Məcburi köçkün qruplarının azad rayonlara yola salınması gündəlik prosesə çevrildi...
![Image](/uploads/posts/2023-12/koc.webp)
Aydın Hüseynov: “Böyük Qayıdış”ın icrası nəzərdə tutulduğundan da sürətlə icra edilir”
Vətən müharibəsindən sonra Prezident İlham Əliyevin birbaşa nəzarəti altında işğaldan azad olunmuş ərazilərdə başladılan yenidənqurma və bərpa işləri sürətlə davam edir.
Xatırladaq ki, ölkə rəhbəri müharibədən ötən qısa müddətdə keçmiş məcburi köçkünlərin tezliklə öz doğma yurdlarına qayıdacaqlarını bildirib.
Üç ilə yaxın müddətdə Prezident İlham Əliyevin işğaldan azad olunmuş ərazilərlə bağlı imzaladığı sərəncamlar, görüləcək işlərə ayrılan vəsaitlər də göstərir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası, dirçəlişi, vətəndaşların bu ərazilərə tezliklə köçürülməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətidir.
"Azərbaycan Respublikasının 2022-2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası"nda əksini tapan "İşğaldan azad olunmuş ərazilərə Böyük Qayıdış" Milli Prioritetinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə Böyük Qayıdışa dair dövlət proqramı da bu xüsusda mühüm rol oynayır. Proqram bərpa prosesinin daha da sürətlənməsinə və Böyük Qayıdışın daha tez tam şəkildə həyata keçirilməsinə şərait yaradır.
Proqrama əsasən, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda infrastruktur, sosial inkişaf, iqtisadiyyatın yenidən qurulması, ətraf mühitin tarazlı inkişafı istiqamətində tədbirlər görülür. Dövlət proqramının əsas məqsədləri əhalinin dayanıqlı məskunlaşması və ərazilərin iqtisadi fəaliyyətə reinteqrasiyasının müəyyən edilməsidir.
Beləliklə, sürətli quruculuq işləri sayəsində ötən il iyulun 19-da Böyük Qayıdışın ilk mərhələsi Şərqi Zəngəzurla başladı. Demək olar ki, hər gün müəyyən sayda məcburi köçkün azad olunmuş rayonlara yola salınır və bu proses intensiv və fasiləsiz şəkil alır. Məcburi köçkünlərin Bakıdan böyük qruplarla doğma yurdlarına yola salınması "gündəlik prosesə" çevrilib. Bunun nə kimi nəticələri və əhəmiyyəti olacaq?
“...məcburi köçkünlərin doğma yurd-yuvalarına ən qısa zamanda qayıtması üçün bütün imkanlar səfərbər edilib”
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsini üzvü Aydın Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu gün böyük quruculuq meydanına çevrilən Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yenidənqurma işləri dayanmadan sürətlə gedir. Yeni avtomobil və dəmir yolları, hava limanları, körpülər, tunellər, elektrik və su xətləri, müasir yaşayış kompleksləri, məktəblər, xəstəxanalar, su-elektrik stansiyaları tikilir: “Böyük Qayıdış” planına uyğun olaraq məcburi köçkünlərin doğma yurd-yuvalarına ən qısa zamanda qayıtması üçün bütün imkanlar səfərbər edilib. Zəngilanda “Ağıllı kənd” layihəsi ilə əsası qoyulmuş qayıdış ən sürətli mərhələyə qədəm qoyub. Laçın, Füzuli, Zəngilana demək olar ki, hər ay yeni ailələrin geri qayıdışı baş verir. Bu isə Qarabağın daha da inkişafı, canlanması, yeni qaynar həyatın qürurverici günlərini nümayiş etdirir”.
Millət vəkili qeyd etdi ki, azad edilmiş ərazilərdə yaradılmış bütün zəruri infrastrukutlar, sosial obyektlər, müxtəlif xidmət və təminat sahələri burada yaşayan insanların iş yerləri ilə təmin edilməsində də mühüm rol oynayır: “Belə ki, həmin ərazilərdə inşa edilmiş məktəb, səhiyyə müəssisəsi, bağça, tibb məntəqəsi, “ASAN” Xidmət, “DOST” mərkəzi, bank, mağazalar, iaşə obyektləri, kiçik və orta biznesə dəstək üçün zəruri şəraitlərin yaradılması burada 100-lərlə iş yerinin yaradılmasına imkan verir. Eləcə də burada yaşayan ailələrin mikro bizneslə məşğul olması üçün Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA), Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Məşğulluq Agentliyi və Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyəti birgə əməkdaşlıq çərçivəsində müxtəlif layihələrin icrası nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, ərazidə kənd təsərrüfatını inkişaf etdirmək üçün tədbirlər görülür. Bütün bunlar məşğulluğun tam şəkildə təmin edilməsi deməkdir”.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, bu ərazidə yeni müəssisə və xidmət sahələrinin yaradılması, kənd təsərrüfatı və emal obyektlərinin icrası bölgədə iqtisadi fəallıq üçün əlverişli imkanlar deməkdir. Bu müəssisələrdə çalışan insanlar, sahibkarlıqla məşğul olanlar istehsal, emal və satış şəbəkəsi qurmaqla həmin rayonun iqtisadi inkişafına və ümumilikdə ölkəmizin iqtisadiyyatına töhfə verəcəklər.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, işğaldan azad edilmiş torpaqlar zəngin təbii sərvətlərə, mineral və iqtisadi resurslara və əlverişli coğrafi potensiala və turizm imkanlarına malikdir. Bu rayonların ərazisində mis, alinimum, qurğuşun, mişar daşı, civə, üzlük daşı, tikinti daşı, sement xammalı və s. ehtiyatlar mövcuddur: “Eləcə də, bu rayonlarda vaxtilə üzümçülük, tütünçülük, pambıqçılıq, baramaçılıq, meyvə-tərəvəz, bostançılıq və heyvandarlıq inkişaf etmişdir, hazırda ərazi minalardan təmizləndikcə, yenidən əkinçilik üçün imkanlar təmin edilir. Bütün bunlar onu göstərir ki, bu əraziyə xarici investorların marağı böyükdür. Ona görə də, hökumət bu bölgəyə investorların cəlb edilməsi üçün təşviqedici siyasət yürüdür, müxtəlif iqtisadi stiumullar və güzəştlər tətbiq etməyi planlaşdırır. Artıq Bu ərazilərdə müasir sənaye komplekslərinin yaradılması işləri start götürüb. Cəbrayılda yeni fəaliyyətə başlayan “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” Sənaye Parkında ilk xarici investorlar qeydə alınıb. Həmçinin, Ağdam Sənaye Parkının təməli qoyulub. Ağdamın Qarabağ regionundakı strateji coğrafi mövqeyi, Qarabağla digər bölgələrin qovuşuğunda yerləşməsi, insan resursları potensialı və infrastruktura çıxış imkanları şəhərin gələcəkdə Qarabağın sənaye mərkəzinə çevrilməsi imkanlarını genişləndirir”.
Günel CƏLİLOVA