahid tarif yaradılıb, “vahid pəncərə” prinsipi tətbiq olunur.

Statistika göstərir ki, Orta dəhlizlə yük daşımalarında davamlı artım müşahidə olunub, 2023-cü ildə marşrut üzrə 1,2 milyon tondan çox yük daşınıb ki, dəhlizin həyati əhəmiyyət daşıyan ticarət dəhlizi kimi əhəmiyyətini nümayiş etdirir. İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin nəzdində fəaliyyət göstərən Türk Dünyası Araşdırmalar Mərkəzi bildirir ki, Orta Dəhlizin inkişaf etdirilməsi sahəsində xüsusilə Azərbaycan və Qazaxıstanın birgə səyləri nəticəsində Çindən Orta Dəhliz vasitəsilə yüklərin Qara dəniz limanlarına çatdırılması müddəti 53 gündən hazırda 18 günə qədər azaldılıb. Çinin Sian şəhərində istismara verilmiş Qazaxıstana məxsus Nəqliyyat-Logistika Mərkəzi tərəfindən konteyner qatarı vasitəsilə daşımaların həyata keçirilməsi Orta Dəhlizin bütün iştirakçı dövlətləri eyni zamanda Avropa bazarları üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Mərkəz hesab edir ki, Siandakı Qazaxıstan terminalından başlayaraq Aktau və Abşeron stansiyasiyalarından keçən və uzunluğu 7 min kilometr olan marşrutu 11 günə qət edən qatar nəqliyyatı Orta Dəhlizin rəqabətqabiliyyətini artırmaqla, multimodal daşıma sahəsində ölkələr arasında ticarət, gömrük və sair sahələrdə regional inteqrasiya təşəbbüslərini sürətləndirəcək: “Eyni zamanda həmin Mərkəz vasitəsilə Azərbaycana ayda 10 konteyner qatarının yola salınması Orta Dəhlizin inkişaf etdirilməsi və yeni yüklərin cəlb edilməsi ilə yükdaşımaların həcminin əhəmiyyətli artırılmasına dəstək verəcək”. 

Qeyd edək ki, yaxın 5 il ərzində Orta Dəhlizin infrastrukturuna və pro­seslərin səmərəliliyinin artırılmasına 5 milyard avroya yaxın investisiya qo­yulacaq. Marşrut Mərkəzi Asiya isteh­salçılarının Türkiyə, Şimali Afrika və Cənubi Avropa ölkələri istiqamətində­ki dünya bazarları ilə inteqrasiyasında mühüm rol oynayacaq. Marşrutun əsas məqsədi isə Çin, Qazaxıstan kimi ölkələrdən, Xəzər dənizi ilə Azər­baycan, Gürcüstan, Türkiyə, Ukrayna, Polşa, Rumıniya ərazisindən yük tran­zitinin təmin olunmasından ibarətdir. Bütün bunlar ixracatçı ölkələr, o cümlədən də Çin üçün mühüm önəm kəsb edir.

 Ramil QULİYEV

 








VİDEO

Sülhməramlıların Qarabağdan çıxması Ermənistanda qəzəblə qarşılandı... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla sərhəddəki ermənilərə nələr dedi? – Təfərrüat - VİDEO

Qərbin İrəvandakı oyunlarına susan İran səfirinin ermənidən çox erməniliyi... - VİDEO

Delimitasiya Əliyevin formulu ilə başladı - 4 kənd...

Rus-Azərbaycan münasibətlərindən “hərbi komponent” çıxarıldı - yeni mərhələ gəldi...

Sülhməramlılar anlaşaraq gəlmişdi, anlaşaraq getdilər - ortada Qərbin planı pozuldu...

SON XƏBƏRLƏR

20.04.2024 | 14:21
Paşinyan: "Rusiya sərhədçiləri Tavuşdan çıxacaq"

20.04.2024 | 13:43
"Qarabağdan çıxan sülhməramlılara lazımi texniki dəstək göstərilsin" - Nazir tapşırıq verdi

20.04.2024 | 13:26
MEDİA Agentliyi Ermənistanın və başqa ölkələrin media resurslarında dərc olunan əsassız məlumatlarla bağlı açıqlama yaydı - FOTO

20.04.2024 | 13:14
Azərbaycan-Ermənistan şərti sərhədindəki mövcud əməliyyat şəraiti təhlil edilib

20.04.2024 | 12:30
"Ermənistan və Azərbaycan məsələni ilk dəfə danışıqlar masası arxasında həll etdi" - Paşinyan

20.04.2024 | 11:05
“Bu toplantı əlaqələrimizi gücləndirəcək” - Ersin Tatardan AÇIQLAMA

20.04.2024 | 11:00
Bu gün "Neftçi" və "Zirə" arasında kritik qarşılaşma keçiriləcək

20.04.2024 | 10:05
ABŞ nəşrindən İDDİA: İsrailə 1 milyard dollarlıq mərmi tədarük olunacaq

20.04.2024 | 10:00
“Bu, dayanıqlı və ləyaqətli sülh sazişinin bağlanması yolunda mühüm addımdır" - Blinkendən AÇIQLAMA

20.04.2024 | 09:46
Quterreşdən Azərbaycan və Ermənistana çağırış

20.04.2024 | 09:44
Hacıqabulda narkokuryerlik edən iki nəfər yaxalanıb

20.04.2024 | 09:31
Bədəndə həll olunmayan palma yağları ölkəyə niyə gətirilir? - Milli Məclisdə haqlı sual...

20.04.2024 | 08:44
Bir nəfər məktəb psixoloqu vəzifəsi formal şey imiş - nazirin izahı realdır...

19.04.2024 | 23:09
G7 ölkələri Qərbi azərbaycanlılara haqsızlıq etdi - İcma sərt bəyanat yaydı...

19.04.2024 | 21:30
Azərbaycan-Ermənistan razılaşmasına Aİ-dən reaksiya - dəstəkləyirik...

19.04.2024 | 21:14
Qərbin xəyanəti Ukraynanı dalana saldı...

19.04.2024 | 20:59
Rusiya Ermənistanı dirədi - “5 aprelə izah verin"...

19.04.2024 | 20:45
Qərbin Ermənistan siyasəti Kremli hövsələdən çıxardı...

19.04.2024 | 20:32
AŞPA Azərbaycana münasibətini dəyişmək zorunda qaldı...

19.04.2024 | 20:18
Azərbaycanın Antiterror əməliyyatından 3 gün əvvəl beynəlxalq təxribat törədilib - sirr açılır...

19.04.2024 | 20:05
Delimitasiya Əliyevin formulu ilə başladı - 4 kənd...

19.04.2024 | 19:51
Qərbin Ermənistana 20 bəndlik gizli “Hərbi dəstək paktı” inkar edilə bilməz...

19.04.2024 | 19:37
Azərbaycanın kəndləri mövzusu Ermənistan siyasətini qaynadır...

19.04.2024 | 19:30
Ermənistan silahlı qüvvələri Qazaxın dörd kəndindən çıxarılır...

19.04.2024 | 19:30
Bu növ cinayətlər xeyli azalıb - Nazir Vilayət Eyvazov Prezidentin müəyyən etdiyi əsas vəzifələri xüsusi qeyd etdi...

19.04.2024 | 19:23
Rusiya XİN Qərbi azərbaycanlıların Ermənistana qayıdışına prinsipial dəstək verdi...

19.04.2024 | 19:10
Azərbaycan Kaledoniyanın müstəqilliyinin tanınmasına doğru mühüm addım atdı...

19.04.2024 | 18:56
“Bakcell”in Baş İcraçı Direktoru Xankəndidə jurnalistlərlə görüşüb - FOTO

19.04.2024 | 18:51
Prezidentin növbəti qələbəsi - 4 kənd döyüşsüz qaytarıldı...

19.04.2024 | 18:44
Rus-Azərbaycan münasibətlərindən “hərbi komponent” çıxarıldı - yeni mərhələ gəldi...

19.04.2024 | 18:38
Parisdə kamikadze kəməri geyinmiş şəxs İran konsulluğuna girdi - polis binanı mühasirəyə aldı...

19.04.2024 | 18:30
Qardaş Türkiyə CHP-dən mühüm dəstək - “Azərbaycanı AŞ-yə qaytarın, biz zamin oluruq”...

19.04.2024 | 18:16
Sülhməramlıların gedişi əslində ABŞ-ın marağında olmalı idi - bəs narahatlıq nədəndir?..

19.04.2024 | 18:03
Azərbaycan və Ermənistan anklav və eksklav məsələləri üzrə delimitasiya prosesini davam etdirmək barədə razılığa gəlib

19.04.2024 | 17:48
Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı mübarizə və Azərbaycan diasporu...

19.04.2024 | 17:45
"Yunus Oğuzun "Cığır" romanı Zəfərə gedən yolumuzun cığırlarını göstərən bir romandır" - Cahangir Məmmədli

19.04.2024 | 17:35
Zeytunumuzu xaricə 9.5, daxilə 16 manata satırıq - necə olur?...

19.04.2024 | 17:22
Sülhməramlılar anlaşaraq gəlmişdi, anlaşaraq getdilər - ortada Qərbin planı pozuldu...

19.04.2024 | 17:15
Bu ilin birinci rübündə qeydə alınmış cinayətlərin 85 faizi açılıb

19.04.2024 | 17:08
Səfir Sobhani işğalçı erməni silahlısının Azərbaycan torpağında məhv edildiyini unudur...

19.04.2024 | 16:57
Ombudsmanla əlaqədar yeni vəzifə müəyyənləşdi

19.04.2024 | 16:56
“Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin Nizamnaməsi”ndə dəyişiklik edildi

19.04.2024 | 16:55
"Ekspressbank" 25 milyondan çox depozit itirib - insanlar inanmır, ya...

19.04.2024 | 16:54
Üzərinə həbs qoyulmuş əmlakın satılması və idarəetməyə verilməsi qaydaları hazırlanacaq - FƏRMAN

19.04.2024 | 16:50
Üzərinə həbs qoyulmuş əmlakın idarə edilməsi qaydası müəyyənləşdi

19.04.2024 | 16:47
Türkiyə səfirliyinin yeni mətbuat müşaviri işinə başladı

19.04.2024 | 16:38
Bakı Fransız Liseyi bağlanır... - YENİLƏNDİ

19.04.2024 | 16:30
Beynəlxalq Məhkəmədə Azərbaycanın etirazlarına dair ictimai dinləmələr başa çatıb

19.04.2024 | 16:23
G7 ölkələrinin XİN başçıları Azərbaycan-Ermənistan normallaşması ilə bağlı bəyanat yaydılar...

19.04.2024 | 16:15
Vanqa İranın İsrailə hücumu ilə bağlı nələr deyib? - “Qızıl Düşmən”lə müharibə 3-cü Dünya Müharibəsini və nüvə savaşını alovlandıracaq...

19.04.2024 | 16:04
Keşlədə saxta yuyucu vasitələr və spirtli içkilər hazırlayan obyekt aşkarlandı...

19.04.2024 | 15:43
İran-İsrail gərginliyi qəzzalıların başında çatlayacaq – ABŞ İsrailin Rəfaha hücum planını qəbul etdi...

19.04.2024 | 15:20
Ceyhun Bayramovla Fələstin Baş naziri arasında telefon danışığı olub

19.04.2024 | 14:56
"Aİ və ABŞ Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesinə qarışmağa başlayıb" - Lavrov

19.04.2024 | 13:56
Mərkəzi Seçki Komissiyasının nümayəndə heyəti Maldiv Respublikasında parlament seçkilərini müşahidə edəcək

19.04.2024 | 13:53
ABŞ və Fransa saxta erməni genosidi naminə qüvvələrini açıqca birləşdirir...."Xocalıya ədalətə" qarşı "Genosidə ədalət" şüarı çıxarıldı...

19.04.2024 | 13:46
Narkotikin təsiri altında avtomobil idarə edən sürücü saxlandı

19.04.2024 | 13:36
İsrail "məhdud sayda" zərbələrlə İranın nüvə obyektlərini hədəf aldı - ancaq...

19.04.2024 | 13:17
Məleykə Abbaszadə gənclərə çağırış etdi - Özlərini aldatmasınlar...

19.04.2024 | 13:03
Азербайджан искоренил армянский вопрос окончательно - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

19.04.2024 | 12:49
Xocavənddə Ermənistan istehsalı olan partlayıcı qurğular tapıldı

19.04.2024 | 12:32
Taksilər cərimə meydançasına aparılır? - DYP-dən açıqlama...

19.04.2024 | 12:18
Fransa diplomatları daha bir ölkədən qovuldu - "Bu qədər diplomatı qovulan ikinci ölkə yoxdur"

19.04.2024 | 12:04
Ermənistanın sürükləndiyi FƏLAKƏT DALANI...

19.04.2024 | 12:00
“Bayer 04” klubundan daha bir rekord

19.04.2024 | 11:45
Paşinyan Azərbaycan sərhədini pozmamaq üçün Tavuşa helikopterdə gəlib

19.04.2024 | 11:20
Polis 6 kiloqramdan çox narkotik vasitə aşkarlayıb

19.04.2024 | 11:10
Neftimiz 88 dollara düşdü..

19.04.2024 | 11:04
ABŞ təşvişdədir: "Rusiya yaxın gələcəkdə ciddi irəliləyişə nail ola bilər"

19.04.2024 | 11:03
Ruslar Qarabağdan çıxır, ABŞ niyə peşmandır? - CANLI

19.04.2024 | 11:00
Qəbiristanlıqı talayan keçmiş məhkumlar yaxalandı

19.04.2024 | 10:30
Nikolas Maduro ABŞ-a meydan oxudu: "Nə blokada, nə sanksiyalar..."

19.04.2024 | 10:10
Bu rayonda sənədsiz silahlar aşkarlandı - DİN açıqlama yaydı

19.04.2024 | 10:04
Türkiyəli aktyor 9 il sonra ekranlara qayıdır

19.04.2024 | 10:00
Kürdə batan atanın meyiti tapılıb, körpə qızı hələ də axtarılır...

19.04.2024 | 09:36
Aqrar sektorumuzun böyük problemi var - xarici sortlardan asılılıq...

19.04.2024 | 09:30
"Liverpul" büdrədi, "Bayer" və "Roma" Avroliqanın yarımfinalında

19.04.2024 | 09:15
Fransaya daha bir ŞOK: Bu ölkə frankdan imtina edir

19.04.2024 | 09:10
Sumqayıtda ata-anasını öldürən oğul yaxalanıb

19.04.2024 | 09:03
Fransada islamofobiya əleyhinə yürüşə icazə verilmədi- Makron yenə öz "ampluasındadır"...

XƏBƏR ARXİVİ

«    Aprel 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930