KÖHNƏ VERSİYA            

Uşaqların, gənclərin mənəvi inkişafı dövlət və cəmiyyət üçün hər zaman prioritetdir

Image

Bu gün uşaqların, gənclərin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafı problemləri dünya boyu ən aktual məsələlərdəndir. Bu, müasir dünyada insanın ona həm müsbət, həm də mənfi rakursda güclü təsir göstərən çoxsaylı müxtəlif mənbələrin əhatəsində yaşamasından, belə bir mühitdə inkişaf etməsindən qaynaqlanır.

Məsələn, media və kommunikasiyalar, ekoloji hadisələr və bu qəbildən olan digər hallar insana həm mənfi, həm də müsbət təsir edə bilir.

Təhsil sistemi uşaq və gənclərin əsl vətəndaş olaraq yetişdirilməsi üçün ən mühüm mərkəzdir 

Etiraf edilməlidir ki, müasir dünya gənclərin şüuruna mənfi təsir edə biləcək hal və hadisələrlə daha zəngindir. Bunun qarşısını gənc nəslin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafı istiqamətində sistemli iş aparmaqla almaq olar. Bu mənada Azərbaycanın təhsil sahəsində dövlət siyasəti ilk növbədə, hərtərəfli inkişaf etmiş şəxsiyyətin formalaşmasına xidmət edir. Bunun məqsədi savadlı, əxlaqlı, təşəbbüskar, əməkdaşlığa qadir, hərəkətlilik, dinamizm, konstruktivliklə xarakterizə olunan gənc nəslin meydana çıxmasına nail olmaqdır.

Beləliklə, təhsil sistemi insanın həyata münasibətinin formalaşması və əsl vətəndaş olaraq yetişdirilməsi üçün ən mühüm mərkəz olmalıdır. Mənəvi-əxlaqi inkişaf bütün xalqın mənəvi birliyinin təmin edilməsinin əsasıdır. Hər bir müasir cəmiyyətin inkişaf tempi və xarakteri birbaşa olaraq hər bir insanın vətəndaş mövqeyindən, onun həyat tərzindən, dəyərlərindən və mənəvi standartlarından asılıdır. Bu gün gənclərin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafı məsələsi dövlətin qarşısında duran ən mühüm məsələlərdən biridir. Bu, ölkənin siyasi və iqtisadi sabitliyindən heç də az əhəmiyyət kəsb etmir. Müasir dünyada, çox təəssüflər olsun ki, gənclərin öz xalqının tarixi və mədəniyyəti, fəlsəfi və dini irsi haqqında səthi biliklərə malik olması tendensiyası mövcuddur. Lakin bütün bunlar bir növ ideoloji “istinad nöqtəsidir”. Bundan əlavə, mədəni və dini savadsızlıq hər cür dağıdıcı ekstremist, fundamentalist siyasi ideologiyaların yaranması üçün zəmin rolunu oynayır. Məhz ənənəvi mənəvi-əxlaqi dəyərlər bu mənfi tendensiyaların aradan qaldırılmasında əsas məqam ola bilər. Azərbaycan dövlət siyasətində bütün bunları nəzərə alır. Onu da qeyd edək ki, gənc nəslin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafının aktuallığı müasir dünyanın müxtəlif problemlərinin,  böhran hadisələrinin mövcudluğu ilə bağlıdır. Məsələn, cəmiyyətin kriminallaşması, narkomaniya, alkoqolizm, mənəvi dəyərlərin aşağı səviyyəsi,  deformasiyaya uğramış ailə institutu, intihar, asosial subkulturaların yayılması, baza dəyərləri, cinayətkarlıq, terrorizm, sektalar və onların şəxsiyyətinin inkişafına dağıdıcı təsir göstərən digər neqativ hallar dünyada geniş yayılır. Bununla əlaqədar olaraq, mənəvi-əxlaqi tərbiyənin və inkişafın dominant xüsusiyyətlərə, ideyalara, vaxtında həyata keçirilməsi üsullarına və metodlarına malik olan, böhran hadisələrinin həllinə daha da kömək edəcək siyasət yürüdülməlidir. Azərbaycanda bu sahədə mühüm nailiyətlərin olması ölkəmizin uğurunu şərtləndirən əsas faktorlardandır. Gənc nəslin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafı probleminə toxunaraq, tələbə gənclərə xüsusi şəkildə toxunmaq lazımdır. Axı o, sosial statusu, dəyər yönümləri, həyat prinsipləri, mənəvi mövqeləri ilə fərqlənir.

Ailə institutu gənclərin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsində həlledici rol oynayır 

Gənclərin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsində və inkişafında ailəyə, uşaq bağçasına, məktəbə, dostlara, həmyaşıd qruplarına, kollec və liseylərə, ali təhsil müəssisələrinə, əmək kollektivlərinə, orduya, peşə icmalarına və bütün cəmiyyətə böyük rol verilir. Burada nümunə olaraq yüksək mənəviyyata malik valideynlər, qəyyumlar, müəllimlər, dostlar, rəhbərlər, mədəniyyət xadimləri, ictimai-siyasi fəallar olmalıdır.

Gənc nəslin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafının çoxşaxəli, mürəkkəb strukturunda ailə mühüm rol oynayır. Uşağın ailənin güzgüsü olduğuna inanılır. Ailəsində qəbul etdiklərini, orada rədd edilənləri uşaq bağçaya, məktəbə, sonra da həyata gətirir. Hər bir valideyn övladını layiqli vətəndaş, yaxşı insan kimi yetişdirməyə çalışır. Və bunun üçün çox səy göstərir, dünyanı ona açmağa, düzgün həyatı öyrətməyə və ruhunun bütün sərvətini ona verməyə çalışır. Azad, insanpərvər, mənəviyyatlı, yaradıcı, estetik zövqə, layiqli əxlaq normalarına və gözəl rəftarlara malik şəxsiyyətin əsasları məhz ailədə qoyulur. Ailə o zaman xoşbəxt ola bilər ki, onun bütün üzvləri qarşılıqlı sevgi, ümumi maraqlar və fəaliyyətlərlə bağlı olsun. Məhz belə ailədə uşaqlar əxlaqın əsaslarını öyrənir, onların yaradıcılıq qabiliyyətləri üzə çıxır və inkişaf edir, düşünməyi öyrənir, həyat təcrübəsi ilə zənginləşir. Lakin müasir dünyada hərtərəfli iqtisadi və siyasi islahatlar şəraitində gənc nəslin sosial-mədəni həyatı, təhsil müəssisələrinin, kütləvi informasiya vasitələrinin, gənclər və uşaq ictimai birliklərinin, dini qurumların fəaliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Burada müsbət məqamların ön plana çıxmasına daha çox diqqət olunmalıdır. Təəssüf ki, bəzən formalaşmış əxlaqi-etik standartların, ailə ənənələrinin məhvi baş verir. Hüquqi, mənəvi və iqtisadi etibarsızlıq ucbatından həyat yoldaşları, valideynlər və uşaqlar arasında münasibətlərdə münaqişələr artır. Bu qəbildən olan neqativ meyllər ailənin tərbiyəvi təsirinin və gənc nəslin sosiallaşmasındakı rolunun kəskin azalmasına gətirib çıxarır. Disfunksional, münaqişəli ailələrdə böyüyən uşaqlar psixi problemlər yaşayırlar. Bu kimi halların qarşısının alınması üçün ailə faktoruna daha çox diqqət olunmalıdır. Bundan başqa, gənclərin müəyyən hissəsi tərəfindən sosial normaların pozulmasının səbəbləri sırasında həyat tərzi, məhsuldar qüvvələrin inkişaf səviyyəsi, ictimai münasibətlərin yetkinliyi, siyasi, təhsil sistemi, təlim və tərbiyə kimi faktorların rolu danılmazıdr. Belə halların aradan qaldırlması üçün gənclərin hərtərəfli mənəvi-əxlaqi tərbiyəsi və inkişafı naminə “bərabər məsuliyyət və maraq” prinsipi əsasında real tərəfdaşlıq lazımdır. Elə bu da ailə, sosial institutlar və təhsil müəssisələri vasitəsilə həyata keçirilə bilər.

Samirə SƏFƏROVA
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.







VİDEO

"Politico": "Şolz və Makron arasında mübahisələr düşmənçiliyə çevrilir" - VİDEO

Azərbaycan AŞPA-ya qarşı sərt və məntiqli mövqe tutdu... - VİDEO

ABŞ-dan maliyyələşən təşkilat separatçıların açıq müdafiəsinə qalxdı - “Freedom House”un ağ yalanları... - VİDEO

Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatdı

Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO

Neft-qazdan imtina çağırışı hara, Cənub Qaz Dəhlizinin Bakı məşvərətinə gəlmək hara?..

SON XƏBƏRLƏR

03.03.2024 | 10:00
Bu axşam "Qarabağ" - "Neftçi" derbisi olacaq

03.03.2024 | 09:30
Bu gün 52 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək

03.03.2024 | 09:24
Ermənilərin Berlində anti-Azərbaycan tədbiri ləğv olunacaq...

03.03.2024 | 09:06
Azərbaycan - Ermənistan saziş layihəsininin 2 ən mübahisəli maddəsi açıqlandı....

03.03.2024 | 09:04
"Gəl Yerevanda görüşək və bunu tarixi hadisəyə çevirək"...

03.03.2024 | 09:01
İtaliyada təyyarə qəzaya uğrayıb, pilot həlak olub

02.03.2024 | 23:31
Ruslar sürətlə irəliləyir, Xarkovu da ələ keçirə bilərlər - Zelenski xəbərdarlıq etdi...

02.03.2024 | 20:58
Hakimlər və Ali Məhkəmənin əməkdaşları Türkiyədə təlimdə iştirak ediblər

02.03.2024 | 20:23
Britaniya ikinci ən böyük təyyarədaşıyan gəmisini Türkiyəyə sata bilər - Türk ordusunun gücü Qərbi narahat etməyə başladı...

02.03.2024 | 19:15
Lavrov üçtərəfli razılaşmalarla bağlı Antalyadan İrəvana mesaj göndərdi - Bu bizi düşünməyə vadar edir...

02.03.2024 | 18:58
Mütəxəssis qazla zəhərlənmələrə qarşı yeni təkliflə çıxış etdi..

02.03.2024 | 18:56
"Bakı-Xəbər"in əməkdaşını hədələyən şəxsin Kamil Zeynallı ilə fotosu çıxdı - bəs deyirdi tanımıram?!..

02.03.2024 | 18:32
Şolz Ukraynaya 500 km mənzilli raketlərin verilməsinə qarşı çıxdı - Moskvanı vura bilərlər...

02.03.2024 | 17:55
Xocalıda kütləvi məzarlıqda basdırılanlar qeyri-insani rəftara məruz qalıb, əlləri kəndirlə bağlanıb...

02.03.2024 | 17:47
Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatdı

02.03.2024 | 17:46
Berlindən sonra: əsas və mümkün ehtimallar

02.03.2024 | 17:43
Aİ-Azərbaycan əlaqələrində Almaniya üzərindən yeni yol

02.03.2024 | 17:25
Paşinyan Qərbin əsas layihəsinin icrasına başladı - “bir gün Rusiya Qafqazda olmaya bilər"...

02.03.2024 | 17:04
Bakı-Tbilisi-Qarsla bağlı yeni müəssisə yaradılır - Azərbaycan 50 faiz pay sahibi olacaq

02.03.2024 | 16:49
Əliyev Avropanın maliyyə təşkilatlarını fakt qarşısında qoydu - “təsir altına düşməyin”...

02.03.2024 | 16:22
Ermənipərəst senator Menendezin korrupsiya ortağı hər şeyi etiraf etdi - Bir telefona görə erməni arvadına “Mercedes-Benz” hədiyyə...

02.03.2024 | 16:09
COP29-a qarşı çıxan ölkələrin əsas arqumenti vuruldu...

02.03.2024 | 15:48
Prezident Əsgər Rəsulovu təltif etdi

02.03.2024 | 15:24
Polis Qusarda əməliyyat keçirdi - bir nəfər həbs edildi

02.03.2024 | 14:43
Əliyevin yeni formulu - əks halda neft və qeyri-neft ölkələri üz-üzə gələcək...

02.03.2024 | 13:38
"Ermənistan qızışdırıcı bəyanatlar verməkdən çəkinməlidir" - Ceyhun Bayramov

02.03.2024 | 13:23
Ermənistan Aİ-yə daxil olmaq istəyir - İrəvanın Rusiyadan uzaqlaşmada son addımı...

02.03.2024 | 12:55
Bakıda “06” ilə avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

02.03.2024 | 12:37
Bakıda 3 min manatlıq rabitə kabeli oğurlandı

02.03.2024 | 12:05
YYSİB və AGF: layihə və “Kreativlik əlilliyə qalıb gəlir” adlı sənədli filmin təqdimat-müzakirəsi keçirilib

02.03.2024 | 11:00
30 yaşlı Neftçala sakini intihar etdi

02.03.2024 | 10:16
Neftimizin qiyməti 90 dollara yaxınlaşdı..

02.03.2024 | 10:10
Sevgilisini təhdid etdilər, dərhal polisi aradı...

02.03.2024 | 10:06
"Azərbaycanın bərpaolunan enerji layihələri gündəliyi çox iddialıdır" - Prezident

02.03.2024 | 10:03
Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO

02.03.2024 | 10:02
Gürcüstan mətbuatı Prezident İlham Əliyevin Məşvərət Şurasındakı çıxışına geniş yer ayırıb

02.03.2024 | 09:28
Ombudsmanın "ayrıca həbsxanalar" təklifi mübahisəli qarşılandı...

02.03.2024 | 09:20
"Pivəçilər" xal itirdilər

02.03.2024 | 09:14
İmişli polisi Salyan sakinlərini narkotiklə yaxaladı...

02.03.2024 | 09:10
Cevdet Yılmaz YAP nümayəndə heyəti ilə görüşüb

02.03.2024 | 09:09
Neft- qaz ölkələri üçün ədalət çağırışı - 12- ci konfransın dərsləri.....Aydın Quliyev yazır....

02.03.2024 | 08:44
Məktəblərdə bu qədər imtahan olar? - Müzakirə nə ilə bitəcək?..

01.03.2024 | 23:26
"Politico": "Şolz və Makron arasında mübahisələr düşmənçiliyə çevrilir" - VİDEO

01.03.2024 | 22:43
Azərbaycan AŞPA-ya qarşı sərt və məntiqli mövqe tutdu... - VİDEO

01.03.2024 | 22:14
Azərbaycanla Albaniya arasında viza rejimi ləğv edildi

01.03.2024 | 21:50
ABŞ-dan maliyyələşən təşkilat separatçıların açıq müdafiəsinə qalxdı - “Freedom House”un ağ yalanları... - VİDEO

01.03.2024 | 20:43
Neft-qazdan imtina çağırışı hara, Cənub Qaz Dəhlizinin Bakı məşvərətinə gəlmək hara?..

01.03.2024 | 20:27
Dünya sürətlə nüvə savaşına sürüklənir...

01.03.2024 | 20:20
Aİ Azərbaycanla enerji sahəsində əməkdaşlığı geişləndirməyi planlaşdırır...

01.03.2024 | 20:12
Bakı ilə İrəvan arasında Almaniyanın sülh təşəbbüsü hansı nöqtəyədək gedə biləcək?

01.03.2024 | 20:07
Diplomatik Forumda Sərdar Kılıcın Rubenyana nə cavab verdiyi bilinmir...

01.03.2024 | 20:03
Rusiya Ermənistanın qırmızı ikrasından imtina edir....

01.03.2024 | 19:58
Əliyev Avroparlamentin kirli niyyətlərini öncədən ifşa etmişdi - almanlarla açıq müzakirə getdi...

01.03.2024 | 19:45
Dünya Bankı Orta Dəhliz üçün Azərbaycanın etdiklərini tam görə bilmədi - Hesabat...

01.03.2024 | 19:31
"Paşinyan Qərbə qaçmağa hazırlaşır" - ANONS...

01.03.2024 | 19:22
Kadri Simson: "Azərbaycan etibarlı tərəfdaş olduğunu nümayiş etdirib"

01.03.2024 | 19:16
Avropa Azərbaycanın enerji resurslarından asılı vəziyyətə düşüb...

01.03.2024 | 19:14
Prezident İlham Əliyevin Albaniyanın Baş naziri ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

01.03.2024 | 19:02
Doktorantura modeli hələ sovet qalıqlarından qurtulmayıb... Prezident də narazılıq bildirdi...

01.03.2024 | 18:47
Makronun impiçment təhlükəsi gedərək böyüyür...

01.03.2024 | 18:33
İrəvan 4 kəndi qaytarmaq üçün ağılsız şərt qoydu...

01.03.2024 | 18:19
Qazımıza möhtac italyan deputatlar Avroparlamentdə əleyhimizə daha çox fəallıq etdilər...

01.03.2024 | 18:05
Azərbaycanın beynəlxalq inteqrasiyasının ana xətti müəyyən olundu...

01.03.2024 | 17:51
Ombudsman dövlət sifarişli təhsil yerlərini artırmağı təklif etdi...

01.03.2024 | 17:37
Avroparlament Rusiyadan tək brilyant idxalına sanksiya qoymayıb - Karapetyanın qara pullarının xatirinə...

01.03.2024 | 17:24
Rusiya Paşinyanın "Sülh kəsişməsinə” həmlə etdi - "Zəngəzur dəhlizinin alternativi deyil"...

01.03.2024 | 17:11
Elmə ayrılan vəsaitin optimal həddini kim və necə hesablamalıdır?

01.03.2024 | 16:58
Minimum pensiya minimum əmək haqqından 70 manat azdır - niyə?..

01.03.2024 | 16:51
Beynəlxalq arenada Azərbaycana artan marağın və etimadın göstəricisi - ŞƏRH

01.03.2024 | 16:33
Rusiya nüvə silahından istifadə etməyə həmişəkindən daha yaxındır - GİZLİ SƏNƏDLƏR SIZDI...

01.03.2024 | 16:18
Şamaxıda İran vətəndaşına narkokuryerlik edən şəxs saxlandı

01.03.2024 | 16:10
Füzuli şəhərinə köçürüləcək ailələr arasında növbəti püşkatma keçirilib

01.03.2024 | 16:04
Rövnəq Abdullayev AFFA-dan gedir...

01.03.2024 | 15:58
Rusiya Ukraynanın Qara dənizə çıxışını tam bağlaya bilər - Qərbdən dəstək gəlməsə...

01.03.2024 | 15:46
Ceyhun Bayramov Lavrovla görüşüb

01.03.2024 | 15:40
Pentaqondan xəbərdarlıq - Ukrayna məğlub olsa Rusiya-NATO müharibəsi başlayacaq

01.03.2024 | 15:22
Astara polisi orta məktəbdə antinarkomaniya tədbiri keçirdi

01.03.2024 | 15:22
"Azərbaycan Ermənistandan hüquqi və konstitusiya sənədləri ilə bağlı müvafiq açıqlamalar gözləyir" - Hikmət Hacıyev

01.03.2024 | 15:15
"Ermənistanın sürətli silahlanaraq aqressiv ritorikasını davam etdirməsi sülhə təhdiddir" - Ceyhun Bayramov

01.03.2024 | 15:10
Lerikdə 1 saylı məktəb-liseydə maarifləndirici tədbir keçirildi

XƏBƏR ARXİVİ

«    Mart 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031