KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycanla Türkiyə türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasına doğru növbəti mühüm addım atdı

Image

Türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyası istiqamətində növbəti mühüm addım atılmaqdadır. Söhbət Mərkəzi Asiya ölkələrinin enerji resurslarının Azərbaycan üzərindən Türkiyəyə nəqlindən gedir. Bu prosesdə həlledici rol yenə Azərbaycan və Türkiyənin üzərinə düşür. 

Qeyd edək ki, Azərbaycan və Türkiyə təbii qaz sahəsində əməkdaşlığa dair saziş imzalayıb. Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov İstanbulda keçirilən “Türkiyə-Azərbaycan təbii qaz sahəsində əməkdaşlıq anlaşması”nın imzalanma mərasimində bu xüsusda bildirib: “İmzalanan sazişin mənalarından biri odur ki, biz Azərbaycanın enerji ehtiyatlarından, ilk növbədə təbii qazın Türkiyəyə, Türkiyə üzərindən Avropa bazarlarına çatdırmaqla yanaşı, həmçinin Orta Asiyada olan ehtiyatların Türkiyə bazarına və oradan da gələcəkdə dünya bazarına Azərbaycan üzərindən gətirilməsinə nail olacağıq”. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan-Türkiyə tərəfdaşlığının faydası təkcə iki ölkə ilə məhdudlaşmır, bölgədə olan bir çox ölkələrin də enerji təhlükəsizliyinə, inkişafına və dayanıqlığına müsbət töhfə verir: “Türkiyə və Azərbaycan arasında olan münasibətlərin bənzərini tapmaq çox çətindir. Bəlkə də mümkünsüzdür. Bu dostluq, qardaşlıq bütün mövzularda vəhdət münasibətidir. Çox xoşdur ki, enerji sahəsində olan əməkdaşlığımız bu dostluğun və qardaşlığın sütunlarından biridir. Bu tərəfdaşlıq həm Türkiyə, həm də Azərbaycan üçün olduqca faydalıdır. Lakin onun faydası bizim iki ölkə ilə məhdudlaşmır. Bölgədə olan bir çox ölkələrin də enerji təhlükəsizliyinə, inkişafına və dayanıqlığına müsbət töhfə verir”. M.Cabbarov xatırladıb ki, Bakı-Tiflis-Ceyhan boru xətti yalnız Azərbaycanla Türkiyəni bağlamadı, daha geniş mənada Mərkəzi Asiyadan olan qardaş türk dövlətlərini də bu layihəyə onların enerji ehtiyatlarının cəlb edilməsi və bu layihə üzərindən nəql edilməsi ilə türk dünyası birliyinin daha bir təzahürü olub: “Bu, bir daha göstərir ki, liderlərimizin həyata keçirdiyi siyasət yalnız bir günlə və qısa vədəli fayda gətirən iqtisadi layihələrlə məhdudlaşmır. Əksinə uzunmüddətli və iqtisadi və siyasi mənaya malik olan layihələrin həyata keçirilməsi üçün bizə zəmin yaradır”. Beləliklə, imzalanan razılaşma fonunda ilk növbədə Türkmənistan təbii qazının Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən Türkiyəyə çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə olunub. Türkiyənin energetika və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar bu fonda ölkəsi ilə Azərbaycanın birgə Bakı-Tiflis-Ərzurum layihələri və Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP) çərçivəsində əməkdaşlığı davam etdirdiyini xatırladıb: “Bu layihələr vasitəsilə Bakı və Ankara təkcə öz təchizat zəncirlərinin təhlükəsizliyini təmin etmir, həm də Avropanın enerji təchizatının təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verirlər. Yeni razılaşma təbii qaz sahəsində əməkdaşlığımızda yeni mərhələni qeyd edəcək. Bu, 2030-cu ilə qədər Azərbaycan qazının, eləcə də Xəzər dənizinin qaz ehtiyatlarının Türkiyəyə əlavə həcmdə nəqlini təmin edəcək. Bundan əlavə, qazın bir hissəsi Türkiyədən keçməklə Avropaya daşınacaq. Əhəmiyyətli bir məqam da ondan ibarətdir ki, saziş çərçivəsində biz Türkmənistan təbii qazının Azərbaycan və Gürcüstan vasitəsilə Türkiyəyə nəqli ilə bağlı razılığa gəldik. Türkiyə və Azərbaycanın birgə inkişaf etdirdiyi boru kəmərlərinə yeni - Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasına təbii qaz çatdıracaq İğdır-Naxçıvan Təbii Qaz Boru Kəməri “qardaş”ı da gəldi. İnşaallah, bu qış Naxçıvanın təbii qazı Türkiyə üzərindən nəql olunacaq. Biz bu xətti tez bir zamanda istifadəyə verməyi planlaşdırırıq”.

Xatırladaq ki,  Türkmənistan uzun illərdir Azərbaycan, Türkiyə, Gürcüstan və Avropa İttifaqı ilə ildə 10 milyard kubmetrdən 30 milyard kubmetrə qədər ötürmə gücünə malik “Transxəzər” qaz kəmərinin tikintisi mümkünlüyünü müzakirə edir. Moskva və Tehran uzun müddət kəmərin tikintisinə qarşı olub. Lakin 2018-ci ilin avqustunda Qazaxıstanın Aktau şəhərində Rusiya, Qazaxıstan, Azərbaycan, Türkmənistan və İran prezidentləri Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiya imzalayıblar. Sənədə əsasən, Xəzər dənizinin dibi ilə boru kəmərinin çəkilməsi üçün bütün Xəzər ölkələrinin razılığı tələb olunmur, onun inşası məsələsi yalnız ərazisindən boru kəmərinin keçəcəyi dövlətlər arasında razılaşdırılır. Azərbaycan bu fonda “Transxəzər” qaz kəmərinin inşası üçün üzərinə düşən bütün vəzifələri yerinə yetirməyə hazır olduğunu bəyan edir. İndi əsas məsələ  Türkmənistanın özünü nbu istiqamətdə müvafiq addımlar atmasıdır. Ümumiyyətlə isə, tarixi bağlarla və mənəvi dəyərlərlə bir-birlərinə çox yaxın olan Azərbaycan, Türkiyə və Türkmənistan arasında üçtərəfli formatın yaranmasını mümkün və zəruri edən şərtlər çoxdur. Xatırladaq ki, Türkmənistan enerji resursları ilə zəngin olan bir məkandır. Ancaq geosiyasi gərginliklərlə əlaqədar bu ölkə enerji resurslarının ixracında müəyyən çətinliklərlə üzləşib. Əvvəllər Türkmənistan neft-qaz ixracını əsasən Rusiya üzərindən həyata keçirirdi. Ancaq indi bu mexanizm pozulub. Buna görə də Türkmənistan Azərbaycan və Türkiyədən keçməklə Avropaya qədər uzanan Bakı-Tiflis-Ceyhan kəməri ilə neft ixracını artırmağa çalışır. Enerji sektorunda əməkdaşlığın digər bir mühüm istiqaməti qaz ixracı ilə bağlıdır. Vəziyyətdən real çıxış yolunun ən real variantlarından biri Türkmənistan qazının Azərbaycan və Türkiyə üzərindən Avropa bazarlarına çatdırılmasıdır. Bunun üçün Türkmənistan qazının Azərbaycana çatdırılması lazımdır. “Transxəzər” qaz kəmərinin çəkilməsi ən əlverişli variantdır. Lakin tankerlər vasitəsilə də türkmən qazı ölkəmizə çatdırıla bilər. Bir müddət əvvəl isə mövcud dəniz platformalarından qazın nəqli üçün Türkmənistan və Azərbaycan arasında 78 kilometrlik “Transxəzər” birləşdirici qaz kəmərini n çəkilişi  ideyası da gündəmə gətirlib. “Trans Caspian Resources, Inc” Məşvərət Komitəsinin direktoru Natali Kostello bildirib ki, ideya Türkmənistandakı mövcud dəniz hasilat müəssisələrindən təbii qazı Azərbaycandakı mövcud dəniz platformalarına göndərməkdir; 10-12 milyard kubmetr tutumlu bu qaz kəməri Türkmənistanda hasil edilən qazı Cənub Qaz Dəhlizi ilə birləşdirəcək. Bundan başqa, Azərbaycan-İran-Türkmənistan arasında üçtərəfli svop müqavilələri var. Indi bu fonda həcmin artımı Türkmənistana əlavə üstünlüklər vəd edir və Azərbaycan da buna bütün şəraiti yaratmağa hazırdır.

Ramil QULİYEV







VİDEO

Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

Xankəndidə ermənilərin 30 ildə tikdiyi binaların aqibəti necə olsun? - “Avropa” oteli...

Ölkəmizə Füzulidən başlayan xarici səfərlər ənənəyə çevrilir...

Ermənistandan etiraf - kəndləri işğal etmişdik, qaytardıq...

SON XƏBƏRLƏR

21.05.2024 | 21:17
Zelenski Prezident İlham Əliyevə zəng edib

21.05.2024 | 21:07
Rəisinin İrəvana səfəri barədə xəbər yaydılar, sonra da təkzib etdilər - erməni məkri…

21.05.2024 | 20:51
Paşinyana yeni təzyiq - “delimitasiya hüquqi əsas olmadan aparılır"...

21.05.2024 | 20:37
Xankəndidə ermənilərin 30 ildə tikdiyi binaların aqibəti necə olsun? - “Avropa” oteli...

21.05.2024 | 20:22
Aviaqəzalara qurban getmiş prezidentlərin uzun siyahısı var...

21.05.2024 | 20:08
Azərbaycan-İran münasibətləri bölgədə sabitliyin önəmli amili adlandırıldı...

21.05.2024 | 19:53
Xəzərdə daha qorxulu vəziyyət yarana bilər - günahkar Rusiyadır...

21.05.2024 | 19:40
Rəisidən sonra Bakı-Tehran münasibətləri necə olacaq?..

21.05.2024 | 19:26
Fransa və Ermənistanın Azərbaycanla bağlı planları tam puç oldu...

21.05.2024 | 19:12
Seksual təmənnalı iş elanlarına görə cinayət işi açılacaq - əla təşəbbüs...

21.05.2024 | 18:57
Kilsə biabırçı duruma düşdü - Paşinyan öz qələbəsini yuyur...

21.05.2024 | 18:43
Mədəniyyət fenomeni cəmiyyətin tərəqqisində mühüm faktordur

21.05.2024 | 18:25
Ermənistan eyforiyada - bundan sonra da İrandan dəstək alacaqlarına inanırlar...

21.05.2024 | 18:11
Ölkəmizə Füzulidən başlayan xarici səfərlər ənənəyə çevrilir...

21.05.2024 | 18:03
Mehriban Əliyeva cüdoçu Hidayət Heydərovu təbrik etdi - FOTO

21.05.2024 | 17:57
Polis Akademiyasına qəbulda görünməmiş yeni təzahür var...

21.05.2024 | 17:50
Azərbaycandakı "Akıncı" Rəisinin helikopterinin axtarışı üçün hazır vəziyyətdə olub - Selçuk Bayraktar açıqladı

21.05.2024 | 17:43
Hindistan səfirinin diqqətinə - Ermənistanın taleyi Çabaharda yox, Zəngəzurda həll olunur...

21.05.2024 | 17:30
Rəisiyə görə bəzi ölkələr də matəm elan etdilər - İran sevgisi, ya…

21.05.2024 | 17:16
Makron Kaledoniya aeroportunu bağladı - kanak xalqı "qida blokadasına" alındı...

21.05.2024 | 17:03
Azərbaycanda kişilərə qarşı da zorakılıq halları baş verirmiş - nə kimi?..

21.05.2024 | 17:01
Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin fəaliyyət istiqamətləri üzrə müvafiq işlərin görülməsi üçün alınması tələb olunmayan icazələrin siyahısı təsdiqləndi

21.05.2024 | 16:55
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib

21.05.2024 | 16:51
Ceyhun Bayramovla Əli Bağeri arasında telefon danışığı olub

21.05.2024 | 16:46
Qəhrəmanlar unudulmur - FOTO

21.05.2024 | 16:30
Ağdərədə bir nəfər minaya düşərək həlak olub

21.05.2024 | 16:18
Rəisinin helikopterinin qəzaya uğradığı yerdən çəkilmiş İLK GÖRÜNTÜLƏR yayıldı - VİDEO

21.05.2024 | 15:56
İran prezident seçkilərinə gedir - tarix açıqlandı...

21.05.2024 | 15:40
“Sərhəddə ticarət üzrə dövlət xidmətlərinin səmərəliliyinin artırılması” altqrupunun iclası keçirilib

21.05.2024 | 15:38
Hindistan vətəndaşlarını ABŞ-a aparmaq adı ilə aldadan pakistanlı Bakıda yaxalandı

21.05.2024 | 15:02
“Bakcell”in Baş İcraçı Direktoru Müasir Təhsil Kompleksinin şagirdləri ilə görüşüb - FOTO

21.05.2024 | 15:01
İranın helikopter qəzasına görə ABŞ-dan yardım istədiyi ortaya çıxdı

21.05.2024 | 14:33
Bakı Mühəndislik Universiteti Türk Universitetlər Birliyinə üzv oldu

21.05.2024 | 13:58
Kəmərə görə saxlanan sürücünün narkotik qəbul etdiyi ortaya çıxdı

21.05.2024 | 13:44
Simonyan: "Keşişin siyasətlə məşğul olması qəbuledilməzdir"

21.05.2024 | 13:36
MM-də İran Prezidentinin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi

21.05.2024 | 13:30
İran Azərbaycana yeni səfir təyin edənə qədər onun səlahiyyətlərini kim icra edəcək?

21.05.2024 | 13:27
Prezident: "Rəisi ilə görüşdə qəbul edilən qərarlar əminəm ki, İranın yeni rəhbərliyinə çatdırılacaq"

21.05.2024 | 13:25
"Sərhəddəki açılışda İran Prezidenti ilə birgə iştirakımız bütün dünyaya çox açıq mesaj idi" - Prezident İlham Əliyev

21.05.2024 | 13:17
Xocalıda tarixi xəzinəmizi ermənilər görün nə hala salıb: EKSKLÜZİV GÖRÜNTÜLƏR

21.05.2024 | 13:10
Sultan Raevin kitabının təqdimatı keçiriləcək

21.05.2024 | 13:03
Визит Лукашенко в Азербайджан - есть недовольные - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

21.05.2024 | 12:42
Birinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi Sabunçuda dəfn olundu

21.05.2024 | 12:36
Türkiyənin modernləşdirdiyi "Laçın" qırıcısı Azərbaycana gətirildi...

21.05.2024 | 12:00
"Elə aparıcılar var ki, ağzının danışığını bilmir" - Xalq artisti

21.05.2024 | 11:20
Mbappe 20 nəfərlik ziyafət verdi, prezident də qatıldı...

21.05.2024 | 11:15
“Bakı Kristal Zalı” MMC-yə yeni direktor təyin edilib

21.05.2024 | 11:05
Rəisiyə görə 7 ölkədə matəm elan olundu

21.05.2024 | 11:04
Bakı Makrona sərt cavab verdi - CANLI

21.05.2024 | 11:00
Bakıda “Yaşıl dünya naminə” Bitki Sağlamlığı Forumu keçirilir

21.05.2024 | 10:43
Prezident İlham Əliyev İran səfirliyində olub, İran Prezidentinin və digər şəxslərin helikopter qəzasında həlak olmaları ilə əlaqədar başsağlığı verib - FOTO/YENİLƏNDİ

21.05.2024 | 10:25
Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın investisiya, sənaye və ticarət nazirini qəbul etdi - FOTO/YENİLƏNDİ

21.05.2024 | 10:20
Vətəndaşlıqdan məhrum edilmiş şəxslərlə bağlı Rusiyadan YENİ QƏRAR

21.05.2024 | 10:15
Almaniyanın XİN rəhbəri Kiyevdədir - Ukraynaya dəstək üçün...

21.05.2024 | 10:10
"Bu, ölkənin beynəlxalq arenada strateji çəkisini artırır" - türkiyəli nazir

21.05.2024 | 10:05
Neftçalada narkokuryer yaxalanıb

21.05.2024 | 10:00
Bu gün Bakının 4 rayonunda qaz olmayacaq - XƏBƏRDARLIQ

21.05.2024 | 09:31
45 yaşlı hollandiyalı "Liverpul"un baş məşqçisi oldu

21.05.2024 | 09:25
İcazəsiz abort qadağandır - ancaq 15 min artım var…

21.05.2024 | 09:14
Xəzər dənizi iki metrdən çox dayazlaşıb - Rusiyadan AÇIQLAMA

21.05.2024 | 09:12
Kosovoda Serbiya bankının filialları bağlanıb

21.05.2024 | 09:07
Sabirabadda mal-qara oğruları yaxalanıb

21.05.2024 | 09:01
"Bu tələb təhqiredicidir" - Co Baydendən ETİRAZ BƏYANATI

21.05.2024 | 08:41
Taksilər minimal gediş haqqını 2,5-dən 4,50-yə qaldırmaq istəyir...

21.05.2024 | 00:16
"Türkiyə Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyib və dəstəkləyir" - Ərdoğan

20.05.2024 | 23:35
ABŞ İrana başsağlığı verdi

20.05.2024 | 22:12
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə zəng edib

20.05.2024 | 21:10
Gürcüstanda “Ukrayna ssenarisi” - Qərb sanksiya tətbiqinə hazırlaşır...

20.05.2024 | 20:53
Ermənistandan etiraf - kəndləri işğal etmişdik, qaytardıq...

20.05.2024 | 20:38
Azərbaycanla Belarus MDB-də "2-tərəfli münasibətlər modeli" axtaranlara nümunə ola bilər...

20.05.2024 | 20:24
Rəisinin helikopter qəzasının şübhəli məqamları - digər helikopterlər salamat qalıb...

20.05.2024 | 20:20
QHT rəhbərləri İranın Azərbaycandakı səfirliyinin binası önünə gül dəstələri düzüb

20.05.2024 | 20:06
Naxçıvana yol beynəlxalq dəhlizin mühüm hissəsinə çevrildi...

20.05.2024 | 19:52
Azərbaycan-İran normallaşmasından çox narahat olanlar var...

20.05.2024 | 19:38
“Qara xəbərə” İlham Əliyevin reaksiyası unikal və nadir fakt oldu…

20.05.2024 | 19:25
Paşinyan kilsənin "nəfəsini” kəsmək üzrədir…

20.05.2024 | 19:11
Azərbaycan İran üzərindən Fars körfəzinə əlverişli çıxış əldə edəcək...

20.05.2024 | 18:57
İran prezidenti mayın 19-da Ermənistana getməli idi? - Erməni mediası sensasiyalı xəbər yayıb...

20.05.2024 | 18:46
“Qarabağın Rəngləri” layihəsinin möhtəşəm qala gecəsi keçirildi

20.05.2024 | 18:39
Bakı və Minsk “ölü Minsk qrupunun” axırına birlikdə çıxacaq...

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031