KÖHNƏ VERSİYA            

Qeyri-neft ixracının şaxələndirilməsi qaçılmaz oldu, əks halda...

Image

Bu ilin dövlət büdcəsinin proqnozlarına ilin ortalarında yenidən baxıla bilər, cünki ötən dövrün nəticələri pis deyil. Bu fikirləri Azərbaycanın maliyyə naziri Samir Şərifov dünya bazarlarında neftin qiymətinin büdcə proqnozlarındakı qiymətlə müqayisədə dəyişməsi ilə əlaqədar 2024-cü ilin büdcəsinə yenidən baxılmasını şərh edərkən deyib:

“Heç nəyi istisna etmək olmaz, bir qayda olaraq, biz ötən dövrün, yəni dörd ayın yekunlarına nəzər salırıq ki, qeyri-neft sektorunda ümumi daxili məhsulun artımı pis deyil, kifayət qədər yüksəkdir, neft sektoru, eləcə də vergi və gömrük daxilolmaları xətti ilə əlavə gəlirlər mövcuddur”.

Onun sözlərinə görə, bazarda neftin qiyməti büdcə proqnozlarına daxil ediləndən yüksəkdir: "Bildiyiniz kimi, bu il Azərbaycanın dövlət büdcəsində neftin bir bareli 60 dollar səviyyəsində müəyyən edilib. Müvafiq olaraq, neft sektorundan əlavə gəlirlər də nəzərə alınacaq, bizim neftlə yanaşı, qazdan da gəlirimiz var”. Nazir qeyd edib ki, beynəlxalq qaz bazarlarında qiymətlər çox dəyişkəndir, belə ki, son vaxtlar qazın qiyməti ucuzlaşmağa başlayıb: “Bütün deyilənləri nəzərə alaraq, bu gün müəyyən hesablamalar aparılır. Buna görə də həmişə olduğu kimi, əlavə gəlir olanda və onlardan makroiqtisadi sabitliyə xələl gətirmədən layihələr üçün istifadə etmək imkanı yarananda orta müddətli, makrofiskal dayanıqlığa əngəl törətməməklə müvafiq səviyyədə qərar veriləcək”. Qeyd edək ki, bu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanın dövlət büdcəsinin gəlirləri 9 milyard 234,3 milyon manat, xərcləri isə 8 milyard 412,6 milyon manat təşkil edib. Bunlar, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə müvafiq olaraq 11,4 % və 28,1 % çoxdur. Son nəticədə büdcədə 821,7 milyon manat profisit yaranıb.  Son illər Azərbaycan hökumətinin rəsmiləri dəfələrlə bəyan edib ki, əsas məqsədlərdən biri ixrac məhsullarında qeyri-neft-qaz sektorunun həcmini artırmaqdır. Bu fonda deputat Vüqar Bayramov qeyd edir ki, Azərbaycan üçün ümumi ixracatın strukturunun şaxələndirilməsi prioritet məsələlərdəndir: “Üç makroiqtisadi göstəricidə - ümumi daxili məhsulda (ÜDM), ümumi ixracatda və büdcə gəlirlərində qeyri-neft sektorunun payının artırılması əsas hədəflər siyahısındadır. Təbii ki, ÜDM-də qeyri-neft sektorunun payının artmasını müşahidə edirik, eləcə də büdcə gəlirlərində - daxilolmaların təxminən yarısı qeyri-neft sektorunun payına düşür. Amma, təbii ki, ixracda qeyri-neft sektorunun payının artırılması vacib məqamlardandır”. Amma Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, ötən ilin ilk üç ayında Azərbaycan neftdənkənar sektordan 912 milyon dollar qazandığı halda, bu il həmin rəqəm 674 milyon dollara enib. Başqa sözlə, ölkənin qeyri-neft ixracı 26 faiz azalıb. Vüqar Bayramov 2024-cü ilin ilk aylarında qeyri-neft-qaz ixracatının azalmasını bir neçə səbəblə izah edir. Onun fikrincə, əvvəla, buna elektrik enerjisi, spirtli və spirtsiz içkilərin ixracatının azalması təsir göstərib: “Bu iki istiqamətdə azalma ümumi qeyri-neft ixracatının azalmasına gətirib çıxardır. Xüsusən də daha çox məhsul ixrac etdiyimiz bazarlarda alıcılıq qabiliyyəti, həmin ölkələrin milli valyutalarının məzənnələrindəki dəyişikliklər ixrac dövriyyəsinə təsir göstərir. Qlobal olaraq bütövlükdə regionda inflyasiya meyllərinin səngiməsini görürük ki, bu da dəyər ifadəsində qeyri-neft-qaz məhsullarına təsir edir”.

Ekspert vurğulayıb ki, Azərbaycanın qeyri-neft ixracatının 55 faizi Rusiya və Türkiyənin payına düşür: “Ona görə qeyri-neft ixracatının həcminin artırılması prioritet olmaqla yanaşı, həm də ixrac bazarlarının şaxələndirilməsi çox vacibdir. Nəticə etibarı ilə ixrac bazarlarının şaxələndirilməsi yeni bazarlara, Avropa İttifaqı, Körfəz bazarlarına daha çox qeyri-neft məhsullarının ixrac edilməsidir”. Məlumdur ki, dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində ixrac bir sıra vasitələrlə dəstəklənir və təşviq edilir. Müasirləşməni strateji hədəf seçən Azərbaycan da məhz qabaqcıl ölkələrin təcrübəsindən bəhrələnməyə çalışır. Ölkəmizdə ixracın səmərəli təşviqi mexanizmi işə salınıb. Ümumiyyətlə, ölkənin ixrac imkanlarının genişləndirilməsi məqsədilə həyata keçirilən tədbirlərin spektri kifayət qədər genişdir. Xarici ölkələrdə yaradılan logistik mərkəzlər, ticarət evləri də ixracın təşviqində müsbət rol oynayır. Artıq ayrı-ayrı ölkələrdə müvafiq struktur uğurla fəaliyyət göstərir. İxrac coğrafiyasının genişləndirilməsi, satış bazarlarının araşdırılması da qarşıda duran vacib məsələlərdəndir. Satış bazarları ilə əhatə olunması və müasir yol-nəqliyyat infrastrukturunun qurulması ölkəmizin böyük üstünlüyüdür.  Azərbaycan aqrar məhsullarının Yaxın Şərqə ixracını genişləndirə, eləcə də Avropaya ixrac edə bilər. Şübhəsiz ki, bu məsələdə qabaqcıl texnologiyalardan və idarəetmə təcrü­bəsindən səmərəli yararlanmaq böyük əhəmiyyətə malikdir. Bundan başqa, ölkədə hökm sürən siyasi və makroiq­tisadi sabitlik, investorların hüquqları­nın qorunması, əlverişli coğrafi mövqe, zəngin təbii ehtiyatlar, yüksək ixtisaslı işçi qüvvəsi Azərbaycanı xarici sərmayələr üçün ən cəlbedici dövlətlər­dən biri kimi tanıdır. Bundan istifadə edib qeyri-neft sektorunun inkişafını daha dinamik hala gətirmək olar. 

Ramil QULİYEV







VİDEO

Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

Prezidentlə əməkdaşlıq kəlməsini dilə gətirməyənlər... Prezidentin partiyaları Qarabağ Zəfərinə şərik etməsi - Administrasiyada tarixi görüş... - Aydın QULİYEV yazır...

Qarabağ məsələsi dünya münaqişələr tarixində unikal fakt oldu - İlham Əliyev izah etdi...

Azad rayonlarımızda xarici kapitalın iştirakı genişlənir - daha bir fakt...

SON XƏBƏRLƏR

19.05.2024 | 19:49
İran Prezidentinin helikopteri bu ərazidə qəzaya uğrayıb -YERİ AÇIQLANDI

19.05.2024 | 19:42
Rəisinin havadan axtarışları dayandırıldı - İrandan RƏSMİ AÇIQLAMA

19.05.2024 | 19:38
TƏCİLİ: Rəisinin helikopteri qəzaya uğradı, Xamenei təcili iclas keçirir

19.05.2024 | 19:16
Ölkəmizdə Tacikistan Mədəniyyəti Günləri başlanır

19.05.2024 | 16:01
Minlərlə britaniyalı etiraza qalxdı - su çirklənməyinə qarşı...

19.05.2024 | 15:57
“İran-Azərbaycan birliyi, dostluğu sarsılmazdır, heç kim bizim aramıza girə bilməz"

19.05.2024 | 14:27
"Ümid edirəm ki, Ermənistan düzgün siyasət apararaq regional əməkdaşlığa ziyan yox, töhfə verəcək" - Prezident

19.05.2024 | 14:18
Prezident: "Qeyri-regional ölkələrin bizim işlərimizə müdaxiləsi qəbuledilməzdir"

19.05.2024 | 14:10
"İranın Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi məsələsinə dair dəstəyini alqışlayırıq" - Prezident

19.05.2024 | 14:05
Prezident: "Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanda “yaşıl enerji” mənbələrinin yaradılması bütün bölgəyə fayda verəcək"

19.05.2024 | 13:49
"İran-Azərbaycan dostluğu, qardaşlığı bölgənin sabitliyi üçün önəmli amildir" - Prezident

19.05.2024 | 13:41
Prezident İlham Əliyev: "İran ilə Azərbaycan arasında dövlətlərarası münasibətlər ən yüksək səviyyəyə qalxıb"

19.05.2024 | 13:35
“Qız Qalası” hidroqovşağının açılışı və “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi tarixi hadisədir" - Prezident

19.05.2024 | 12:05
Azərbaycan və İran prezidentlərinin iştirakı ilə “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi və “Qız Qalası” hidroqovşağının açılış mərasimi keçirildi - FOTO

19.05.2024 | 11:01
Məhkəmə sahibkarın xeyrinə qərar çıxardı, şagirdlər çöldə qaldı, nazirlik isə...

18.05.2024 | 23:15
Gürcüstan prezidenti qalmaqallı agent qanununa veto qoydu...

18.05.2024 | 22:55
Omanda gizli ABŞ-İran görüşü - detallar ortaya çıxdı...

18.05.2024 | 18:02
Mehriban Əliyeva instaqram hesabında Zəngilan səfəri ilə bağlı paylaşım edib - FOTO/VİDEO

18.05.2024 | 17:21
Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

18.05.2024 | 16:52
NATO Ukraynaya əsgər göndərə bilər - ABŞ-da müzakirələr başladı...

18.05.2024 | 15:45
Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

18.05.2024 | 15:31
Zəngilan şəhərinin daxili yol-kommunikasiya şəbəkəsinin təməli qoyuldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 15:21
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Zəngilan məscidinin açılışında iştirak ediblər - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 15:07
“Zəngilan” və “Şayıflı” Su Elektrik stansiyalarının açılışları oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 14:55
Bakı küçələrində “kokain” və “ekstazi” satışını təşkil etmək istəyən şəxs saxlandı - VİDEO

18.05.2024 | 14:35
Prezident Mincivan qəsəbəsinin təməlini qoydu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 14:15
Zəngilanda “Ağalı” hotelinin açılışı oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 13:56
Azərbaycan dili və riyaziyyatdan ballar artıb

18.05.2024 | 13:30
Prezident Cəbrayılın Karxulu kəndinin təməlini qoydu - FOTO

18.05.2024 | 13:21
Cəbrayılın Maşanlı kəndinin təməli qoyuldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 13:19
Prezident İlham Əliyev Böyük Mərcanlı kəndinin təməlini qoydu - FOTO

18.05.2024 | 12:45
Şirvanda 6 evi soyan keçmiş məhkum həbs edildi

18.05.2024 | 12:18
Hərbi Hava Qüvvələrinə yeni komandan təyin edildi...

18.05.2024 | 11:00
Sabunçuda nənəsini və arvadını bıçaqlayan şəxs yaxalandı

18.05.2024 | 10:15
İsrail hökuməti HƏMAS-la danışıqları dayandırıb - səbəb AÇIQLANDI

18.05.2024 | 10:05
"Liverpul"un yeni baş məşqçisi məlum oldu - özü açıqladı...

18.05.2024 | 10:00
"Əgər sizə xarici ölkədə təhsil almaq təklif olunarsa..." - DİN-dən XƏBƏRDARLIQ

18.05.2024 | 09:55
Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

18.05.2024 | 09:30
Bakıda 2 avtomobil toqquşub, xəsarət alan var

18.05.2024 | 09:28
Erməni spiker Rus spikerin məktubuna əslində aşağılayıcı cavab verdi....

18.05.2024 | 09:26
Prezidentin bu fərmanı özəl tibbə də aid ediləcəkmi?..

18.05.2024 | 09:24
"Neftçi"nin 4 futbolçusu bu gün "Səbail"ə qarşı oynamayacaq

18.05.2024 | 09:14
Kanaklı vəkil: Fransanın bu addımı “əlcəzairsayağı sülhyaratmadır”

18.05.2024 | 08:38
Sənədsiz ev sahibləri böyük "amnistiya" ilə sevindirildi...

17.05.2024 | 21:21
Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanla əməkdaşlığa görə təhdidlə üzləşib...

17.05.2024 | 21:15
Prezidentlə əməkdaşlıq kəlməsini dilə gətirməyənlər... Prezidentin partiyaları Qarabağ Zəfərinə şərik etməsi - Administrasiyada tarixi görüş... - Aydın QULİYEV yazır...

17.05.2024 | 21:06
Yeni "fransız absurdu" - özləri Qafqaza müdaxilə cəhdindən əl çəkmir, Azərbaycanı günahlandırır...

17.05.2024 | 20:52
Paşinyan Azərbaycanla protokol imzalanmasını “böyük uğur” adlandırdı... Niyəsini də dedi...

17.05.2024 | 20:38
Fransanın hərbi müdaxiləsi Kaledoniyada “genosid mühitinin” yaranmasına aparır...

17.05.2024 | 20:25
Qarabağ məsələsi dünya münaqişələr tarixində unikal fakt oldu - İlham Əliyev izah etdi...

17.05.2024 | 20:11
Fransa Yeni Kaledoniyada daha qəddar müstəmləkəçilik üsullarına keçdi...

17.05.2024 | 19:58
Avropa subyektləri Kaledoniyada fransız vəhşiliyini sükutla qarşılayır - ilginc təhlil...

17.05.2024 | 19:45
İlham Əliyevin islam həmrəyliyi çağırışına İrandan belə reaksiya gəldi...

17.05.2024 | 19:32
Gürcüstanda hakimiyyət yenidən dəyişir - Qərbin "yeni Saakaşvili planı"...

17.05.2024 | 19:17
Rusiya-Çin faktoru Qərbə qarşı yeni güc mərkəzinə çevrilir - çoxqütblü dünyaya keçid sürətlənir...

17.05.2024 | 19:06
Vüqar Rəhimzadə: Siyasi partiyaların mütləq əksəriyyəti dialoq proseslərinin fəal iştirakçılarıdır

17.05.2024 | 18:55
Xəzərin çəkilməsinin daha böyük səbəbi var imiş - Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində yeni mövzu var...

17.05.2024 | 18:42
Siyasi partiyalar hakimiyyətlə əməkdaşlığın yeni hədəflərini qiymətləndirir...

17.05.2024 | 18:28
Postqarabağ mərhələsində diasporumuzun taktika və strategiyası...

17.05.2024 | 18:15
Azad rayonlarımızda xarici kapitalın iştirakı genişlənir - daha bir fakt...

17.05.2024 | 18:01
Azərbaycan Belarusla birgə dərman istehsal edəcək...

17.05.2024 | 17:47
Fransa kütləvi həbslərlə kanak xalqını sındırmağa çalışır...

17.05.2024 | 17:33
Prezident Administrasiyasında görüşdə iştirak etmiş partiya sədri: "Bunlar bəzi məsələləri 30 il sonra başa düşürlərsə, bu bizim problemimiz deyil"...

17.05.2024 | 17:22
“Redaksiya siyasəti və peşə davranış qaydaları” mövzusunda təşkil olunan təlim proqramı başa çatıb - FOTO

17.05.2024 | 17:20
İrəvandan Moskvaya çox kəskin cavab - “Biz belə xahiş etməmişik”...

17.05.2024 | 17:07
Azərbaycanda aqroşəhərciklər dövrü başlayır - "aqrar şəhər" anlayışı nədir…

17.05.2024 | 16:56
Putin Xarkov əməliyyatının əsl məqsədini açıqladı - şəhəri tutmaq planımız yoxdur, ancaq...

17.05.2024 | 16:35
Qərb Zelenskini Moskva ilə danışıqlara başlamağa razı salmaq üçün təzyiqlərə başlayıb? - ŞOK İDDİA...

17.05.2024 | 16:22
Milli Teatrda “İblis və...” tamaşasının məşqlərinə başlanılıb

17.05.2024 | 16:07
Zelenski Xarkovda vəziyyətin pisləşməsinə görə dünyanı günahlandırdı - ruslar 10 km irəliləyiblər...

17.05.2024 | 15:35
Baş Qərargah rəisi artilleriya bölmələrinin taktiki təlimini izlədi - FOTO

17.05.2024 | 15:18
İrəvan Moskvaya rus hərbçilərini Azərbaycanla sərhəddəki 17 postdan çıxarmağı təklif edib - Qriqoryan açıqladı

17.05.2024 | 15:08
Cavanşir körpüsü söküləcək...

17.05.2024 | 14:55
"Paşinyanı Azərbaycanın əli ilə devirmək istəyirdilər" - Yunus Oğuz

17.05.2024 | 14:43
Taksilərdə minimum gediş haqqı 4,50 olacaq? – Taksi söhbətlərinə AYNA-dan reaksiya...

17.05.2024 | 14:27
Füzuli, Ağdam və Cəbrayılın bəzi kəndlərinin sakinlərinə aylıq müavinət dayandırıldı

17.05.2024 | 14:16
Azərbaycan və Belarus prezidentləri Cıdır düzündə olublar - FOTO

17.05.2024 | 14:11
Prezident İlham Əliyev və Aleksandr Lukaşenko Şuşada Bülbülün ev-muzeyində olublar - FOTO

17.05.2024 | 14:01
Prezident İlham Əliyev Tokayevə zəng edib

17.05.2024 | 13:53
Fransa üzr istəməlidir - Rəsmi Bakıdan Parisə sərt XƏBƏRDARLIQ...

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031