KÖHNƏ VERSİYA            

PISA testi - məktəblərdə təhsilin səviyyəsi geriləyib...

Image

Azərbaycanda təhsilin vəziyyəti, şagirdlərin məktəblərdə hazırlıq durumu ilə bağlı getdikcə daha çox tənqidi fikirlərə rast gəlmək mümkündür. Fərqli mövqedən çıxış edənlər olsa da, onların sayı azdır. Hər halda o da sirr deyil ki, təhsillə bağlı qüsurların sayı az deyil.

Bu arada aparılan son hesablamalar göstərir ki, 1991-1992-ci illərdə Azərbaycanda təhsil alanların 6.3%-i ali məktəbdə oxuyurdusa, 2022-ci ildə bu rəqəm 5.9%-ə düşüb. Rəqəmlərdən məlum olur ki, 30 illik müstəqillik dövrünü əhatə edən təhsil geriləyib. Daha bir problemli məqam odur ki, bu gün ali məktəbə daxil olan tələbələrin böyük əksəriyyəti məktəblərin yox, repetitorların sayəsində universitetlərə daxil olur. Yeri gəlmişkən bir məsələni də qeyd edək ki, dünya üzrə PISA testinin nəticələri də orta məktəblərimizdə durumun yaxşı olmadığından xəbər verir. PISA (Programme for International Student Assessment) beynəlxalq şagird qiymətləndirilməsi proqramıdır. Bu proqram 15 yaşlı şagirdlərin oxu, riyaziyyat və təbiət elmləri üzrə bacarıqlarını ölçür və onların qlobal səriştəsinə baxır. PISA alternativ və ya inkişaf etdirmə sualları olan bir sıra testlərdən ibarətdir. PİSA İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının dünya boyunca ona üzv olan və olmayan ölkələrin təhsil sistemlərinin qiymətləndirilməsidir. Bu, ölkələrdə 15 yaşlı məktəblilərin riyaziyyat, elm və oxu üzrə test olunması vasitəsilə müəyyən olunur. Bu arada dünya üzrə 15 yaşlı gənclərin oxuma, riyaziyyat və təbiət elmləri səviyyələrinin qiymətləndirildiyi 2022-ci il PISA testində Sinqapur bütün sahələrdə birinci yeri tutub, Azərbaycandan, Bakıdan olan şagirdlərin göstəriciləri bütün kateqoriyalarda orta göstəricidən aşağı olub. Beləliklə, 2022-ci il üçün PISA testinin nəticələrinə görə, Bakı məktəbləri ilə təmsil olunan Azərbaycan sıralamada 81 ölkə arasında 56-cı yerdədir. 81 iştirakçı ölkə və region arasında ən yaxşı nəticələri, BBC-nin məlumatına əsasən, Çinin Makao, Tayvan, Yaponiya, Cənubi Koreya və Estoniya məktəbliləri göstərib. Onların hamısı üç əsas kateqoriyanın hər birində ilk 10-luqda yer alıb. PİSA testlərində Azərbaycanı təmsil edən Bakı şagirdləri riyaziyyatda 396.88, oxumaqda 365.21, təbiət elmlərində 380.14 bal toplayıb ki, bu da hər üç kateqoriyada orta göstəricidən aşağıdır. Bakı məktəblilərinin 2022-ci ildə göstərdikləri nəticələr 2018-ci ildə olan nəticələrdən daha aşağı olub. PISA testlərinin 2022-ci il sınaqları əksər ölkələrdə bütün ölkəboyu keçirilsə də, Azərbaycan nadir ölkələrdəndir ki, yalnız Bakıdan olan şagirdlər burada iştirak edib. Cənubi Qafqaz ölkələrindən Azərbaycan və Gürcüstan testlərdə iştirak edib, Ermənistan qatılmayıb. Azərbaycanla müqayisədə Meksika, Braziliya, Gürcüstan, Özbəkistan, Albaniya və Şimali Makedoniya daha yuxarı nəticə göstərib. Ancaq keçmiş sovet ölkələrindən Estoniya, Latviya, Litva, Qazaxıstan, Moldova Azərbaycandan daha yuxarı nəticə göstərib. Azərbaycan indiyə kimi PİSA qiymətləndirilməsində 2006, 2009 və 2018-ci illərdə iştirak edib. 2009-dan 2018-ci ilə kimi olan testlərdə Təhsil Nazirliyi iştirak etməyib. Oxu kateqoriyasında Sinqapurdan sonra gələn ölkələr  İrlandiya, Yaponiya, Cənubi Koreya, Tayvan, Estoniya, Makao, Kanada, ABŞ və Yeni Zelandiya olub. Britaniya 2018-ci ildəki nəticələrdən bir pillə irəliləyərək 13-cü yerdədir. Avropa ölkələrinin əksəriyyəti orta sıralardadır.

Latın Amerikası ölkələri arasında ən yüksək yer tutan Çili isə 37-ci yerdədir. Son üç yerdə Mərakeş, Özbəkistan və Kamboca qərarlaşıb. Son nəticələr göstərir ki, iştirakçı şagirdlərin göstəriciləri 2018-ci illə müqayisədə oxuma üzrə 10 bal, riyaziyyat üzrə isə, demək olar ki, 15 bal aşağı düşüb. PISA-ya görə, bu, illik öyrənmənin dörddə üçünə bərabərdir, lakin bu azalma yalnız qismən koronavirusa aiddir. Pandemiyadan əvvəl də oxu və elmdə ballar azalmaqdaydı. Qeyd edək ki, PISA qiymətləndirməsi 2000-ci ildə başlayıb və hər üç ildən bir təkrarlanır. Bununla belə, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatına görə, 2021-ci ilin qiymətləndirməsi COVID sonrası problemləri əks etdirmək üçün 2022-ci ilə təxirə salınıb. PISA 2022-ci ildə oğlanların riyaziyyatda qızları 9 bal üstələdiyini açıqlayıb, lakin İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının ölkələrində qızlar oxumaqda oğlanları orta hesabla 24 bal üstələyib. Hər iki cinsin performansı aşağı düşdüyünə görə, əksər ölkələrdə riyaziyyat performansında gender fərqi 2018-2022-ci illər arasında dəyişməz qalıb. Şagirdlərin təcrübəsi baxımından, PISA müəyyən edib ki, qeyri-immiqrant tələbələr əksər ölkələrdə bütün fənlər üzrə immiqrant tələbələri üstələməyə meyllidirlər. Hər bir ölkədə və ya bölgədə imtahan verən şagirdlərin sayı əhalinin sayından asılı olaraq dəyişir. 2022 qiymətləndirməsində təxminən 700 min şagird iştirak edib. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, PISA İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının təşkil etdiyi beynəlxalq şagird qiymətləndirmə proqramıdır. PISA testlərindəki sualların üçdə ikisi çox seçimli, qalan üçdə ikisi isə açıq tipli suallardır. Hər məktəbdə yalnız az sayda şagird eyni suallara cavab verir. Bunun səbəbi PISA-nın hərtərəfli bacarıq və bacarıqlar toplusunu ölçməyə çalışmasıdır. Bu səbəbdən bir uşağın cavab verə biləcəyindən daha çox sual hazırlanır və bu suallar müxtəlif imtahan kağızlarına bölünür. PISA daha sonra hər bir şagirdin potensialını qiymətləndirmək üçün statistik modeldən istifadə edir. O, həmçinin, hər bir tələbənin cavablarından bütün digər suallara cavab versəydilər, necə çıxış edəcəklərini proqnozlaşdırır.

Samirə SƏFƏROVA







VİDEO

Rusiya Paşinyanı Zəngəzurda tam deşifrə etdi - “istəmir”... - VİDEO

“İlyuşin” Bakıdan Naxçıvana 14 reys silah daşıyıb? - Yeni erməni-fransız yalanı… - VİDEO

“Reuters” agentliyindən Bakıda COP29 tədbirinə təxribat... - VİDEO

Çoxsaylı Münhen və Davos görüşləri 7 fevral seçkilərinə münasibəti ifadə etdi...

Kamil Zeynallı azadlığa buraxılıb - vəkil açıqladı

Zatulin erməniləri qızışdırır ki, Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməsinlər.....

SON XƏBƏRLƏR

22.02.2024 | 18:19
Makron Paşinyanla "yenidən müharibə" planını müzakirə edib...

22.02.2024 | 18:05
Qriqoryan 12 fevral Zəngilan təxribatında Rusiyanı məsul tutdu...

22.02.2024 | 17:52
Paşinyan sərhədlərdən “güzgülü çəkilməni” əsas danışıq mövzusuna çevirmək istəyir...

22.02.2024 | 17:39
İrəvanın "Kamil Zeynallı ilə Bakıya təsir planı” iflasa uğradı...

22.02.2024 | 17:27
"Sülh sazişi layihəsi ilə bağlı Azərbaycanın növbəti şərhləri Ermənistana təqdim edilib" - Ceyhun Bayramov

22.02.2024 | 17:23
Şuşa azad edilən gün şəhid oldu, ölümündən sonra isə... Anası Pərvanə Fərhadova danışır

22.02.2024 | 17:18
Britaniyanın 17 milyon dollarlıq nüvə raketinin sınağı uğursuz oldu – İngilislər az qala öz nazirini vuracaqdı…

22.02.2024 | 17:10
Conson Ukrayna haqqında müsahibə üçün jurnalistdən 1 milyon dollar istədi – “Putin məndən milyon dollar istəmədi”

22.02.2024 | 17:06
Şuşadan genlərlə gələn istedad və səs

22.02.2024 | 17:00
"Vətən adlı xəstəliyim var, Alıah şəfa verməsin"- Kamalə Abıyeva yazır....

22.02.2024 | 16:52
Baş Prokurorluqdan Əhməd Əhmədovla bağlı yeni açıqlama yaydı

22.02.2024 | 16:44
Xocalıda azərbaycanlı əsirlərə burada işgəncə verilib - DƏHŞƏTLİ GÖRÜNTÜLƏR...

22.02.2024 | 16:31
Avtomobil yollarının tikintisi və istismarı sahəsində fərqlənən bir qrup şəxs təltif edildi

22.02.2024 | 16:25
Samir Rzayev AZAL-ın prezidenti təyin edildi

22.02.2024 | 16:24
COP29-un Təşkilat Komitəsinin tərkibi genişləndirildi - SƏRƏNCAM

22.02.2024 | 16:21
Rusiya Fransanı Qara dəniz üzərində uçan hərbi təyyarələrini vurmaqla hədələdi

22.02.2024 | 15:57
"Fransa ordusu erməni hərbçilərinə döyüş kursları keçəcək" - KİV

22.02.2024 | 15:52
Ermənistan Kamil Zeynallının azadlığa buraxılması ilə bağlı Rusiyadan açıqlama gözləyir

22.02.2024 | 15:40
Qriqoryan: "Delimitasiya ilə bağlı növbəti görüşün vaxtı hələ müəyyən edilməyib"

22.02.2024 | 14:25
Rusların Xarkova atdığı ballistik raketin hissələrinin ABŞ və Avropa istehsalı olduğu ortaya çıxdı…

22.02.2024 | 13:34
"Makronun ermənidən çox ermənilik etməsi gülüş doğurur" - Qərbi Azərbaycan İcması

22.02.2024 | 13:03
Ноолду Кочарян, домиацумился? 36 лет последней армянской чумы - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

22.02.2024 | 12:50
Azərbaycanda “OKX” və “ByBit” kriptobirjalarına giriş məhdudlaşdırıldı

22.02.2024 | 12:23
Ombudsman Xocalı soyqırımının 32-ci ildönümü ilə bağlı bəyanat yaydı

22.02.2024 | 12:00
Narkotikin təsiri altında avtomobil idarə edənlər saxlanılıb

22.02.2024 | 11:30
Bakıda narkotikə görə saxlanılan şəxs vəfat edib

22.02.2024 | 11:13
Paşinyanı qanlı təxribatlara kim tətikləyir?

22.02.2024 | 11:10
”Akıncı” Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətinin artmasına daha bir töhfədir - ərəb portalı

22.02.2024 | 11:10
Prezident İlham Əliyev Səudiyyə Kralına təbrik məktubu göndərib

22.02.2024 | 11:05
Asiya Parlament Assambleyasına Azərbaycan sədrlik edəcək

22.02.2024 | 11:03
Erməni öz hiyləsiylə tora düşüb, çabalayır... - CANLI

22.02.2024 | 11:01
“Tik tok” mənəvi dəyərlərimizi məhv edir! - Jurnalist təşkilatı məhkəməyə üz tutdu

22.02.2024 | 11:00
"Qalatasaray" bu axşam "Sparta" ilə qarşılaşacaq

22.02.2024 | 10:45
"Azərbaycanın mövqeyi prinsipial və ardıcıldır" - Sahibə Qafarova

22.02.2024 | 10:40
Suriyadan gətirilən vətəndaşlar reabilitasiya prosesinə cəlb olunub - Nazirlikdən açıqlama

22.02.2024 | 10:37
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə avtomobil yolları ilə bağlı 13 layihə icra olunur

22.02.2024 | 10:33
Bayden Putini təhqir edib - "Quardian” nəşrindən SENSASİYALI İDDİA

22.02.2024 | 10:28
Bu axşam "Qarabağ" "Braqa" matçı keçiriləcək

22.02.2024 | 10:25
Xankəndidə silah-sursat tapıldı - DİN açıqladı

22.02.2024 | 09:23
Ən çox şikayət olunan 3 bank bunlardır - camaat nədən narazıdır?..

22.02.2024 | 09:12
"Emmanuel Makronun əsassız iddialarını qətiyyətlə pisləyirik" - XİN-dən SƏRT AÇIQLAMA

22.02.2024 | 08:44
Deputatlar müşkül məsələnin həllinə girişdilər - vahid formada məzar...

21.02.2024 | 22:51
“Bakı və İrəvan Əliyev və Paşinyanın görüşünün təşkili üzərində işləyir” - Qriqoryan

21.02.2024 | 22:15
Misir Prezidenti Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

21.02.2024 | 20:55
Ermənistan Azərbaycanla yeni toqquşmaların əsasını qoydu...

21.02.2024 | 20:37
ABŞ-da Texas üsyanı böyüyür - Birləşmiş Ştatlar parçalanır...

21.02.2024 | 20:23
2 gündə 24 görüş, 10 görüşə isə imkan çatmadı - Qarabağ məsələsi ilə nə əlaqəsi?

21.02.2024 | 20:10
Qarabağ erməniləri Ermənistandan qaçır, yerlərinə hindistanlılar doluşur...

21.02.2024 | 19:54
Çoxsaylı Münhen və Davos görüşləri 7 fevral seçkilərinə münasibəti ifadə etdi...

21.02.2024 | 19:40
Dünya Fransanın casus şəbəkəsinə müharibə elan etdi...

21.02.2024 | 19:25
Üç yüksək ABŞ rəsmisi eyni gündə İlham Əliyevlə niyə görüşdü - Ermənistan arxa planda...

21.02.2024 | 19:12
Qardaşı mərhum professor Şamil Vəliyev haqda müsahibə verdi... - MÜSAHİBƏ

21.02.2024 | 18:58
Türkiyə və Azərbaycan vətəndaşları Ermənistanda niyə ev alırlar?..

21.02.2024 | 18:50
Belçikalıların Kralı Filip Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

21.02.2024 | 18:43
Ermənistan Münhen görüşündə açılmış sülh şansını da vurur - bu yolla...

21.02.2024 | 18:29
Şagird qızların belə davranışı ilk növbədə ailə problemidir...

21.02.2024 | 18:16
Ağdaşlı şəhidimizin atası: "Oğlum Mahsun Kırmızıgül kimi oxuyurdu, adını oğluna verdim"...

21.02.2024 | 18:07
Prezident İlham Əliyev XXVII Avrasiya İqtisadi Zirvə Toplantısının iştirakçılarına müraciət etdi

21.02.2024 | 18:02
Məktəblərdə yeni fənnin tədrisi ilə uşaqları xilas edə bilərik - sosial şəbəkə maarifçiliyi...

21.02.2024 | 17:48
“Təşkilatın güclənməsi hər birimizin güclənməsi olacaq” - Əliyev TDT-yə yeni hədəf göstərdi...

21.02.2024 | 17:35
Zatulin ermənilərin Qarabağa qayıdışı əleyhinə böyük təxribat etdi...

21.02.2024 | 17:21
Azərbaycana görə AŞPA-ya etirazçı ölkələrin sırası genişləndi...

21.02.2024 | 17:15
Ermənistandakı Rusiya sərhədçiləri ilə Aİ missiyası toqquşdu - ruslar avropalıları Nerkin-Anda buraxmadı...

21.02.2024 | 17:08
Akademiyada görünməmiş yeni ixtisas üzrə doktorantura təhsili yaradılır…

21.02.2024 | 17:00
HƏMAS lideri Yəhya Sinvarın Qəzza zolağından tunellərlə Misirə qaçdığı iddia edildi…

21.02.2024 | 16:55
Prezident hərbi xidmətə çağırışla bağlı sərəncam imzaladı

21.02.2024 | 16:51
Vəzifəli şəxslərin siyahısının təsdiq edilməsində dəyişiklik ediləcək - FƏRMAN

21.02.2024 | 16:48
Sədərək rayonuna yeni icra başçısı təyin edildi

21.02.2024 | 16:43
Monteneqro Prezidenti Prezident İlham Əliyevi təbrik etdi

21.02.2024 | 16:32
Dövlət Komitəsinin sədri Ağdaşda vətəndaşları qəbul edib

21.02.2024 | 16:29
Maşınına polis atributları yapışdıranlara xəbərdarlıq edildi

21.02.2024 | 16:25
Yeni Suraxanı bələdiyyəsinin sədri həbs olundu

21.02.2024 | 16:14
Kamil Zeynallı azadlığa buraxılıb - vəkil açıqladı

21.02.2024 | 16:06
Ermənistan Azərbaycandan sülh sazişi üzrə növbəti təkliflər paketini alıb

21.02.2024 | 15:58
Avdiyivkadan geri çəkilmə zamanı minə yaxın ukraynalı əsgər ruslara əsir düşüb - ABŞ nəşrindən iddia...

21.02.2024 | 15:46
Darren Vuds Prezidenti Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

21.02.2024 | 15:37
Rusiya-Ukrayna müharibəsi Almaniya iqtisadiyyatını vurdu - 200 milyardlıq ziyan...

21.02.2024 | 15:18
2023-də hərbi helikopterlə Rusiyadan Ukraynaya qaçan rus pilot İspaniyada öldürüldü

21.02.2024 | 14:54
Ağdamın Gülablı kəndindən olan həmyerlimiz Türkiyədə bələdiyyə namizədi oldu...

21.02.2024 | 14:51
Kamil Zeynallıya qarşı irəli sürülən maddələr açıqlandı

XƏBƏR ARXİVİ

«    Fevral 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
26272829