KÖHNƏ VERSİYA            

Mədəniyyət fenomeni cəmiyyətin tərəqqisində mühüm faktordur

Image

Mədəni və asudə vaxt proqramları fenomeni cəmiyyətin sosial-mədəni məkanında fəaliyyət göstərən, bu mühiti tamamlayan və inkişaf etdirən, sosial-kommunikativ prosesləri genişləndirən ənənəvi və innovativ mədəniyyət formalarının artan rolu, əhəmiyyəti ilə bağlıdır.

Bunlar cəmiyyətdə mənəvi fonun və atmosferin dərinləşməsi, mənəvi-mədəni mənşəli mental dəyər mənalarının ötürülməsinə yönəldilir. Mədəni və asudə vaxt proqramı sosial-mədəni fəaliyyətin ən geniş yayılmış formalarından biridir. Onun fəaliyyət dairəsi olduqca genişdir. 

Mədəni və asudə vaxt fəaliyyətlərinin interaktiv xarakteri

Mədəniyyət və istirahət proqramı, ilk növbədə, ənənəvi mədəniyyət müəssisələrinin - klubların, mədəniyyət evlərinin və saraylarının, uşaqların və böyüklərin yaradıcı inkişafı üçün mədəniyyət və istirahət mərkəzlərinin, istirahət parklarının, müvafiq müəssisələrin fəaliyyətinin ən mühüm nəticəsidir. Bura tarixi komplekslər, ixtisaslaşmış mədəniyyət müəssisələri də daxildir.

Bundan əlavə, mədəni-istirahət proqramı turizm və reklam fəaliyyətində, ümumi və əlavə təhsil mühitində təcəssüm olunur və bir qayda olaraq, mədəniyyət proqramları simpoziumlar, festivallar, forumlar, müsabiqələr zamanı bir-birini tamamlayan mədəni funksiya kimi çıxış edir. Müxtəlif proqramların funksional yönümlü olması hım də medianın peşəkar fəaliyyətinin nəticəsidir. Əhaliyə istirahət və əyləncənin təşkili, müxtəlif korporativ proqramlar  üzrə xidmət göstərən çoxsaylı ticarət strukturlarının fəaliyyətini diqqətdən kənarda qoya bilmərik. Mədəni-istirahət proqramı mühüm sosial-mədəni forma kimi bütün xüsusiyyətlərə malikdir. Bunlar cəmiyyətin sosial əhəmiyyətli ideyalar ətrafında konsolidasiyasına və birləşməsinə töhfə verən dəyər və semantik ideoloji istiqamətlərin ötürülməsi aləti kimi də çəxış edir. Bura aşağıdakı funksiyalar da əlav oluna bilər; fərdin azad demokratik ünsiyyət və yaradıcı özünüifadə ehtiyaclarının ödənilməsi forması; xalq ənənəvi mədəniyyətinin əsaslarının dirçəldilməsi, qorunub saxlanılması və ötürülməsi; sosial əhəmiyyətli hadisələrin - beynəlxalq, dövlət, regional və digər miqyaslı tədbirlərin aktuallaşdırılması metodu; əhalinin istirahətinin və əyləncəsinin təşkili forması. Mədəniyyət və istirahət proqramlarının göstərilən funksiyaları üzərində bir qədər ətraflı dayanmaq lazımdır. Dəyər və semantik dünyagörüşünü mədəni-istirahət proqramının mühüm funksiyalarından biri kimi nəzərə almaq mütləqdir. Məlumdur ki, mədəni mənalar reallığın mənimsənilməsi və ətraf mühitlə ünsiyyət prosesində fərdlər və qruplar tərəfindən formalaşır. Burada simvolik vasitə qavramaq və anlamaq üçün əlçatan olan müəyyən bir mədəniyyət növünün spesifik dilidir. Təbii ki, cəmiyyət həyat prosesində təkcə maddi əhəmiyyət kəsb edən məhsullar yaratmadı, həm də mənəvi məzmunlu mədəni məhsullar, ilk növbədə, insanları birləşdirən birləşdirici amil kimi çıxış edən ideyalar inkişaf etdirdi. Bu prosesdə asudə vaxtın kütləvi formaları mühüm rol oynayıb.  Qədim dünyanın asudə vaxt mədəniyyətində yaranan kütləvi bayramlar bütün fəaliyyət tarixi boyu məzmunu sosial əhəmiyyətli ideyalardan ibarət olan mənəvi ənənələrin yaranması, formalaşması və istehsalı vasitəsi kimi xidmət edib. Onların həyata keçirilməsi və ictimai şüurda möhkəmlənməsi bu yolla baş verir. Bu funksiya bizim dövrümüzdə də öz aktuallığını itirməyib. Burada ünsiyyət mühüm rol oynayır. O da bəllidir ki, ünsiyyət insan həyatının universal vasitəsi, onların cəmiyyət, qruplar və fərdlərlə qarşılıqlı əlaqəsidir. Ünsiyyət, bir qayda olaraq, qarşılıqlı əlaqənin müxtəlif formalarının - iqtisadi, siyasi, peşəkar və sənaye, ailə, dostluq, asudə vaxtların spesifik şərtlərində spesifik xüsusiyyətlər əldə edir. Ünsiyyət fonunda şəxsiyyətin mənəvi və yaradıcı zənginləşməsi qədim antik dövrün mədəni formalarının, müxtəlif etnik qrupların bütpərəst mədəniyyətinin arxetiplərində yerləşmiş mədəni-istirahət proqramının genetik mülkiyyətidir. İnternetin inkişafı və yeni ünsiyyət formasının - virtualın meydana çıxması ilə yanaşı, birbaşa şəxsiyyətlərarası təmaslara ehtiyac azalmır, yenilənir və emosional ehtiyaca əsaslanan yeni məzmun alır. Bu, mədəni-istirahət fəaliyyəti, bədii təşkil olunmuş kütləvi və qrup fəaliyyət formaları şəraitində yaranan sosial təmasdır. Mədəni və asudə vaxt fəaliyyətlərinin interaktiv xarakteri və onun ən mühüm komponenti mədəni və asudə vaxt proqramının haqlı olaraq genetik mülkiyyət sayıla bilər.

Xalq ənənələri yenə sosial məzmunu ilə seçilir

Mədəni-istirahət proqramlarının yaradılması xalq yaradıcılığı ənənələrinin əsas təməllərinə söykənmədən mümkün deyil. Folklor proqramlarının özünün təşkili ilə yanaşı, müxtəlif digər, o cümlədən dünyəvi səviyyədə verilişlərin məzmununa birbaşa və ya dolayısı ilə xalq adət-ənənələrinin elementləri daxil edilir. Tamaşaçıların ehtiyacları, həyati maraqları, bədii-estetik tələbləri nəzərə alınarsa, xalq adət-ənənələri, folklor tarixi hadisələrin, məişətin, adətlərin “dirçəldilməsi” üçün ciddi əsas ola bilər.

Xalq ənənələri həmişə sosial əhəmiyyətli məzmunu ilə seçilib. Vətənpərvərlik motivləri hər bir ifadə formasında - mahnılarda, rəqslərdə, rituallarda, mərasimlərdə özünü göstərir. Xalq tarixi sosial-mədəni proseslərin nəticəsi xalq pedaqogikasıdır ki, onun məzmununu xalq müdrikliyi, insan varlığının dünyagörüşü idealları, insan davranışının etik normaları, insanın gündəlik həyatının, onun əmək və bayram istirahətinin poetikası təşkil edir. Amma mədəni-istirahət fəaliyyətinin və mədəni-istirahət proqramlarının yaradılması texnologiyasının əsası olaraq qalır. Düzdür, rəsmi bayramların və digər müxtəlif sosial əhəmiyyətli tədbirlərin təşkili dövlətin və vətəndaş cəmiyyətinin ən mühüm vəzifəsidir. Əhəmiyyətli ənənələrin cəmiyyətin şüurunda möhkəmlənməsi, onların genetik davamlılığının təmin edilməsi, onların sosial yönümlü ictimai rəy, vətəndaş özünüdərk, sosial-mədəni davranış və ünsiyyət bacarıqları əsasında formalaşması, tarixi yaddaşın qorunması burada çox mhümdür. Bu məqsədlə  maarifçilik əhəmiyyətli kütləvi xarakter daşıyan proqramların hazırlanmasına daim xüsusi ehtiyac var.  Bu isə o deməkdir ki, elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqamları və onların inkişaf etdirilməsinə ayrılan diqqət hər zaman artırılmalıdır. Dünyanın dinamik inkişafı ilə ayaqlaşmaq gərəkir və deməli, elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqamları bu zamana qədər olduğu kimi, hər an diqqətdə saxlanılmalıdır.

Samirə SƏFƏROVA
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.







VİDEO

Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ermənilərin təzə planı - Rusiyanı nəzarətdən təcrid etmək... - VİDEO

ABŞ rəsmisi ermənilərə çağırış etdi - Naxçıvana maneəsiz yol verməlisiniz... - VİDEO

İran indi də Qərbi azərbaycanlıların Ermənistana qayıdışına qarşıdır... - VİDEO

Nazir Vilayət Eyvazov DİN-in Hərbi İnstitutunun növbəti məzunları qarşısında çıxış etdi... - FOTO

Aİ rəsmisi erməni müharibə canilərinin açıq müdafiəsinə qalxdı - Azərbaycan XİN-dən Borrelə sərt cavab...

İnkişaf edən ölkələrin “kollektiv maliyyə hədəfi” Bakıda müəyyən olunacaq - Əliyevin təşəbbüsü...

SON XƏBƏRLƏR

21.06.2024 | 18:29
Ermənistanda Fransa qoşunları ilə bağlı rəsmi müzakirə başladı...

21.06.2024 | 18:15
Mirzoyan sazişə hazır deyil - hamını aldadır, Azərbaycanı şərləyir...

21.06.2024 | 18:01
Alban abidələrinin mənimsənilməsinə Ermənistanın idman nazirliyi də qoşuldu...

21.06.2024 | 17:48
Səhhətində ciddi problemləri olanlar Həccə niyə buraxılır - həccdə ölmək üstünlük gətirirmi...

21.06.2024 | 17:34
Azərbaycan-AB Təhlükəsizlik dialoqunda həssas bir mövzu gündəm oldu - Sülh Fondunun ayrıseçkiliyi...

21.06.2024 | 17:21
MEDİA çap mətbuatının yaşamasına əvəzsiz dəstəyini davam etdirir...

21.06.2024 | 17:15
Nazir Vilayət Eyvazov DİN-in Hərbi İnstitutunun növbəti məzunları qarşısında çıxış etdi... - FOTO

21.06.2024 | 17:08
Avropa Birliyi Ermənistan məmurlarına 3 milyon avro "paket pulu" verdi…

21.06.2024 | 16:55
Mədəni abidələrə qarşı bu qədər qanunsuzluqlar cəzasız qalacaq?...

21.06.2024 | 16:43
Ermənistanda xüsusi təyinatlılar separatçıların "nümayəndəliyi"nə girdi, Şahramanyanın maşını əlindən alındı - VİDEO

21.06.2024 | 16:25
Ermənistan Fələstinin müstəqilliyini tanıdı, erməni səfir İsrail XİN-ə çağırıldı...

21.06.2024 | 16:17
Azərbaycan iki erməni hərbçinin qalıqlarını Ermənistana təhvil verdi - YENİLƏNDİ

21.06.2024 | 16:10
Putindən Rusiya-Şimali Koreya ittifaqına təpki göstərən Seula sərt cavab - Kiyevə silah verilsə...

21.06.2024 | 15:56
ABŞ səfirliyi həlak olan ANAMA əməkdaşının ailəsinə başsağlığı verdi

21.06.2024 | 15:35
İrandan qaçaqmalçılıq yolu ilə 60 kiloqram marixuana gətirən 3 narkokuryer Bakıda yaxalandı

21.06.2024 | 15:07
Beyləqan Polis Şöbəsinə yeni rəis müavini təyin edildi

21.06.2024 | 14:50
“Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edildi

21.06.2024 | 14:26
Ermənistan Kərkini qaytarmağa hazırlaşır...

21.06.2024 | 14:18
Avtobus yoluna çıxan nəqliyyat vasitələri üçün cərimə artırılır...

21.06.2024 | 14:03
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Botanika İnstitutunun yeni binasının açılışında iştirak edib və Nəbatat Bağında görülən işlərlə tanış olublar - FOTO

21.06.2024 | 13:58
Neftçalada liseydə 35 min manatlıq yeyinti - cinayət işi başlandı

21.06.2024 | 13:42
Polineziyasının hakim partiyası Kanakidə zorakılıq aktlarının Fransa tərəfindən məqsədli şəkildə törədildiyini açıqladı...

21.06.2024 | 13:19
Aİ rəsmisi erməni müharibə canilərinin açıq müdafiəsinə qalxdı - Azərbaycan XİN-dən Borrelə sərt cavab...

21.06.2024 | 13:12
Növbədənkənar parlament seçkilərilə bağlı Prezidentə müraciət edildi...

21.06.2024 | 13:03
В Армении назревает гражданская война - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

21.06.2024 | 12:46
Putindən Ukraynaya təklif və xəbərdarlıq - şərtlərimiz sonsuza qədər keçərli olmayacaq...

21.06.2024 | 12:34
"Azərbaycan ilə Rusiya arasında humanitar və təhsil sahələrində əməkdaşlıq uğurla inkişaf edir" - Prezidentin köməkçisi

21.06.2024 | 12:23
Cəbrayılda minatəmizləmə zamanı partlayış baş verdi

21.06.2024 | 12:11
Bakıda Rusiya-Azərbaycan Ekspert Şurasının 5-ci iclası keçirilir

21.06.2024 | 11:47
Növbədənkənar parlament seçkilərinin səbəbləri açıqlandı

21.06.2024 | 11:36
Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 70 milyarda yaxınlaşır...

21.06.2024 | 11:25
Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

21.06.2024 | 11:05
Messidən yeni rekord - Amerika Kubokunun tarixinə düşdü

21.06.2024 | 11:03
Putinin Şimali Koreya səfəri 3-cü dünya müharibəsinin qapılarını açdı - CANLI

21.06.2024 | 11:00
"Rusiyada Ermənistanda olduğundan çox erməni yaşayır" -Benon Sevan

21.06.2024 | 10:30
Məşhur reper sərxoş halda saxlanıldı

21.06.2024 | 10:10
Rusiya səfiri Cənubi Koreya XİN-ə çağırıldı - Putinin imzaladığı sənədə görə...

21.06.2024 | 10:05
"ABŞ Azərbaycan ilə yenilənmiş və daha möhkəm ikitərəfli əlaqələri dəstəkləyir" - Antoni Blinken

21.06.2024 | 10:00
Bakının 2 rayonunun qaz təchizatında fasilə yaranacaq - XƏBƏRDARLIQ

21.06.2024 | 09:30
“Aclıq oyunları”nın aktyoru 88 yaşında vəfat etdi

21.06.2024 | 09:27
"Ermənistanda konstitusiya, müvafiq qanunlar və ölkədaxili normativ-hüquqi aktlar əsasında Azərbaycana qarşı olan ərazi iddialarına son qoyulmalıdır" - Prezident

21.06.2024 | 09:26
"ATƏT-in Minsk qrupu və onunla bağlı olan bütün institutların fəaliyyətinə rəsmən xitam verilməsinin vaxtı çoxdan yetişib" - Prezident İlham Əliyev

21.06.2024 | 09:23
25 ildə Azərbaycan bələdiyyələri bircə dənə orta məktəb yaratmadı...

21.06.2024 | 09:20
Qubada 2 tondan çox çətənə kolu aşkarlandı - DİN açıqladı

21.06.2024 | 09:13
Antoni Blinken Prezident İlham Əliyevə zəng edib - TƏCİLİ

21.06.2024 | 09:10
Bu gün müəllimlərin sertifikatlaşdırma imtahanına start veriləcək

21.06.2024 | 09:05
Bakı Təşəbbüs Qrupu Nyu-Yorkda beynəlxalq konfrans keçirib

21.06.2024 | 09:00
Azərbaycanda yay fəsli başladı

21.06.2024 | 08:49
İspaniya millisi 1/8 finala vəsiqə qazandı

21.06.2024 | 08:40
Orta aylıq əmək haqqı 1007 manata çatdı, rəqəm mübahisəli qarşılandı - əhalinin neçə faizi bu qədər əmək haqqı alır…

21.06.2024 | 00:03
Goranboy sakini Cəbrayılda tank əleyhinə minaya düşdü

20.06.2024 | 22:48
Fransa BTQ-nin BMT-dəki tədbirində iştirak edəcək bəzi şəxsləri hava limanından buraxmadı - FOTO

20.06.2024 | 22:47
Bəstəkar Pikə Axundova ilə gənclərin görüşü keçiriləcək

20.06.2024 | 22:35
Qərbi Azərbaycan İcmasından Ermənistana çağırış - qovulmuş azərbaycanlıların qayıdışına şərait yaradın...

20.06.2024 | 21:39
Hikmət Hacıyev Avropa ittifaqında razılaşmalar əldə etdi...

20.06.2024 | 21:37
Ya AAK ləğv olunmalıdır, ya da Müdafiə Şuraları müəssisələrdə təşkil olunmamalıdı...

20.06.2024 | 20:52
Ermənistan Ukrayna konfransında qərbli dostların gözləntisini son anda yerə vurdu...

20.06.2024 | 20:36
Avropa təşkilatlarında seçkisonrası vəzifə davası başlayıb - kuluarlarda alver gedir...

20.06.2024 | 20:21
İnkişaf edən ölkələrin “kollektiv maliyyə hədəfi” Bakıda müəyyən olunacaq - Əliyevin təşəbbüsü...

20.06.2024 | 20:07
Neft-qaz gəlirlərinin azalması Azərbaycana faciə deyil, əgər...

20.06.2024 | 19:51
“Mənim seçki platformamda Makronun fotosu olmasın” - partiyadaşlardan etiraz...

20.06.2024 | 19:37
Zəngəzurun açılışına hazırlıq başladı - Paşinyan konstitusiya komissiyasına tapşırıq verdi...

20.06.2024 | 19:21
“Polad Həşimov şəhid olduqdan sonra oğlum orduya getdi və Suqovuşanda həlak oldu” - Şəhid İsmayıl Kərimovun atası...

20.06.2024 | 19:07
Fransanın 36 "SEZAR"ı Ermənistana "44 günlük" yeni fəlakət hazırlayır...

20.06.2024 | 18:52
Paşinyanın delimitasiya siyasətində Zəngəzur planları - çox ilgincdir...

20.06.2024 | 18:37
Dünya böyüyən təhlükədə - COP29-dan çox şey asılı olacaq...

20.06.2024 | 18:24
Kərim Vəliyev Serbiyada "Yugoimport SDPR" şirkətində, döyüş sistemləri zavodunda olub - FOTO

20.06.2024 | 18:21
Rusiya kiçik bir gürcü partiyasının müraciəti ilə Gürcüstanın taleyini həll edə bilər…(?)

20.06.2024 | 18:19
YAP-ın Xətai təşkilatının ərazi partiya təşkilatında növbəti görüş keçirildi

20.06.2024 | 18:06
Əliyev iqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizədə inkişaf edən ölkələr üçün yeni yanaşma təklif etdi

20.06.2024 | 17:52
Orta məktəblərdə çoxlu sayda tibb bacısı yeri boşdur - niyə...

20.06.2024 | 17:48
Prezident daxili işlər orqanları ilə bağlı iki sənədə dəyişiklik etdi

20.06.2024 | 17:38
Rəisinin ölümündən sonra Ermənistanın ABŞ-la təmasları güclənib...

20.06.2024 | 17:25
Tolerant mühit COP29-un hədəflərinin tam icrasında vacib şərtdir...

20.06.2024 | 17:12
YAP parlament seçkisini 2 ay tezləşdirdi - fövqəladə çağırışın əsasları...

20.06.2024 | 17:03
Fələstin administrasiyası dağılacaq - Netanyahunu hədələdilər...

20.06.2024 | 16:50
Ermənilər Qarabağda ağlagəlməz yerlərdə minalar basdırıblar - beynəlxalq tədbirdə ifşa...

20.06.2024 | 16:34
MEDİA onlayn və çap mediaya dəstək müsabiqəsinin nəticələrini açıqladı... - FOTO

20.06.2024 | 16:23
Mirzoyan: "Sülh müqaviləsinin bir ay ərzində imzalanmasını vacib hesab edirik"

20.06.2024 | 16:11
“Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” müsabiqəsi ilə bağlı maarifləndirici sessiya keçiriləcək

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyun 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930