KÖHNƏ VERSİYA            

Neftlə bağlı mühüm qərar - manatın məzənnəsi dəyişəcək...

Image

Cari ilin ikinci rübündə Rusiya könüllü olaraq neft hasilatını və ixracını sutkada daha 471 min barrel azaldacağını bildirib. Bundan əlavə, Azəraycanın da daxil olduğu OPEC+ hasilatın könüllü olaraq azaldılması müddətinin uzadılacağını açıqlayıb. Bunlar artıq bazara təsir edir.

Ekspertlər qeyd edir ki, baş verənlər  qiymət sabitliyini, ardınca yüksəlişi təmin edir. Hasilatçı ölkələrdə iqtisadiyyatın inkişafını sürətləndirmək üçün bütün bunlar mühüm hesab olunur. Bunlar fonunda Rusiya hökuməti ölkənin yaxın gələcəkdə xam neft hasilatını və ixracını azaldacağını dəqiq izah edib. Apreldə hasilatın 350 min barrel, ixracın isə 121 min, mayda hasilatın 400 min barrel, ixracın isə 71 min barrel azalacağı gözlənilir. Nəhayət, iyunda hasilatın azalması sutkada 471 min barrel olacaq. Təklifin azalması 2023-cü ilin may və iyun ayları üçün orta ixrac səviyyələrinə əsaslanacaq. Üstəlik, bütün bunlar Rusiyanın 2023-cü ilin aprelində elan etdiyi və 2024-cü ilin dekabr ayının sonuna qədər davam edəcək hasilatın könüllü 500 min barrel azaldılmasına əlavə olaraq edilir. Baş nazirin müavini Aleksandr Novakın izah etdiyi kimi, belə qərarlar OPEC+ ölkələrinin neft bazarlarının sabitliyini və tarazlığını qorumaq üçün gördüyü qabaqlayıcı tədbirlərin gücləndirilməsinə yönəlib. OPEC+ qurummundan olan digər könüllülər də kənarda qalmayıblar. Bu günlərdə keçirilən kollektiv danışıqlardan sonra onlar neft hasilatının daha da azaldılması ilə bağlı tədbirlərinin uzadıldığını elan ediblər. Hasilat 2024-cü ildə ümumilikdə sutkada 1,66 milyon barrel azaldılır. Bu həcm əsasən ən böyük ixracatçılar - Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən bazardan çıxarılır, hər biri hasilatı sutkada 500 min barrel azaldır. Razılaşmada Qazaxıstan, Oman, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, İraq, Azərbaycan və Əlcəzair də iştirak edir.  “Digital Broker” şirkətinin aparıcı analitiki Daniil Bolotskixin bildirir ki, hasilatçılar üçün hasilat məhdudiyyətlərinin saxlanılması müsbət amildir: uyğun neft qiymətlərinin yaradılması ilk növbədə büdcə kəsirinin potensial azalması deməkdir: “Mənfi tərəf odur ki, hasilatı uzun müddət aşağı səviyyədə saxlamaq, tədarükün məhdudlaşdırılması neft-qaz sektorunun investisiya cəlbediciliyini azalda bilər”. Lakin onun sözlərinə görə, hazırkı mərhələdə dünya qiymətlərinin sabitliyi ixrac həcmlərindən daha vacibdir, çünki sabit qiymətlər təchizatçılarımıza valyuta gəlirlərini az-çox dəqiq proqnozlaşdırmağa imkan verir. 

İstənilən halda, neftin qiymətinin sabitliyini yüksək səviyyədə təmin etməyin hasilatçıların iqtisadiyyatı üçün daha sərfəli olacağını demək olar. Bu, milli valyutaların sabitliyinə də təkan vermək iqtidarındadır. Belə vəziyyətdə manat sabitliyini daha asanlıqla qoruyacaq. Manatın məzənnəsi üçün neftin qiyməti ilə yanaşı, Dövlət Neft Fondundan xərcləmə səviyyəsi də olduqca vacibdir. Çünki manatın taleyini Neft Fondunun hərraca çıxardığı dollarların məbləği də müəyyənləşdirir. Bu halda neftin dünya bazar qiyməti Azərbaycana daxil olan valyutanın həcmi baxımından çox vacibdir. Artımların müşahidə olunması daha çox vəsaitin Azərbaycana daxil olmasına imkan yaradır, çünki ölkə ixracatının 80 faizini neft və neft məhsulları təşkil edir. Bu kontekstdən, təbii ki, Azərbaycanın dövlət gəlirlərində neftin dünya bazar qiymətinin xüsusi rolu var. Qiymətlərin artması praktik olaraq Azərbaycan üçün müsbət amildir, çünki dövlət gəlirləri artır. Hətta orta hesabla bütövlükdə qiymətləndirmə göstərir ki, hər barrel neftin qiymətinin artması ölkəyə daha çox valyutanın daxil olması deməkdir. Bu baxımdan neftin dünya bazar qiymətinin baha olması ölkə üçün əlverişlidir. Neft gəlirlərinin artması fonunda büdcə gəlirlərində artımlar baş verir, tədiyə balansı normaya düşür, maliyyə sabitliyi daha da güclənir. Düzdür, Azərbaycanda manatın məzənnəsi inzibati qaydada tənzimlənir. Mərkəzi Bank 2016-cı ildə “üzən məzənnə” rejiminə keçiləcəyini bəyan etsə də, bu baş tutmadı. Manat yenə inzibati qaydada tənzimlənir. Azərbaycanda hazırda 2024-cü il üçün neftin qiyməti büdcə proqnozlarınada xərclər planında 60 dollar kimi götürülüb. İndiki 80-90 dollarlıq qiymətlər isə bizim üçün olduqca komfortludur. Neftin orta qiymətinin bahalaşması indiki halda ölkənin icmal balansına 2.1 milyard manat xeyir gətirir. Belə ki, ümumi şəkildə neftin hər illik orta qiymətinin 10 dollar yüksək olması Azərbaycanın icmal büdcəsinə 2.1 milyard manatlıq fayda verir. Neft qiymətləri kəskin ucuzlaşmadığı halda manatın ucuzlaşması gözlənilmir. Hasilatın azalması fonunda isə neft yüksək qiymətlə satılmağa davam edəcək. Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan böyük həcmdə valyuta ehiyatlarına malikdir. Bu məsələyə inauqurasiya mərasimində prezident İlham Əliyev də toxunub: “Bizim 2003-cü ildə valyuta ehtiyatlarımız 1,6 milyard dollar idisə, bu gün bu, artıq 69,5 milyard dollardır və biz bu 20 il ərzində görün öz valyuta ehtiyatlarımızı nə qədər artırmışıq. Bu, bizə iqtisadi və maliyyə müstəqilliyi verən əsas amillərdən biridir. Aparılan siyasət nəticəsində birbaşa xarici borcumuz 6,4 milyard dollara düşüb, bu da ümumi daxili məhsulumuzun cəmi 9 faizini, ondan da az təşkil edir. İnkişaf etmiş ölkələrdə bu rəqəm 100 faiz, bəlkə də 140 faiz təşkil edir, bizdə isə 9 faizdən az. Yəni, bu, nəyi göstərir? Bizim sağlam maliyyə sistemimizin göstəriciləridir və bu, bizə imkan verir ki, biz müstəqil siyasət aparaq”. Onu da qeyd edək ki, ölkədə bütün iqtisadi parametrlər, büdcə, xərcləmələr və gəlirlər 1 manat 70 qəpiklə hesablanıb.  Deməli, hökumət də manatın ucuzlaşmasına imkan vermək niyyətində deyil. 

Ramil QULİYEV







VİDEO

Türkiyədə çevriliş məsələsində Moskvanın "xüsusi kanalları" yenə işləyir... - VİDEO

Paşinyan Azərbaycanla dinc yanaşı yaşamağı "yad fenomen" adlandırdı... - VİDEO

Ermənistanın Avropa Sülh Fonduna qəbul olunması Cənubi Qafqaza düşmənçilikdir... - VİDEO

Ermənistandan etiraf - kəndləri işğal etmişdik, qaytardıq...

Naxçıvana yol beynəlxalq dəhlizin mühüm hissəsinə çevrildi...

Azərbaycanla İranın birgə siyasi iradə nümayişi - sürətli dəyişmə nə ilə bağlıdır...

SON XƏBƏRLƏR

21.05.2024 | 21:07
Rəisinin İrəvana səfəri barədə xəbər yaydılar, sonra da təkzib etdilər - erməni məkri…

21.05.2024 | 20:51
Paşinyana yeni təzyiq - “delimitasiya hüquqi əsas olmadan aparılır"...

21.05.2024 | 20:37
Xankəndidə ermənilərin 30 ildə tikdiyi binaların aqibəti necə olsun? - “Avropa” oteli...

21.05.2024 | 20:22
Aviaqəzalara qurban getmiş prezidentlərin uzun siyahısı var...

21.05.2024 | 20:08
Azərbaycan-İran münasibətləri bölgədə sabitliyin önəmli amili adlandırıldı...

21.05.2024 | 19:53
Xəzərdə daha qorxulu vəziyyət yarana bilər - günahkar Rusiyadır...

21.05.2024 | 19:40
Rəisidən sonra Bakı-Tehran münasibətləri necə olacaq?..

21.05.2024 | 19:26
Fransa və Ermənistanın Azərbaycanla bağlı planları tam puç oldu...

21.05.2024 | 19:12
Seksual təmənnalı iş elanlarına görə cinayət işi açılacaq - əla təşəbbüs...

21.05.2024 | 18:57
Kilsə biabırçı duruma düşdü - Paşinyan öz qələbəsini yuyur...

21.05.2024 | 18:43
Mədəniyyət fenomeni cəmiyyətin tərəqqisində mühüm faktordur

21.05.2024 | 18:25
Ermənistan eyforiyada - bundan sonra da İrandan dəstək alacaqlarına inanırlar...

21.05.2024 | 18:11
Ölkəmizə Füzulidən başlayan xarici səfərlər ənənəyə çevrilir...

21.05.2024 | 18:03
Mehriban Əliyeva cüdoçu Hidayət Heydərovu təbrik etdi - FOTO

21.05.2024 | 17:57
Polis Akademiyasına qəbulda görünməmiş yeni təzahür var...

21.05.2024 | 17:50
Azərbaycandakı "Akıncı" Rəisinin helikopterinin axtarışı üçün hazır vəziyyətdə olub - Selçuk Bayraktar açıqladı

21.05.2024 | 17:43
Hindistan səfirinin diqqətinə - Ermənistanın taleyi Çabaharda yox, Zəngəzurda həll olunur...

21.05.2024 | 17:30
Rəisiyə görə bəzi ölkələr də matəm elan etdilər - İran sevgisi, ya…

21.05.2024 | 17:16
Makron Kaledoniya aeroportunu bağladı - kanak xalqı "qida blokadasına" alındı...

21.05.2024 | 17:03
Azərbaycanda kişilərə qarşı da zorakılıq halları baş verirmiş - nə kimi?..

21.05.2024 | 17:01
Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin fəaliyyət istiqamətləri üzrə müvafiq işlərin görülməsi üçün alınması tələb olunmayan icazələrin siyahısı təsdiqləndi

21.05.2024 | 16:55
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib

21.05.2024 | 16:51
Ceyhun Bayramovla Əli Bağeri arasında telefon danışığı olub

21.05.2024 | 16:46
Qəhrəmanlar unudulmur - FOTO

21.05.2024 | 16:30
Ağdərədə bir nəfər minaya düşərək həlak olub

21.05.2024 | 16:18
Rəisinin helikopterinin qəzaya uğradığı yerdən çəkilmiş İLK GÖRÜNTÜLƏR yayıldı - VİDEO

21.05.2024 | 15:56
İran prezident seçkilərinə gedir - tarix açıqlandı...

21.05.2024 | 15:40
“Sərhəddə ticarət üzrə dövlət xidmətlərinin səmərəliliyinin artırılması” altqrupunun iclası keçirilib

21.05.2024 | 15:38
Hindistan vətəndaşlarını ABŞ-a aparmaq adı ilə aldadan pakistanlı Bakıda yaxalandı

21.05.2024 | 15:02
“Bakcell”in Baş İcraçı Direktoru Müasir Təhsil Kompleksinin şagirdləri ilə görüşüb - FOTO

21.05.2024 | 15:01
İranın helikopter qəzasına görə ABŞ-dan yardım istədiyi ortaya çıxdı

21.05.2024 | 14:33
Bakı Mühəndislik Universiteti Türk Universitetlər Birliyinə üzv oldu

21.05.2024 | 13:58
Kəmərə görə saxlanan sürücünün narkotik qəbul etdiyi ortaya çıxdı

21.05.2024 | 13:44
Simonyan: "Keşişin siyasətlə məşğul olması qəbuledilməzdir"

21.05.2024 | 13:36
MM-də İran Prezidentinin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi

21.05.2024 | 13:30
İran Azərbaycana yeni səfir təyin edənə qədər onun səlahiyyətlərini kim icra edəcək?

21.05.2024 | 13:27
Prezident: "Rəisi ilə görüşdə qəbul edilən qərarlar əminəm ki, İranın yeni rəhbərliyinə çatdırılacaq"

21.05.2024 | 13:25
"Sərhəddəki açılışda İran Prezidenti ilə birgə iştirakımız bütün dünyaya çox açıq mesaj idi" - Prezident İlham Əliyev

21.05.2024 | 13:17
Xocalıda tarixi xəzinəmizi ermənilər görün nə hala salıb: EKSKLÜZİV GÖRÜNTÜLƏR

21.05.2024 | 13:10
Sultan Raevin kitabının təqdimatı keçiriləcək

21.05.2024 | 13:03
Визит Лукашенко в Азербайджан - есть недовольные - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

21.05.2024 | 12:42
Birinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi Sabunçuda dəfn olundu

21.05.2024 | 12:36
Türkiyənin modernləşdirdiyi "Laçın" qırıcısı Azərbaycana gətirildi...

21.05.2024 | 12:00
"Elə aparıcılar var ki, ağzının danışığını bilmir" - Xalq artisti

21.05.2024 | 11:20
Mbappe 20 nəfərlik ziyafət verdi, prezident də qatıldı...

21.05.2024 | 11:15
“Bakı Kristal Zalı” MMC-yə yeni direktor təyin edilib

21.05.2024 | 11:05
Rəisiyə görə 7 ölkədə matəm elan olundu

21.05.2024 | 11:04
Bakı Makrona sərt cavab verdi - CANLI

21.05.2024 | 11:00
Bakıda “Yaşıl dünya naminə” Bitki Sağlamlığı Forumu keçirilir

21.05.2024 | 10:43
Prezident İlham Əliyev İran səfirliyində olub, İran Prezidentinin və digər şəxslərin helikopter qəzasında həlak olmaları ilə əlaqədar başsağlığı verib - FOTO/YENİLƏNDİ

21.05.2024 | 10:25
Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın investisiya, sənaye və ticarət nazirini qəbul etdi - FOTO/YENİLƏNDİ

21.05.2024 | 10:20
Vətəndaşlıqdan məhrum edilmiş şəxslərlə bağlı Rusiyadan YENİ QƏRAR

21.05.2024 | 10:15
Almaniyanın XİN rəhbəri Kiyevdədir - Ukraynaya dəstək üçün...

21.05.2024 | 10:10
"Bu, ölkənin beynəlxalq arenada strateji çəkisini artırır" - türkiyəli nazir

21.05.2024 | 10:05
Neftçalada narkokuryer yaxalanıb

21.05.2024 | 10:00
Bu gün Bakının 4 rayonunda qaz olmayacaq - XƏBƏRDARLIQ

21.05.2024 | 09:31
45 yaşlı hollandiyalı "Liverpul"un baş məşqçisi oldu

21.05.2024 | 09:25
İcazəsiz abort qadağandır - ancaq 15 min artım var…

21.05.2024 | 09:14
Xəzər dənizi iki metrdən çox dayazlaşıb - Rusiyadan AÇIQLAMA

21.05.2024 | 09:12
Kosovoda Serbiya bankının filialları bağlanıb

21.05.2024 | 09:07
Sabirabadda mal-qara oğruları yaxalanıb

21.05.2024 | 09:01
"Bu tələb təhqiredicidir" - Co Baydendən ETİRAZ BƏYANATI

21.05.2024 | 08:41
Taksilər minimal gediş haqqını 2,5-dən 4,50-yə qaldırmaq istəyir...

21.05.2024 | 00:16
"Türkiyə Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyib və dəstəkləyir" - Ərdoğan

20.05.2024 | 23:35
ABŞ İrana başsağlığı verdi

20.05.2024 | 22:12
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə zəng edib

20.05.2024 | 21:10
Gürcüstanda “Ukrayna ssenarisi” - Qərb sanksiya tətbiqinə hazırlaşır...

20.05.2024 | 20:53
Ermənistandan etiraf - kəndləri işğal etmişdik, qaytardıq...

20.05.2024 | 20:38
Azərbaycanla Belarus MDB-də "2-tərəfli münasibətlər modeli" axtaranlara nümunə ola bilər...

20.05.2024 | 20:24
Rəisinin helikopter qəzasının şübhəli məqamları - digər helikopterlər salamat qalıb...

20.05.2024 | 20:20
QHT rəhbərləri İranın Azərbaycandakı səfirliyinin binası önünə gül dəstələri düzüb

20.05.2024 | 20:06
Naxçıvana yol beynəlxalq dəhlizin mühüm hissəsinə çevrildi...

20.05.2024 | 19:52
Azərbaycan-İran normallaşmasından çox narahat olanlar var...

20.05.2024 | 19:38
“Qara xəbərə” İlham Əliyevin reaksiyası unikal və nadir fakt oldu…

20.05.2024 | 19:25
Paşinyan kilsənin "nəfəsini” kəsmək üzrədir…

20.05.2024 | 19:11
Azərbaycan İran üzərindən Fars körfəzinə əlverişli çıxış əldə edəcək...

20.05.2024 | 18:57
İran prezidenti mayın 19-da Ermənistana getməli idi? - Erməni mediası sensasiyalı xəbər yayıb...

20.05.2024 | 18:46
“Qarabağın Rəngləri” layihəsinin möhtəşəm qala gecəsi keçirildi

20.05.2024 | 18:39
Bakı və Minsk “ölü Minsk qrupunun” axırına birlikdə çıxacaq...

20.05.2024 | 18:25
"Xarıbülbül" növbəti dəfə dünya mədəniyyətlərinin görüş yerinə çevrildi...

XƏBƏR ARXİVİ

«    May 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031