KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycanda ekoloji biliklərin icbariliyi nəyi nəzərdə tutur...

Image

Son 20 il ərzində ekoloji təhsil daha geniş tətbiq edilməyə başlanıb. Hazırkı şəraitdə elm və təhsil sahəsində ekologiyanın inkişafı öz əksini tapıb. Bu sahədə yeni istiqamətlər yaranıb.

İlk növbədə ölkənin ali və orta ixtisas məktəblərində ekoloji fakültə və kafedralar açılıb, ekoloji tədris şəbəkələri genişlənib. Məlumdur ki, respublikanın ümumtəhsil məktəblərində "Təbiətşünaslıq”, "Biologiya” və "Coğrafiya” fənlərinin tərkibində "Ümumi ekologiya” tədris olunur. Ekoloji təhsilin səviyyəsini yüksəltmək məqsədilə bəzi ümumtəhsil məktəbləri təbiət təmayüllü məktəblərə və ekoloji liseylərə də çevrilib. Ancaq unutmaq lazım deyil ki, ekoloji problemlər o qədər çoxalıb ki, indiki dövrdə onu yalnız bir elm çərçivəsində öyrənməklə problemi həll etmək çətinlik törədir. Ona görə də ekologiyanı həm elm, həm də bir fənn kimi inteqrativ şəraitdə öyrənməklə müəyyən nəticə əldə etmək olar. Elə bu məsələ Milli Məclisdə də müzakirə olunub. Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin iclasında deputat Fatma Yıldırım məktəb dərsliklərində ekologiyanın tədrisi, vəsaitlərin hazırlanması, layihələrin icrası, müəllimlərin hazırlıqlı olması, təlim və seminarların keçirilməsinə ehtiyac olduğunu vurğulayıb. Komitə sədri Bəxtiyar Əliyev bildirib ki, Milli Məclisin 2002-ci ildə qəbul etdiyi "Əhalinin ekoloji təhsili və maarifləndirilməsi haqqında" qanununda ekoloji biliklərin icbariliyinin vacibliyi adlı bənd yer alıb.

Görəsən, ekologiya ilə bağlı dərslər məktəblərdə icbari qaydada tədris edilməlidirmi?

Elman Cəfərli: “Məktəblərdə ekologiya ilə bağlı dərslərin icbari qaydada tədris edilməsinin zamanı çatıb”

“Yaşıl Dünya” Ekoloji Maarifləndirmə İctimai Birliyinin sədri Elman Cəfərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, orta məktəblərdə ekologiya fənninin tədrisi ilə bağlı illərdir təkliflər verilir. Bununla bağlı təcrübəsi olan dövlətlər də var: “Məsələn, Rusiyada hələ 10 il qabaq belə bir qərar qəbul edilib. Yəni orada orta ümumtəhsil mətkəblərində ekologiya fənni tədris olunur. Bizdə şagirdlərə təbiət haqqında “Həyat bilgisi”, “Coğrafiya” fənnləri müəyyən bilgilər verir. Lakin biz də hesab edirik ki, bu, azdır. Orta məktəblərimizdə ekologiya ayrıca fənn kimi tədris olunmalıdır. Sual yarana bilər ki, onsuz da şagirdlərə botanka, biologiya, zoologiya, coğrafiya kimi fənnlər tədris olunur. Onlar həyatın yaranması, ağacların, meşələrin, su hövzələrinin həyatımızda oynadığı rol haqqında məlumatlı olurlar. Lakin yaşadığımız qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticələrinə qarşı mübarizə gedən bir dövrdə gənc nəslin erkən yaşlarından ekoloji maariflənməsinə ehtiyac yaranıb”. 

Ekspert hesab edir ki, ekoloji tərbiyə ətraf mühitin dərk olunması və təbiətə qayğı hissinin yaranması ilə başlanır. Bu proses nə qədər erkən başlansa o qədər yaxşıdır, effektlidir: “Ekoloji cəhətdən savadlı insan dərk edəcək ki, təbiət də onun özü kimi canlıdır. Təbii resurslar çoxdur, hər kəsə yetəcək qədərdir, ancaq tükənməz deyil. Tanınmış pedaqoqlar hesab edir ki, şagirdə kiçik yaşlarından təbiətə qayğı hissi aşılanmalıdır. Bu onun onun   şəxsiyyətinin formalaşmasına ciddi təkan vermiş olur. Bu baxımdan  məktəblilərdə vətəndaş şüurunun formalaşdırılmasının əsas istiqamətlərindən biri də məhz ekoloji təhsil və tərbiyə olmalıdır. Erkən yaşda ekoloji tərbiyə ilə gəncləri ətraf mühiti, torpağı, çayları və ümumilikdə təbiəti  sevməyi öyrədə bilərik. Məktəbdə ekoloji tərbiyə almış gənc böyüyüb iş adamı, qərar verən məmur olanda anlayacaq ki, hər bir ağac canlıdır, meşələr nəfəsimizdir, onu bisnes marağına qurban vermək olmaz. Biz məktəblərdə tədbirlər keçiririk, inanın ki, şagirdlər ətraf mühitin mühafizəsi ilə bağlı elementar məsələləri, hətta öz hüquqlarını belə bilmirlər. Məktəbliləri istər nəzəri toplantılara, praktik aksiyalara aparmaq lazımdır. Onlar kiçik yaşlarından təbiətlə təmasda olsunlar, ağac əksinlər, qulluq göstərsinlər, ətraf mühitin qorunmasına duyarlı olsunlar. Biz bəzən məhəllələrdə təmizlik işləri aparır, mövsüm zamanı ağaclar, kollar əkirik, tinglərə qulluq göstəririk. Məktəb yaşlı şagirdlər maraqla baxır, bəzən bizə qoşulur, kömək edirlər. Məktəb yaşlı uşaqları bu kimi işlərə həvəsləndirmək lazımdır. Əksər məktəblərin həyəti, torpaq sahəsi var. Orada müəyyən təcrübə sahələri düzəltmək olar. Müvafiq dərsləri orada, açıq havada keçirmək mümkündür. Hesab edirəm ki, məktəblərdə ekologiya ilə bağlı dərslərin icbari qaydada tədris edilməsinin zamanı çatıb”.

Elmin Nuri: “Ekologiya adlı fənnin həftədə bir dəfə ayrıca keçirilməsinin çox faydası ola bilər” 

Təhsil eksperti Elmin Nuri “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, ekologiya ilə bağlı ayrıca fənnin tədris edilməsi təqdirəlayiqdir: “Əvvəllər ekologiya adlı fənn var idi, indi isə yoxdur. Bu fənn fakültətiv olaraq keçirilirdi. Bizim bildiyimiz icbari fənlər kimi deyildi. Sonradan bu aradan götürüldü, fakültətiv olaraq da çox qalmadı. Ekologiya adlı fənnin həftədə bir dəfə ayrıca keçirilməsinin çox faydası ola bilər. Bu fakültətiv fənn statusundan çıxmalı ənənəvi fənn kimi tədris edilməlidir. Hazırda bu yalnız "Həyat bilgisi" fənnində yığcamlaşdırılıb. Bizdə bir çox sahələr "Həyat bilgisi" fənnin tərkibinə verilib. Xüsusən indiki dövrdə bir çox istiqamətlər süni intellekt, ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi, IT və robotexnologiya bacarıqları var ki, onlar "həyat bilgisi" tərkibində deyil müstəqil fənn kimi keçirilməlidir”.

Günel CƏLİLOVA







VİDEO

Zelenski Türkiyəni şoka saldı – Ankara çirkin oyuna görə İsveçrə və Ukraynadan izahat istədi... - VİDEO

Ermənistan Ukrayna sammitində qərbli dostların gözləntisini yerlə bir etdi... - VİDEO

Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ermənilərin təzə planı - Rusiyanı nəzarətdən təcrid etmək... - VİDEO

İrlandiya təcrübəsi Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlərdə Ermənistan üçün yaxşı nümunədir...

Azərbaycan Ərəb Şərqinin mühüm siyasi-iqtisadi oyunçusuna çevrilir...

MEDİA çap mətbuatının yaşamasına əvəzsiz dəstəyini davam etdirir...

SON XƏBƏRLƏR

24.06.2024 | 08:28
Dağıstanda 3 günlük matəm elan edilib

23.06.2024 | 21:41
Dərbənddə sinaqoq və kilsəyə silahlı hücum edildi - 1 polis öldü, 6-sı yaralandı...

23.06.2024 | 19:43
Bəstəkar Pikə Axundova ilə gənclərin görüşü keçirilib

23.06.2024 | 17:35
Rusiya nüvə doktrinasını dəyişə bilər - Dumanın komitə rəhbəri səbəbləri də açıqladı...

23.06.2024 | 16:53
Prezidentliyə başlamazdan əvvəl Ukrayna məsələsini həll edəcəyəm - Tramp söz verdi

23.06.2024 | 13:17
Şamaxıda avtomat satmaq istəyən şəxs saxlandı

23.06.2024 | 11:22
Makronun həbs etdirdiyi Kaledoniya lideri Fransaya aparıldı...

23.06.2024 | 10:35
Ağstafada toyda kütləvi zəhərlənmə - 40-dan çox şəxs xəstəxanaya yerləşdirildi

23.06.2024 | 09:12
Tərtərdə 18 yaşlı gənc dayısı tərəfindən güllələndi

22.06.2024 | 23:05
Bəzi ərəb müsəlman ölkələrinə nə deyəsən?

22.06.2024 | 18:16
Kəlbəcərdə mövqelərimiz yenidən atəşə tutuldu

22.06.2024 | 18:09
Paşinyan Zəngəzurda "məğlubiyyəti qələbəyə çevirmək" kursu götürdü...

22.06.2024 | 17:44
Belarus-Ermənistan münasibətləri daha da kəskinləşdi...

22.06.2024 | 16:57
Əliyevin bu müraciətindən sonra ABŞ-ın başqa yolu qalmadı - Minsk Qrupu buraxılacaq...

22.06.2024 | 16:33
İsrail Ermənistanı hədələdi - səbəb Fələstindir

22.06.2024 | 15:16
ABŞ Rusiyanın viza mərkəzini bağlayır - Zaxarova Vaşinqtonu hədələdi...

22.06.2024 | 14:57
SAXUR XALQININ ŞƏHİD QIZI - FOTO

22.06.2024 | 14:53
Türkiyə - Ukrayna münasibətlərində son günlərin "Ekumenik kilsə gərginliyi" nə deməkdir?...

22.06.2024 | 12:32
İki möhtəşəm fakt

22.06.2024 | 12:22
BMT - də Fransa müstəmləkələri ilə bağlı Bakı Təşəbbüs Qrupuna xüsusi jest edildi

22.06.2024 | 12:20
"Azərbaycan nəinki ənənəvi enerji mənbələrinə, o cümlədən bərpaolunan enerjiyə sərmayə yatıranlar üçün cəlbedicidir" - Prezident

22.06.2024 | 12:19
Naxçıvanın sabiq naziri vəkil təyin edildi...

22.06.2024 | 12:14
"Bərpaolunan enerjidən istifadəyə olduqca düşünülmüş yanaşma tətbiq edilməlidir"

22.06.2024 | 12:13
"Hədəfimiz ixracdır" - “Euronews” televiziyasında Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi yayımlanıb

22.06.2024 | 11:00
Şəmkirdə narkotiklərin satışında təqsirləndirilən şəxs yaxalanıb

22.06.2024 | 10:30
"Baydenin bu qərarı Ukraynanı çətin vəziyyətə salır" - WSJ nəşri

22.06.2024 | 10:05
Bu gün ingilis dili müəllimləri sertifikasiya imtahanı verəcəklər

22.06.2024 | 10:03
Kəlbəcərdə mövqelərimiz atəşə tutuldu...

22.06.2024 | 10:00
Bu ölkədə güclü yağışlar 19 nəfərin həyatına son qoydu

22.06.2024 | 09:26
Bakının bu ərazilərində də metro olacaq - rəsmi açıqlama

22.06.2024 | 09:25
"Naxçıvanbank" bank kimi mövcud olmaq şansını çoxdan itirmişdi...

22.06.2024 | 09:22
Fransa Niderlandla bacarmadı, Ukrayna və Avstriya qalib gəldi

22.06.2024 | 09:18
Britaniyanın ən varlı ailəsinin 4 üzvü cəza aldı - QALMAQAL

22.06.2024 | 08:44
Azərbaycanda anaları 1 dəfədən artıq hamilə qalmaqdan qorxudan xəbər yayıldı...

22.06.2024 | 00:15
Zelenski Türkiyəni şoka saldı – Ankara çirkin oyuna görə İsveçrə və Ukraynadan izahat istədi... - VİDEO

21.06.2024 | 23:19
Ermənistan Ukrayna sammitində qərbli dostların gözləntisini yerlə bir etdi... - VİDEO

21.06.2024 | 22:44
Nazirlikdən sənət adamlarının senzura iddialarına cavab gəldi - bundan söhbət gedə bilməz...

21.06.2024 | 21:51
Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” müsabiqəsi ilə bağlı maarifləndirici sessiya keçirildi

21.06.2024 | 20:53
İrlandiya təcrübəsi Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlərdə Ermənistan üçün yaxşı nümunədir...

21.06.2024 | 20:38
Ermənistan parlamentində Avropa Birliyinə üzvlük referendumu ilə bağlı dinləmələr gedir...

21.06.2024 | 20:24
Ermənistan rəhbərləri hər yerdə Putinin, Lukaşenkonun düşmənləri ilə ünsiyyət qururlar - Tixanovskaya…

21.06.2024 | 20:09
Fransa Senatının qərarından əvvəl “Total”ı Azərbaycan neftindən qovmalıyıq - 33 tövsiyə...

21.06.2024 | 19:54
Əliyev Blinkenə - Minsk Qrupu buraxılsın, Ermənistan konstitusiyası dəyişdirilsin - İrəvana təzyiqlər artdı...

21.06.2024 | 19:43
Növbədənkənar parlament seçkilərilə bağlı Prezidentə müraciət edildi... - YENİLƏNDİ

21.06.2024 | 19:39
Xaricdən 5 manata idxal olunan kolbasa marketdə 20 manata satılır…

21.06.2024 | 19:26
Özlərini buraxan deputatlar yenidən parlamentə düşmək istəyəcəkmi? - 2-ci fakt...

21.06.2024 | 19:12
Bakıdan Fransaya növbəti zərbə - əlindən nəsə gəlməyən Makron əsarətdə saxladığı xalqlara zülmü artırır...

21.06.2024 | 18:58
Azərbaycan Ərəb Şərqinin mühüm siyasi-iqtisadi oyunçusuna çevrilir...

21.06.2024 | 18:43
Ermənistanda Fransa qoşunları ilə bağlı rəsmi müzakirə başladı...

21.06.2024 | 18:34
Belarus XİN Ermənistana nota verdi

21.06.2024 | 18:29
Qrant layihələri və elmin inkişafı...

21.06.2024 | 18:15
Mirzoyan sazişə hazır deyil - hamını aldadır, Azərbaycanı şərləyir...

21.06.2024 | 18:01
Alban abidələrinin mənimsənilməsinə Ermənistanın idman nazirliyi də qoşuldu...

21.06.2024 | 17:48
Səhhətində ciddi problemləri olanlar Həccə niyə buraxılır - həccdə ölmək üstünlük gətirirmi...

21.06.2024 | 17:34
Azərbaycan-AB Təhlükəsizlik dialoqunda həssas bir mövzu gündəm oldu - Sülh Fondunun ayrıseçkiliyi...

21.06.2024 | 17:21
MEDİA çap mətbuatının yaşamasına əvəzsiz dəstəyini davam etdirir...

21.06.2024 | 17:15
Nazir Vilayət Eyvazov DİN-in Hərbi İnstitutunun növbəti məzunları qarşısında çıxış etdi... - FOTO

21.06.2024 | 17:08
Avropa Birliyi Ermənistan məmurlarına 3 milyon avro "paket pulu" verdi…

21.06.2024 | 16:55
Mədəni abidələrə qarşı bu qədər qanunsuzluqlar cəzasız qalacaq?...

21.06.2024 | 16:50
Lənkəranın Şilavar və Nüvədi kəndinin yolları sakinləri bezdirib - çala-çuxurların yaratdığı problemlər...

21.06.2024 | 16:43
Ermənistanda xüsusi təyinatlılar separatçıların "nümayəndəliyi"nə girdi, Şahramanyanın maşını əlindən alındı - VİDEO

21.06.2024 | 16:25
Ermənistan Fələstinin müstəqilliyini tanıdı, erməni səfir İsrail XİN-ə çağırıldı...

21.06.2024 | 16:17
Azərbaycan iki erməni hərbçinin qalıqlarını Ermənistana təhvil verdi - YENİLƏNDİ

21.06.2024 | 16:14
Şəhid Mais Mirzəcanovun doğum gününə həsr olunmuş tədbir

21.06.2024 | 16:10
Putindən Rusiya-Şimali Koreya ittifaqına təpki göstərən Seula sərt cavab - Kiyevə silah verilsə...

21.06.2024 | 15:56
ABŞ səfirliyi həlak olan ANAMA əməkdaşının ailəsinə başsağlığı verdi

21.06.2024 | 15:52
Azərbaycanın Dövlət Vergi Xidməti Budapeştdə sərgidə təmsil olundu

21.06.2024 | 15:35
İrandan qaçaqmalçılıq yolu ilə 60 kiloqram marixuana gətirən 3 narkokuryer Bakıda yaxalandı

21.06.2024 | 15:07
Beyləqan Polis Şöbəsinə yeni rəis müavini təyin edildi

21.06.2024 | 14:50
“Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edildi

21.06.2024 | 14:26
Ermənistan Kərkini qaytarmağa hazırlaşır...

21.06.2024 | 14:18
Avtobus yoluna çıxan nəqliyyat vasitələri üçün cərimə artırılır...

21.06.2024 | 14:03
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Botanika İnstitutunun yeni binasının açılışında iştirak edib və Nəbatat Bağında görülən işlərlə tanış olublar - FOTO

21.06.2024 | 13:58
Neftçalada liseydə 35 min manatlıq yeyinti - cinayət işi başlandı

21.06.2024 | 13:42
Polineziyanın hakim partiyası Kanakidə zorakılıq aktlarının Fransa tərəfindən məqsədli şəkildə törədildiyini açıqladı...

21.06.2024 | 13:19
Aİ rəsmisi erməni müharibə canilərinin açıq müdafiəsinə qalxdı - Azərbaycan XİN-dən Borrelə sərt cavab...

21.06.2024 | 13:03
В Армении назревает гражданская война - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

21.06.2024 | 12:46
Putindən Ukraynaya təklif və xəbərdarlıq - şərtlərimiz sonsuza qədər keçərli olmayacaq...

21.06.2024 | 12:34
"Azərbaycan ilə Rusiya arasında humanitar və təhsil sahələrində əməkdaşlıq uğurla inkişaf edir" - Prezidentin köməkçisi

21.06.2024 | 12:23
Cəbrayılda minatəmizləmə zamanı partlayış baş verdi - bir nəfər həyatını itirdi, yaralılar var...

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyun 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930