KÖHNƏ VERSİYA            

Albanşünaslığın əsasını ermənilər-gürcülər qoyub(?) - Azərbaycan alimindən şok iddia...

Image

Ramin Əlizadə: “Qədim dillərin öyrənilməsi məsələsi çox vacibdir”

“Sovet dönəmində Azərbaycan albanşünaslarını erməni və gürcü əsilli professorlar "yetişdirib", yetişmiş meyvə isə ya yeyilir, ya da yeyilmirsə xarab olur...

…Hazırda ölkəmizdə albanşünaslıq (tarixi tədqiqatlar) adı altında aparılan elmi araşdırmalar "köhnədən qalıb xarab olanlar" və "yetişməyənlər" adlı iki qrupa bölünür. Nə qədər ki, elmi kadr hazırlığına yetkili qurumlar və büdcə təşkilatları laqeyd münasibət göstərəcək, vəziyyət yazdığım kimi davam edəcək...” 

Bu fikirləri AMEA-nın Tarix İnstitutunun elmi işçisi Ramin Əlizadə özünün Feysbuk səhifəsində bildirib. 

Uzun illərdir ciddi elmi araşdırmaları, fikirləri ilə maraq doğuran R.Əlizadənin irəli sürdüyü məsələ doğrudan da düşündürücüdür. Bu gün Azərbaycanda milli təməllərə söykənən yeni albanşünaslar nəslinin yetişməsi gerçək bir zərurətdir, o cümlədən də qədim dillər üzrə mütəxəssislərin hazırlanması da bizə hava-su kimi lazımdır. Dünyanın qədim dillərini bilən mütəxəssislərimiz olmadan biz dövlətimizin, xalqımızın tarixi, qədim əraziləri, dövlətçilik tariximiz barədə yenə də gerçək məlumatlardan məhrum olacağıq, yenə də tariximizin yazılışı köhnə, Sovetdənqalma metodologiya ilə davam etdiriləcək. Bu baxımdan, R.Əlizadənin fikirlərinə ciddi əhəmiyyət verilməli və bu problemi həll etmək əlaqədar dövlət qurumların diqqətində olmalıdır. 

Mövzunun aktual olduğu nəzərə alıb onu davam etdirmək istədik. 

“Sizin statusunuzu oxuyanda belə qənaətə gəldik ki, Azərbaycan albanşünaslarını erməni və gürcü mütəxəsisləri yetişdirib. Səbəb nə idi? Bəyəm milli mütəxəssislər yox idi? Erməni və gürcü alimlərinin alban irsinə marağı nə idi?  Bəs bu gün niyə milli kadrlar yetişdirilmir? Niyə ayrıca albanşünaslıq mərkəzi yoxdur” sualları ilə 

“Bu yanaşma ilə albanşünaslığı aparıb bir yerə çıxara bilməyəcəklər” 

Ramin Əlizadəyə müraciət etdik. Tarixçi alim “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında “Sovet dövründə Azərbaycan albanşünaslarının hamısını onlar yetişdirib. Məsələn, Fəridə Məmmədovanın elmi rəhbəri Karen Yuzbaşyandır. Başqasınınkı Şanındzedir. İstər Tarix İnstitutu, istərsə də digər qurumlar olsun, durub bu adamların elmi işlərinin, araşdırmalarının üstündən albanşünaslıqda yeni söz demək istəyirlərsə, bu mənasızdır, cəfəngiyatdır və boş bir şeydir. Bu yanaşma ilə albanşünaslığı aparıb bir yerə çıxara bilməyəcəklər. Bununla niyə özümüzü aldadaq? AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclasında durub dedim ki, qədim dilləri öyrənmək üçün bir mütəxəssis yoxdur, Türkiyəyə gedək, gedib orada qədim dilləri öyrənək, araşdıraq. Hətta gedib orada qədim dilləri öyrənməyim üçün mənə Türkiyədə 24 aylıq bir proqram da hazırlamışdılar. Amma AMEA rəhbərliyi buna laqeyd münasibət göstərdi. Universitetlərdə, elm müəssisələrində vəzifədə olanlardan kimsə nə deyirsə, heç biri həqiqət deyil. Əslində, məsələlərin üstünü malalamaqda hər birinin öz məqsədi var”-deyə alim qeyd etdi. 

R.Əlizadə təəssüflə vurğuladı ki, üzərinə gəlişigözəl sözlər yazıb layihələr hazırlanır, bu da dövləti aldatmaq, büdcəni talan etmək məqsədinə xidmət edir. “Qədim dillərin öyrənilməsi məsələsi çox vacibdir. Amma təəssüf ki, vəziyyət belədir. Bununla elm hara gedə bilər? AMEA-nın üzü, sifəti budur. Bizim institutun direktoru Kərim müəllimin yanında da bu məsələni dəfələrlə qaldırmışam. Deyir ki, sən məndən tələb edirsən, mən də yuxarılara deyirəm. O da yetkisi, səlahiyyəti əlində olan rəhbər deyil ki. Bəziləri deyir ki, Tarix İnstitutu istəsə edər. Xeyr, Tarix İnstitutu istəsə də edə bilmir. Bunu etsə AMEA prezidenti İsa Həbibbəyli, hansısa bir nazirlik edə bilər. Kadr məsələsi maddiyyatla bağlıdır”. 

Alimin fikrindən belə qənaətə gəldik ki, bu sahəyə maliyyə ayrılarsa Azərbaycan Türkiyədə və başqa ölkələrdə qədim dillər üzrə mütəxəssis hazırlaya bilər, bu da həm bu sahədə mütəxəssislərin, həm də milli təmayüllü albanşünas kadrların yetişməsinə səbəb olar.  

Alim vurğuladı ki, 2021-ci ildən 2023-cü ilə qədər özü özlüyündə bir layihə həyata keçirib, söhbət qədim dillərin öyrənilməsi ilə bağlı dünyanın hansı universitetləri, müəssisələri ilə əlaqə qura bilərik məsələsindən gedir.  Alim həm prespektivlik, həm də maliyyə xərclərinin çox baha olmaması üçün Türkiyənin Ankara Universitinin qədim dillər şöbəsi ilə əlaqə saxlayıb, yazışmalar aparıb, məktublaşıb, ona Şumer, Babil, Akad və Asur dillərini öyrənmək üçün  24 aylıq proqram da tərtib edilib, amma  maliyyə üzündən gedə bilməyib və  ortada heç bir nəticə yoxdur. Türkiyədə qədim dillər üzrə mütəxəssislərin yetişdirilməsi üçün imkanların geniş olduğunu bilirən müsahibimiz qeyd etdi ki, qədim dillərin öyrənilməsi Türkiyədə geniş inkişaf edib, amma təəssüf ki, bizdə bu dillərin öyrənilməsi həyata keçirilmir”. 

Bizdə indiyə qədər qədim dillər üzrə mütəxəssislərin hansı səbəbdən olmamasına gəlincə, R.Əlizadə bildirdi ki, vaxtilə qədim yazılar üzrə mütəxəssislər olub: “Yusif Yusifov, Solmaz Qaşqay, Heydər Mirzəyev, İqrar Əliyev kimi alimlər o vaxt Moskvada, Peterbruqda oxuyublar. Onlara necə tapşırıblarsa gəlib Azərbaycanda məktəb yaratmayıblar. Onlar həyatdan gedərkən də bildiklərini özləri ilə aparıblar. Məqsəd məktəb yararmamaq olub. Onlar ancaq araşdırmalar aparıblar, amma kadr yetişdirməyiblər. O zaman Yüzbaşyan Fəridə Məmmədovaya imkan verərdi ki, alban dilini, qrabarcanı öyrənsin? Fəridə Məmmədova alban dilindən bir mətn, qrabardan bir mənbə  tərcümə etməyib. Bu adam orijinalı tərcümə etməyibsə necə albanşünasdır?”-deyə alim qeyd etdi.

“Belə baş düşmək olar ki, Azərbaycanda albanşünaslığın əsasını elə erməni, gürcü alimləri qoyub. Yoxsa səhv yanaşırıq”-deyə müsabimizdən soruşduqda o bildirdi ki, bu elədir. 

“Azərbaycanın dünya səviyyəsində bir albanşünası olaraq Fəridə Məmmədovanı qəbul edirlərsə, onun albanşünas kimi yetişməsində elmi rəhbəri erməni olub. Yaxud filoloq Voroşil Qukasyan olub. Onun da elmi rəhbəri Şanındzedir. Burada təəccüblü nə var ki? Dövlət səviyyəsində qədim dillərin öyrənilməsinə, bu sahədə kadrların yetişməsinə diqqət ayırmalıdır. Alban dilinin öyrənilməsi bizdə yoxdur. Dünyada ən yaxşı alban dilini bilənlər ermənilər, gürcülər, bir də almanlar və fransızlardır. Onlar da bizə düşməndir.      

Alman dilçisi, albanşünası Jost Gippert erməni şovinistləri ilə əlbir olub albandilli palimpsestləri erməniləşdirməklə məşğuldur. 2023-cü ildə erməni şovinist tədqiqatçıları ilə birlikdə Avropa Şurasının maliyyə vəsaiti ilə "Qafqaz Albaniyası: əl kutabı" çap etdirib, internetdə yayımlayır…

Mənim sahəm qədim dillərdir. Bu sahəyə biganə yanaşmaq olmaz, bu bizim üçün çox vacib bir məsələdir. Müraciət etdiyim bütün dövlət qurumlarından mənə bildirilib ki, bu məsələyə AMEA prezidenti baxır. Rəhbərlik məsələyə baxacağını vəd etsə də, hələ də ortada nəticə yoxdur”.

R.Əlizadənin əslində məqsədi qədim dilləri öyrənməkdir, lakin müraciətlərinə baxmayaraq, hələ də ortada bir nəticə yoxdur. Alim yanğı ilə bildirdi ki, bizdə qədim dillər üzrə mütəxəssis yetişdirilmədiyi halda Ermənistanda 20-yə yaxın  mixi yazını bilən mütəxəssis var. 

Ümid etmək olar ki, gənc mütəxəssisin müraciətlərinə müsbət cavab veriləcək və o, dörd qədim dili öyrənmək üçün çalışmağa başlayacaq. Bizim bu gün qədim dilləri öyrənməyə böyük ehtiyacımız var. Çünki tariximizi başlanğıcından araşdırmaq, onu yeni metodologiya ilə yazmaq bizim qarşımızda duran vəzifədir. Bu ən çox da ona görə lazımdır ki, saxtalaşdırılan tariximizi sağlamlaşdıraq, öyrənək, öyrədək. 

İradə SARIYEVA







VİDEO

"Politico": "Şolz və Makron arasında mübahisələr düşmənçiliyə çevrilir" - VİDEO

Azərbaycan AŞPA-ya qarşı sərt və məntiqli mövqe tutdu... - VİDEO

ABŞ-dan maliyyələşən təşkilat separatçıların açıq müdafiəsinə qalxdı - “Freedom House”un ağ yalanları... - VİDEO

Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatdı

Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO

Neft-qazdan imtina çağırışı hara, Cənub Qaz Dəhlizinin Bakı məşvərətinə gəlmək hara?..

SON XƏBƏRLƏR

02.03.2024 | 23:31
Ruslar sürətlə irəliləyir, Xarkovu da ələ keçirə bilərlər - Zelenski xəbərdarlıq etdi...

02.03.2024 | 20:58
Hakimlər və Ali Məhkəmənin əməkdaşları Türkiyədə təlimdə iştirak ediblər

02.03.2024 | 20:23
Britaniya ikinci ən böyük təyyarədaşıyan gəmisini Türkiyəyə sata bilər - Türk ordusunun gücü Qərbi narahat etməyə başladı...

02.03.2024 | 19:15
Lavrov üçtərəfli razılaşmalarla bağlı Antalyadan İrəvana mesaj göndərdi - Bu bizi düşünməyə vadar edir...

02.03.2024 | 18:58
Mütəxəssis qazla zəhərlənmələrə qarşı yeni təkliflə çıxış etdi..

02.03.2024 | 18:56
"Bakı-Xəbər"in əməkdaşını hədələyən şəxsin Kamil Zeynallı ilə fotosu çıxdı - bəs deyirdi tanımıram?!..

02.03.2024 | 18:32
Şolz Ukraynaya 500 km mənzilli raketlərin verilməsinə qarşı çıxdı - Moskvanı vura bilərlər...

02.03.2024 | 17:55
Xocalıda kütləvi məzarlıqda basdırılanlar qeyri-insani rəftara məruz qalıb, əlləri kəndirlə bağlanıb...

02.03.2024 | 17:47
Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatdı

02.03.2024 | 17:46
Berlindən sonra: əsas və mümkün ehtimallar

02.03.2024 | 17:43
Aİ-Azərbaycan əlaqələrində Almaniya üzərindən yeni yol

02.03.2024 | 17:25
Paşinyan Qərbin əsas layihəsinin icrasına başladı - “bir gün Rusiya Qafqazda olmaya bilər"...

02.03.2024 | 17:04
Bakı-Tbilisi-Qarsla bağlı yeni müəssisə yaradılır - Azərbaycan 50 faiz pay sahibi olacaq

02.03.2024 | 16:49
Əliyev Avropanın maliyyə təşkilatlarını fakt qarşısında qoydu - “təsir altına düşməyin”...

02.03.2024 | 16:22
Ermənipərəst senator Menendezin korrupsiya ortağı hər şeyi etiraf etdi - Bir telefona görə erməni arvadına “Mercedes-Benz” hədiyyə...

02.03.2024 | 16:09
COP29-a qarşı çıxan ölkələrin əsas arqumenti vuruldu...

02.03.2024 | 15:48
Prezident Əsgər Rəsulovu təltif etdi

02.03.2024 | 15:24
Polis Qusarda əməliyyat keçirdi - bir nəfər həbs edildi

02.03.2024 | 14:43
Əliyevin yeni formulu - əks halda neft və qeyri-neft ölkələri üz-üzə gələcək...

02.03.2024 | 13:38
"Ermənistan qızışdırıcı bəyanatlar verməkdən çəkinməlidir" - Ceyhun Bayramov

02.03.2024 | 13:23
Ermənistan Aİ-yə daxil olmaq istəyir - İrəvanın Rusiyadan uzaqlaşmada son addımı...

02.03.2024 | 12:55
Bakıda “06” ilə avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

02.03.2024 | 12:37
Bakıda 3 min manatlıq rabitə kabeli oğurlandı

02.03.2024 | 12:05
YYSİB və AGF: layihə və “Kreativlik əlilliyə qalıb gəlir” adlı sənədli filmin təqdimat-müzakirəsi keçirilib

02.03.2024 | 11:00
30 yaşlı Neftçala sakini intihar etdi

02.03.2024 | 10:16
Neftimizin qiyməti 90 dollara yaxınlaşdı..

02.03.2024 | 10:10
Sevgilisini təhdid etdilər, dərhal polisi aradı...

02.03.2024 | 10:06
"Azərbaycanın bərpaolunan enerji layihələri gündəliyi çox iddialıdır" - Prezident

02.03.2024 | 10:03
Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO

02.03.2024 | 10:02
Gürcüstan mətbuatı Prezident İlham Əliyevin Məşvərət Şurasındakı çıxışına geniş yer ayırıb

02.03.2024 | 09:28
Ombudsmanın "ayrıca həbsxanalar" təklifi mübahisəli qarşılandı...

02.03.2024 | 09:20
"Pivəçilər" xal itirdilər

02.03.2024 | 09:14
İmişli polisi Salyan sakinlərini narkotiklə yaxaladı...

02.03.2024 | 09:10
Cevdet Yılmaz YAP nümayəndə heyəti ilə görüşüb

02.03.2024 | 09:09
Neft- qaz ölkələri üçün ədalət çağırışı - 12- ci konfransın dərsləri.....Aydın Quliyev yazır....

02.03.2024 | 08:44
Məktəblərdə bu qədər imtahan olar? - Müzakirə nə ilə bitəcək?..

01.03.2024 | 23:26
"Politico": "Şolz və Makron arasında mübahisələr düşmənçiliyə çevrilir" - VİDEO

01.03.2024 | 22:43
Azərbaycan AŞPA-ya qarşı sərt və məntiqli mövqe tutdu... - VİDEO

01.03.2024 | 22:14
Azərbaycanla Albaniya arasında viza rejimi ləğv edildi

01.03.2024 | 21:50
ABŞ-dan maliyyələşən təşkilat separatçıların açıq müdafiəsinə qalxdı - “Freedom House”un ağ yalanları... - VİDEO

01.03.2024 | 20:43
Neft-qazdan imtina çağırışı hara, Cənub Qaz Dəhlizinin Bakı məşvərətinə gəlmək hara?..

01.03.2024 | 20:27
Dünya sürətlə nüvə savaşına sürüklənir...

01.03.2024 | 20:20
Aİ Azərbaycanla enerji sahəsində əməkdaşlığı geişləndirməyi planlaşdırır...

01.03.2024 | 20:12
Bakı ilə İrəvan arasında Almaniyanın sülh təşəbbüsü hansı nöqtəyədək gedə biləcək?

01.03.2024 | 20:07
Diplomatik Forumda Sərdar Kılıcın Rubenyana nə cavab verdiyi bilinmir...

01.03.2024 | 20:03
Rusiya Ermənistanın qırmızı ikrasından imtina edir....

01.03.2024 | 19:58
Əliyev Avroparlamentin kirli niyyətlərini öncədən ifşa etmişdi - almanlarla açıq müzakirə getdi...

01.03.2024 | 19:45
Dünya Bankı Orta Dəhliz üçün Azərbaycanın etdiklərini tam görə bilmədi - Hesabat...

01.03.2024 | 19:31
"Paşinyan Qərbə qaçmağa hazırlaşır" - ANONS...

01.03.2024 | 19:22
Kadri Simson: "Azərbaycan etibarlı tərəfdaş olduğunu nümayiş etdirib"

01.03.2024 | 19:16
Avropa Azərbaycanın enerji resurslarından asılı vəziyyətə düşüb...

01.03.2024 | 19:14
Prezident İlham Əliyevin Albaniyanın Baş naziri ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

01.03.2024 | 19:02
Doktorantura modeli hələ sovet qalıqlarından qurtulmayıb... Prezident də narazılıq bildirdi...

01.03.2024 | 18:47
Makronun impiçment təhlükəsi gedərək böyüyür...

01.03.2024 | 18:33
İrəvan 4 kəndi qaytarmaq üçün ağılsız şərt qoydu...

01.03.2024 | 18:19
Qazımıza möhtac italyan deputatlar Avroparlamentdə əleyhimizə daha çox fəallıq etdilər...

01.03.2024 | 18:05
Azərbaycanın beynəlxalq inteqrasiyasının ana xətti müəyyən olundu...

01.03.2024 | 17:51
Ombudsman dövlət sifarişli təhsil yerlərini artırmağı təklif etdi...

01.03.2024 | 17:37
Avroparlament Rusiyadan tək brilyant idxalına sanksiya qoymayıb - Karapetyanın qara pullarının xatirinə...

01.03.2024 | 17:24
Rusiya Paşinyanın "Sülh kəsişməsinə” həmlə etdi - "Zəngəzur dəhlizinin alternativi deyil"...

01.03.2024 | 17:11
Elmə ayrılan vəsaitin optimal həddini kim və necə hesablamalıdır?

01.03.2024 | 16:58
Minimum pensiya minimum əmək haqqından 70 manat azdır - niyə?..

01.03.2024 | 16:51
Beynəlxalq arenada Azərbaycana artan marağın və etimadın göstəricisi - ŞƏRH

01.03.2024 | 16:33
Rusiya nüvə silahından istifadə etməyə həmişəkindən daha yaxındır - GİZLİ SƏNƏDLƏR SIZDI...

01.03.2024 | 16:18
Şamaxıda İran vətəndaşına narkokuryerlik edən şəxs saxlandı

01.03.2024 | 16:10
Füzuli şəhərinə köçürüləcək ailələr arasında növbəti püşkatma keçirilib

01.03.2024 | 16:04
Rövnəq Abdullayev AFFA-dan gedir...

01.03.2024 | 15:58
Rusiya Ukraynanın Qara dənizə çıxışını tam bağlaya bilər - Qərbdən dəstək gəlməsə...

01.03.2024 | 15:46
Ceyhun Bayramov Lavrovla görüşüb

01.03.2024 | 15:40
Pentaqondan xəbərdarlıq - Ukrayna məğlub olsa Rusiya-NATO müharibəsi başlayacaq

01.03.2024 | 15:22
Astara polisi orta məktəbdə antinarkomaniya tədbiri keçirdi

01.03.2024 | 15:22
"Azərbaycan Ermənistandan hüquqi və konstitusiya sənədləri ilə bağlı müvafiq açıqlamalar gözləyir" - Hikmət Hacıyev

01.03.2024 | 15:15
"Ermənistanın sürətli silahlanaraq aqressiv ritorikasını davam etdirməsi sülhə təhdiddir" - Ceyhun Bayramov

01.03.2024 | 15:10
Lerikdə 1 saylı məktəb-liseydə maarifləndirici tədbir keçirildi

01.03.2024 | 14:29
“Respublika Narkoloji Mərkəzi”nin direktoru və müavini həbs edildi - VİDEO

01.03.2024 | 14:25
Prezident İlham Əliyevin Albaniyanın Baş naziri ilə təkbətək görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

01.03.2024 | 14:10
"Sülh Bakı ilə İrəvan arasındadır, Paris, Brüssel və ya digər yerlərə bağlı deyil" - Hikmət Hacıyev

01.03.2024 | 14:04
Xocalıda aşkar edilmiş kütləvi məzarlıqdan daha 5 nəfərin qalıqları tapıldı

01.03.2024 | 13:53
"COP29-a ev sahibliyi etmək və bu işə töhfə vermək istəyimiz yaşıl gündəliyimizi nümayiş etdirir" - Prezident

01.03.2024 | 13:45
Üzərlərində “Makarov” və 3 kiloqram narkotik daşıyan şəxslər saxlandı

XƏBƏR ARXİVİ

«    Mart 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031