KÖHNƏ VERSİYA            

Bu gün akademik Zərifə Əliyevanın anım günüdür

Image

Bu gün görkəmli oftalmoloq-alim, akademik Zərifə Əliyevanın vəfatından 39 il ötür. Onun nurlu xatirəsi qədirbilən xalqımız tərəfindən hörmətlə anılır.

Qədim Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində dünyaya göz açmış Zərifə Əliyeva zəngin və mənalı ömür yaşayıb. Atası - görkəmli ictimai və dövlət xadimi Əziz Əliyevin ömür yolu onun üçün əsl həyat məktəbi olub. Zərifə xanım müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu Ümummilli Lider Heydər Əliyevin ömür-gün yoldaşı, dostu və silahdaşı idi. Vaxtilə ata evində görüb-götürdükləri respublikanın birinci şəxsinin xanımı olduğu zamanlarda köməyinə çatıb. O, Ulu Öndərə mənəvi dayaq, arxa olub.

Akademik Zərifə Əliyevanın tədqiqatları, alim kimi qazandığı böyük uğurlar Azərbaycan tibb elminin tarixində xüsusi mərhələ təşkil edir. O, Azərbaycan Tibb İnstitutunu bitirəndən sonra təhsilini Moskvada, Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda davam etdirib. Əmək fəaliyyətinə 1949-cu ildə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda elmi işçi kimi başlayıb və bütün ömrünü tibbin oftalmologiya sahəsinə həsr edib.

1940-1950-ci illərdə Azərbaycanda göz xəstəlikləri, xüsusən traxoma geniş yayılmışdı. İnsanları bu bəladan xilas etmək, eləcə də digər aktual problemə - gözün peşə xəstəliklərinə dair fundamental tədqiqatlar aparmaq, onların effektli müalicə metodlarını və profilaktik tədbirləri işləyib-hazırlamaq lazım idi. Beləliklə, gənc tədqiqatçının elmi araşdırmalarının mövzusunu həyat özü müəyyənləşdirir və o, elmi istiqamətlərinin ilkin mərhələsini traxomanın müalicəsinə həsr edir. Bu xəstəliyin daha geniş yayıldığı rayonlara gedir, xəstəlik ocaqlarını aşkarlayır, göz həkimlərinə mühazirələr oxuyur, əhali arasında söhbətlər aparırdı.

Çox keçmədən Zərifə xanım traxoma xəstəliyinin başlanğıc dövründə sintomisinin tətbiqində uğurlu nəticələrə nail oldu. Tədqiqatlarının yekunu olaraq 1959-cu ildə “Traxomanın digər terapiya üsulları ilə birlikdə sintomisinlə müalicəsi” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə etdi. Onun təklif etdiyi müalicə metodu respublikamızda geniş tətbiq olundu və traxomanın bir xəstəlik kimi aradan qalxmasında mühüm rol oynadı.

Zərifə xanımın oftalmoloq-alim kimi diqqət yetirdiyi aktual problemlər sırasında diaqnostika, qlaukomanın və görmə orqanının iltihabının müalicəsi xüsusi yer tuturdu. O, oftalmologiyanın elmi cəhətdən az araşdırılmış sahəsi - görmə orqanının peşə patologiyasını dərindən tədqiq edib. Bu problemin aktuallığı yalnız kimya və elektronika sənayesinin geniş inkişafı ilə deyil, həm də bir çox yeni kimyəvi birləşmələrin görmə orqanına təsirinin tədqiqi ilə əlaqədar idi. Zərifə xanım bu sahənin ilk tədqiqatçısı olub. O, dünyada ilk dəfə olaraq görmə orqanının peşə patologiyasını araşdıran elmi-tədqiqat laboratoriyası yaradıb və elm aləmində yeni bir istiqamətin - peşə oftalmologiyasının əsasını qoyub. Bu sahəyə dair araşdırmalarının ilkin nəticələrini ümumiləşdirərək “Azərbaycanın kimya sənayesi işçilərində görmə orqanının vəziyyəti” mövzusunda doktorluq dissertasiyası yazıb. 1977-ci ildə ona tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi verilib.

Gərgin və məhsuldar elmi fəaliyyətinə görə 1980-ci ildə “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülüb. Görkəmli alimin respublikanın iri sənaye müəssisələrində apardığı genişmiqyaslı elmi-tədqiqat işləri “Şin istehsalında gözün peşə patologiyası”, “Xroniki yod intoksikasiyası zamanı oftalmologiya” və “Yod sənayesində gözün peşə xəstəliyinin profilaktikası” kimi dəyərli monoqrafiyalarında öz əksini tapıb. 1981-ci ildə görmə orqanının peşə patologiyası sahəsində apardığı elmi-tədqiqat işlərinin uğurlu nəticələrinə və oftalmologiyanın inkişafına verdiyi töhfələrə görə ona keçmiş ittifaqın oftalmologiya sahəsində ən mötəbər mükafatı olan SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının M.İ.Averbax adına mükafatı verilib. O, həmin mükafata layiq görülən ilk qadın alim idi.

Zərifə Əliyeva 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib. O, həmçinin bir sıra dərs vəsaiti və monoqrafiyaların müəllifidir: “Kəskin virus konyunktivitləri”, “Keratitlər, gözün damarlı traktının, torlu qişanın, görmə sinirinin xəstəlikləri, kataraktalar”, “Qlaukoma və gözün hipertenziyası”, “Görmə orqanının zədələnməsi”, “Göz yaşı axmasının fiziologiya və histologiyası”, “Şəkərli diabetdə göz xəstəlikləri”, “Gözün mikrocərrahiyyəsi”, “Göz bəbəyi haşiyəsinin adaptasiya və müdafiə funksiyası” və sair. Alimin “Yaşaparıcı yolların fiziologiyası”, “Yaşaparıcı yolların cərrahi müalicəsi”, “Göz yaşı yollarının qoruyucu cərrahiyyə üsulları” və digər əsərləri bu gün də aktuallığını qoruyub saxlayır. O, iridodiaqnostika və iridoterapiya problemləri ilə də məşğul olub, bu sahəyə dair iki monoqrafiya hazırlayıb. Dünya miqyasında iridodiaqnostikaya aid kitabları ilk dəfə Zərifə xanım Əliyeva yazıb.

Zərifə xanımın həkimlik sənəti ilə bağlı bir fikri də diqqəti cəlb edir: “Həkim insanın ən doğma adamıdır. O, insanlardan özünü ayırmamalı, özünü sevən, laqeyd insan olmamalıdır”.

Akademik Zərifə Əliyeva həm də görkəmli ictimai xadim idi. O, keçmiş SSRİ Sülhü Müdafiə Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Sülhü Müdafiə Komitəsi sədrinin müavini, Ümumittifaq “Bilik” Cəmiyyəti İdarə Heyətinin, Ümumittifaq Oftalmoloqlar Elmi Cəmiyyəti Rəyasət Heyətinin üzvü olub. Xalq yazıçısı Elmira Axundovanın “Zərifə və Heydər Əliyevlər - Əbədiyaşar məhəbbət” kitabında oxuyuruq: “Özü də çoxsaylı vəzifələrinin heç birinə qətiyyən formal yanaşmırdı. Məsələlərin müzakirəsində şəxsən iştirak edir, onların uğurlu həlli üçün bilik, qüvvə və enerjisini əsirgəmirdi.

Mətləb Salahov








VİDEO

Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

Prezidentlə əməkdaşlıq kəlməsini dilə gətirməyənlər... Prezidentin partiyaları Qarabağ Zəfərinə şərik etməsi - Administrasiyada tarixi görüş... - Aydın QULİYEV yazır...

Qarabağ məsələsi dünya münaqişələr tarixində unikal fakt oldu - İlham Əliyev izah etdi...

Azad rayonlarımızda xarici kapitalın iştirakı genişlənir - daha bir fakt...

SON XƏBƏRLƏR

18.05.2024 | 23:15
Gürcüstan prezidenti qalmaqallı agent qanununa veto qoydu...

18.05.2024 | 22:55
Omanda gizli ABŞ-İran görüşü - detallar ortaya çıxdı...

18.05.2024 | 18:02
Mehriban Əliyeva instaqram hesabında Zəngilan səfəri ilə bağlı paylaşım edib - FOTO/VİDEO

18.05.2024 | 17:21
Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

18.05.2024 | 16:52
NATO Ukraynaya əsgər göndərə bilər - ABŞ-da müzakirələr başladı...

18.05.2024 | 15:45
Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

18.05.2024 | 15:31
Zəngilan şəhərinin daxili yol-kommunikasiya şəbəkəsinin təməli qoyuldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 15:21
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Zəngilan məscidinin açılışında iştirak ediblər - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 15:07
“Zəngilan” və “Şayıflı” Su Elektrik stansiyalarının açılışları oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 14:55
Bakı küçələrində “kokain” və “ekstazi” satışını təşkil etmək istəyən şəxs saxlandı - VİDEO

18.05.2024 | 14:35
Prezident Mincivan qəsəbəsinin təməlini qoydu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 14:15
Zəngilanda “Ağalı” hotelinin açılışı oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 13:56
Azərbaycan dili və riyaziyyatdan ballar artıb

18.05.2024 | 13:30
Prezident Cəbrayılın Karxulu kəndinin təməlini qoydu - FOTO

18.05.2024 | 13:21
Cəbrayılın Maşanlı kəndinin təməli qoyuldu - FOTO/YENİLƏNDİ

18.05.2024 | 13:19
Prezident İlham Əliyev Böyük Mərcanlı kəndinin təməlini qoydu - FOTO

18.05.2024 | 12:45
Şirvanda 6 evi soyan keçmiş məhkum həbs edildi

18.05.2024 | 12:18
Hərbi Hava Qüvvələrinə yeni komandan təyin edildi...

18.05.2024 | 11:00
Sabunçuda nənəsini və arvadını bıçaqlayan şəxs yaxalandı

18.05.2024 | 10:15
İsrail hökuməti HƏMAS-la danışıqları dayandırıb - səbəb AÇIQLANDI

18.05.2024 | 10:05
"Liverpul"un yeni baş məşqçisi məlum oldu - özü açıqladı...

18.05.2024 | 10:00
"Əgər sizə xarici ölkədə təhsil almaq təklif olunarsa..." - DİN-dən XƏBƏRDARLIQ

18.05.2024 | 09:55
Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

18.05.2024 | 09:30
Bakıda 2 avtomobil toqquşub, xəsarət alan var

18.05.2024 | 09:28
Erməni spiker Rus spikerin məktubuna əslində aşağılayıcı cavab verdi....

18.05.2024 | 09:26
Prezidentin bu fərmanı özəl tibbə də aid ediləcəkmi?..

18.05.2024 | 09:24
"Neftçi"nin 4 futbolçusu bu gün "Səbail"ə qarşı oynamayacaq

18.05.2024 | 09:14
Kanaklı vəkil: Fransanın bu addımı “əlcəzairsayağı sülhyaratmadır”

18.05.2024 | 08:38
Sənədsiz ev sahibləri böyük "amnistiya" ilə sevindirildi...

17.05.2024 | 21:21
Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanla əməkdaşlığa görə təhdidlə üzləşib...

17.05.2024 | 21:15
Prezidentlə əməkdaşlıq kəlməsini dilə gətirməyənlər... Prezidentin partiyaları Qarabağ Zəfərinə şərik etməsi - Administrasiyada tarixi görüş... - Aydın QULİYEV yazır...

17.05.2024 | 21:06
Yeni "fransız absurdu" - özləri Qafqaza müdaxilə cəhdindən əl çəkmir, Azərbaycanı günahlandırır...

17.05.2024 | 20:52
Paşinyan Azərbaycanla protokol imzalanmasını “böyük uğur” adlandırdı... Niyəsini də dedi...

17.05.2024 | 20:38
Fransanın hərbi müdaxiləsi Kaledoniyada “genosid mühitinin” yaranmasına aparır...

17.05.2024 | 20:25
Qarabağ məsələsi dünya münaqişələr tarixində unikal fakt oldu - İlham Əliyev izah etdi...

17.05.2024 | 20:11
Fransa Yeni Kaledoniyada daha qəddar müstəmləkəçilik üsullarına keçdi...

17.05.2024 | 19:58
Avropa subyektləri Kaledoniyada fransız vəhşiliyini sükutla qarşılayır - ilginc təhlil...

17.05.2024 | 19:45
İlham Əliyevin islam həmrəyliyi çağırışına İrandan belə reaksiya gəldi...

17.05.2024 | 19:32
Gürcüstanda hakimiyyət yenidən dəyişir - Qərbin "yeni Saakaşvili planı"...

17.05.2024 | 19:17
Rusiya-Çin faktoru Qərbə qarşı yeni güc mərkəzinə çevrilir - çoxqütblü dünyaya keçid sürətlənir...

17.05.2024 | 19:06
Vüqar Rəhimzadə: Siyasi partiyaların mütləq əksəriyyəti dialoq proseslərinin fəal iştirakçılarıdır

17.05.2024 | 18:55
Xəzərin çəkilməsinin daha böyük səbəbi var imiş - Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində yeni mövzu var...

17.05.2024 | 18:42
Siyasi partiyalar hakimiyyətlə əməkdaşlığın yeni hədəflərini qiymətləndirir...

17.05.2024 | 18:28
Postqarabağ mərhələsində diasporumuzun taktika və strategiyası...

17.05.2024 | 18:15
Azad rayonlarımızda xarici kapitalın iştirakı genişlənir - daha bir fakt...

17.05.2024 | 18:01
Azərbaycan Belarusla birgə dərman istehsal edəcək...

17.05.2024 | 17:47
Fransa kütləvi həbslərlə kanak xalqını sındırmağa çalışır...

17.05.2024 | 17:33
Prezident Administrasiyasında görüşdə iştirak etmiş partiya sədri: "Bunlar bəzi məsələləri 30 il sonra başa düşürlərsə, bu bizim problemimiz deyil"...

17.05.2024 | 17:22
“Redaksiya siyasəti və peşə davranış qaydaları” mövzusunda təşkil olunan təlim proqramı başa çatıb - FOTO

17.05.2024 | 17:20
İrəvandan Moskvaya çox kəskin cavab - “Biz belə xahiş etməmişik”...

17.05.2024 | 17:07
Azərbaycanda aqroşəhərciklər dövrü başlayır - "aqrar şəhər" anlayışı nədir…

17.05.2024 | 16:56
Putin Xarkov əməliyyatının əsl məqsədini açıqladı - şəhəri tutmaq planımız yoxdur, ancaq...

17.05.2024 | 16:35
Qərb Zelenskini Moskva ilə danışıqlara başlamağa razı salmaq üçün təzyiqlərə başlayıb? - ŞOK İDDİA...

17.05.2024 | 16:22
Milli Teatrda “İblis və...” tamaşasının məşqlərinə başlanılıb

17.05.2024 | 16:07
Zelenski Xarkovda vəziyyətin pisləşməsinə görə dünyanı günahlandırdı - ruslar 10 km irəliləyiblər...

17.05.2024 | 15:35
Baş Qərargah rəisi artilleriya bölmələrinin taktiki təlimini izlədi - FOTO

17.05.2024 | 15:18
İrəvan Moskvaya rus hərbçilərini Azərbaycanla sərhəddəki 17 postdan çıxarmağı təklif edib - Qriqoryan açıqladı

17.05.2024 | 15:08
Cavanşir körpüsü söküləcək...

17.05.2024 | 14:55
"Paşinyanı Azərbaycanın əli ilə devirmək istəyirdilər" - Yunus Oğuz

17.05.2024 | 14:43
Taksilərdə minimum gediş haqqı 4,50 olacaq? – Taksi söhbətlərinə AYNA-dan reaksiya...

17.05.2024 | 14:27
Füzuli, Ağdam və Cəbrayılın bəzi kəndlərinin sakinlərinə aylıq müavinət dayandırıldı

17.05.2024 | 14:16
Azərbaycan və Belarus prezidentləri Cıdır düzündə olublar - FOTO

17.05.2024 | 14:11
Prezident İlham Əliyev və Aleksandr Lukaşenko Şuşada Bülbülün ev-muzeyində olublar - FOTO

17.05.2024 | 14:01
Prezident İlham Əliyev Tokayevə zəng edib

17.05.2024 | 13:53
Fransa üzr istəməlidir - Rəsmi Bakıdan Parisə sərt XƏBƏRDARLIQ...

17.05.2024 | 13:51
Prezident İlham Əliyev və Belarus Prezidenti Şuşadakı Yaradıcılıq Mərkəzində “Heydər Əliyev və Qarabağ” sərgisinə baxıblar - FOTO

17.05.2024 | 13:44
Prezidentlərə Şuşanın Baş planı barədə məlumat verilib - FOTO

17.05.2024 | 13:41
Prezident İlham Əliyev və Lukaşenko Şuşada işğal dövründə gülləbaran edilmiş heykəllərə baxıblar - FOTO

17.05.2024 | 13:36
Prezidentlər Şuşada Azərbaycanla Belarusun birgə istehsalı olan avtobusa və Belarus Prezidentinin hədiyyə etdiyi traktorlara baxıblar... - FOTO

17.05.2024 | 13:23
Prezident İlham Əliyev və Lukaşenko Şuşa şəhərinə səfər ediblər... - FOTO

17.05.2024 | 13:03
Бывшие армянские дипломаты - стиль старый, болезнь древняя - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

17.05.2024 | 12:46
Əliyevin MQ-ni ləğv etdirmək kursu məntiqi sonluğa yetişir, Lukaşenkonun Bakı səfərindən sonrakı proseslər... - Aydın QULİYEV yazır...

17.05.2024 | 12:45
G7 ölkələrinin Vətəndaş Cəmiyyəti Təşkilatlarının Sammitindəki QHT-lər Azərbaycanın COP29-a ev sahibliyini dəstəkləyən bəyanat yaydı

17.05.2024 | 12:21
"Redaksiya siyasəti və peşə davranış qaydaları" mövzusunda təlim

17.05.2024 | 12:00
Numan Kurtulmuş bu gün Azərbaycanlı gənclərlə görüşəcək

17.05.2024 | 11:50
Qarabağ Universiteti nəzdində kollec yaradıla bilər

17.05.2024 | 11:42
Prezident İlham Əliyev və Lukaşenko Füzuli şəhərinin dağıdılmış yerlərinə baxıb və şəhərin Baş planı ilə tanış olublar - FOTO/YENİLƏNDİ

17.05.2024 | 11:30
Azərbaycan vətəndaşları ən çox hansı ölkədə istismara məruz qalıb? - AÇIQLANDI

17.05.2024 | 11:23
Sahibə Qafarova Simonyanla görüşdü - FOTO

17.05.2024 | 11:16
Belarus Prezidenti Lukaşenko Füzuliyə gəlib - FOTO/YENİLƏNDİ

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031