KÖHNƏ VERSİYA            

Reklam şirkətlərinin dil qaydalarına qarşı “də” cinayəti” - tək bumu?...

Image

Vasif Sadıqlı: “Paytaxtda “Dövlət Dili Haqqında” Qanunun pozulmasının kütləvi xarakter aldığını desək elə də mübaliğəyə yol vermiş olmarıq” 

Azərbaycan dilinin qayda-qanunlarına hər bir sahədə əməl olunmalıdır. Xüsusən də Bakını reklamla bəzəyən şirkətlər mətnləri tərtib edərkən dilin bütün incəliklərini, yazı qaydalarını gözləməlidirlər. 

Bakı şəhərində kifayət qədər reklam mətnlərinə rast gəlirik ki, orada dilimizin yazı qaydaları tamamilə pozulub. Paytaxt küçələrindəki, köprülərdəki reklam lövhələrində gedən səhvlər barədə ictimaiyyət hər zaman narazılıq edir. Oxucularımızdan biri  redaksiyamıza bir foto təqdim edib bildirir ki, 20 Yanvar dairəsindən üzü şəhərə gələndə, köhnə Nəqliyyat Nazirliyinin binası qarşısındakı körpüdə bir reklam lövhəsi asılıb, üzərində “Azercell kabinetim - də” sözü yazılıb. Oxucu qeyd edir ki, reklam plakatında dilimizin qaydaları pozulub. 

Bütövlükdə bu, Azərbaycan dilinin qrammatik qaydalarına nə dərəcədə uyğundur? 

Ekspertlərin qerd etdiyi kimi, “də” ya şəkilçi kimi işlədilir, ya da ədat kimi ayrıca yazılır, sözügedən ifadədə ortada qoyulan defis Azərbaycan dilinin heç bir qaydasına uyğun deyil. Əslində, söhbət Azercelldən getmir, mövzumuz onunla bağlı deyil. Sadəcə, oxucunun təqdim etdiyi faktdır deyə onu vurğuladıq. Ümumiyyətlə, söhbət  reklam mətinlərində dil qaydalarını pozan reklam şirkətlərindən gedir. Bu reklam şirkətləri reklam lövhələrində Azərbaycan dilinin bütün qayda-qanunlarını tapdayıblar.

“...Bu cür nöqsanlar həddən artıq çoxdur”

“Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinqi Mərkəzi" İctimai Birliyinin (FADMM) sədri Vasif Sadıqlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, oxucunun təqdim etdiyi fakt yeganə deyil, bu kimi saysız faktlar var. FADMM-in davamlı olaraq bu hala qarşı mübarizə apardıqlarını deyən V.Sadıqlının sözlərinə görə, çətin də olsa, qüsurların aradan qaldırılmasına nail ola bilirlər. “Paytaxtda “Dövlət Dili Haqqında” Qanunun pozulmasının kütləvi xarakter aldığını desək elə də mübaliğəyə yol vermiş olmarıq. Məlum olub ki, bəzi səlahiyyətli qurumlar və şəxslər Azərbaycanda dövlət dilinin tətbiqi ilə bağlı qanunlardan, sərəncam və fərmanlardan xəbərdar ola-ola laqeydlik, etinasızlıq göstərərək on illərdir ki, dilimizdən mədəni şəkildə istifadə prinsiplərini pozur, reklam lövhələrində, bannerlərdə, ticarət və xidmət obyektlərin üzərində Azərbaycan ədəbi dilinin orfoqrafik, leksik, qrammatik normaları kobud şəkildə təhrif edirlər

"Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-ci maddəsinə əsasən, dövlət hakimiyyəti və yerli özünüidarəetmə orqanlarının, hüquqi şəxslərin, onların nümayəndəliklərinin və filiallarının, idarələrin adları Azərbaycan dilinin normalarına uyğun olaraq yazılmalıdır. 

"Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında" Qanunun 7.2. maddəsinə əsasən,  Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün xidmət sahələrində, reklam və elanlarda dövlət dili dövlət dilinin normalarına uyğun olaraq tətbiq edilməlidir”.

Dil pozuntularının uzun illərdir davam etdiyini deyən V.Sadıqlı qeyd etdi ki, biz açıq məkanda kütləvi dil pozuntuları ilə üz-üzə qalırıq. “Açıq məkanlardakı reklam lövhələrində, bannerlərdə, ticarət və xidmət obyektlərinin üzərində Azərbaycan dilinin orfoqrafik, leksik, qramatik qaydalarının, dil normalarının kobud şəkildə pozulması çoxdandır cəmiyyəti məyus etməkdədir. 2020-ci ildə biz ziyalılardan imza toplayaraq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısına müraciət etmişdik. 800 ziyalının imzası ilə edilən müraciətə  Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı operativ cavab verdi. O vaxt icra hakimiyyətində iclas çağırıldı, komissiya yaradıldı, bizi də dəvət etdilər. O vaxt bizə bildirdilər ki, ədəbi dil normalarının pozulması hallarına qarşı mübarizədə çətinlik törədən bir sıra amillər var, burada obyektiv amillər də yox deyil. Bu, kadrların azlığı ilə də bağlıdır. Bakıda 25-30 min ticarət-xidmət obyekti var, onların hamısına nəzarət etmək Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi üçün çətindir...”

O qeyd etdi ki, Bakı Dəmiryol Vağzalında da analoji problem olub və bu nöqsanın aradan qaldırılması üçün idarəyə müraciət ediblər. “Müraciət etdik ki, Bakı Dəmiryol Vağzalının yuxarı hissəsində “dəmiryol” şəklində yazılsa da, I mərtəbədə qurumunuza məxsus hotelin girişində “dəmir yol”, sizin quruma aid, Puşkin küçəsində yerləşən xəstəxananın önündə “dəmir yolu” kimi yazılıb.

Bundan əlavə, yenə həmin “dəmiryol” sözü rəhbərlik etdiyiniz struktura aid muzeyin girişində “dəmir yol”, "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-nin korporativ saytında “dəmir yolu” şəklində yazılıb. 

ADY-nin veb-saytında, tabeliyinizdə olan struktur vahidlərinin sosial şəbəkə səhifələrində də bu sözün yazılışında tam orfoqrafik anarxiya hökm sürür. 

Belə ki, Bakı Dəmiryol Xəstəxanasının adı həmin qurumun loqotipində “Bakı Dəmir Yolu Xəstəxanası”, xəstəxananın feysbuk səhifəsində həmin loqotipin altında “Bakı Dəmiryolu Xəstəxanası”, "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-nin korporativ saytında isə “Bakı Dəmiryol Xəstəxanası” (düzgün variant) kimi yazılıb... Sizə müraciətin mətnini təqdim etdim. Bu barədə müraciətimiz 2 aya yaxın yazışma və telefon zənglərindən sonra həlini tapdı”.

V.Sadıqlı qeyd etdi ki, Bakı Metropolitetinin keçidlərində və stansiyalarında reklam lövhələrində də ədəbi dilin pozulması halları çox olub. “Buna görə Metropoliten rəhbərliyinə müraciət etmişik, artıq 8 reklam lövhəsi əsasən orfoqrafik normaların pozulmasına görə yığışdırılıb, digər nöqsanların aradan qaldırılması üçün hazırda iş gedir. Bir dəfə Bakı şəhər Reklam İdarəsinin rəis müavini Mehdi Ağayevlə söhbət zamanı ona “1000-dən artıq olduğunu güman etdiyimiz səhvlərə necə olur ki, yol verilir” sualını verdik. O bizə izah etdi ki, lövhələr, bannerlər, ad göstəricisi yerləşdirilməzdən əvvəl buna görə Bakı şəhər Reklam İdarəsindən icazə alınmalıdır”. Həm də dedi ki, bizim cəmi 55 əməkdaşımız var, bu işlərin hamısının öhdəsindən gələ bilmirik. Problemin səbəblərindən biri odur ki, həmin obyekt sahibləri bəzən Bakı Reklam İdarəsindən icazə almırlar, özbaşna olaraq həmin lövhələri yerləşdirirlər.

Müasir Dillər Mərkəzi adlanan bir qurum var, İçərişəhər metrosundan yuxarıda, Şeyx Şamil küçəsində yerləşir. Onun lövhəsində obyektin adı əvvəlcə ingiliscə, sonra Azərbaycan dilində yazılır. Onlara müraciət etdik ki, niyə dövlət dili haqqında qanunu pozursunuz? Cavabları çox gözlənilməz oldu: “Bu pozuntular hər yeri bürüyüb, gözünüz bizimi gördü? Biz belə qeydiyyata alınmışıq”. O obyektin sahibi xarici vətəndaşdır, amma orada azərbaycanlılar da işləyir. Vətəndaşların özlərinin laqeydliyi də bu məsələdə rol oynayır. Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinqi Mərkəzi" kimi hədəflərimizdən bir budur ki, bütün cəmiyyəti ədəbi dil normalarının pozulması ilə bağlı mübarizədə maraqlı olan tərəfə çevirək. Bu hala qarşı cəmiyyət mübarizə aparmalıdır, çünki bu cür nöqsanlar həddən artıq çoxdur” - deyə V.Sadıqlı qeyd etdi.

İradə SARIYEVA







VİDEO

"Politico": "Şolz və Makron arasında mübahisələr düşmənçiliyə çevrilir" - VİDEO

Azərbaycan AŞPA-ya qarşı sərt və məntiqli mövqe tutdu... - VİDEO

ABŞ-dan maliyyələşən təşkilat separatçıların açıq müdafiəsinə qalxdı - “Freedom House”un ağ yalanları... - VİDEO

Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatdı

Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO

Neft-qazdan imtina çağırışı hara, Cənub Qaz Dəhlizinin Bakı məşvərətinə gəlmək hara?..

SON XƏBƏRLƏR

03.03.2024 | 10:00
Bu axşam "Qarabağ" - "Neftçi" derbisi olacaq

03.03.2024 | 09:30
Bu gün 52 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək

03.03.2024 | 09:24
Ermənilərin Berlində anti-Azərbaycan tədbiri ləğv olunacaq...

03.03.2024 | 09:06
Azərbaycan - Ermənistan saziş layihəsininin 2 ən mübahisəli maddəsi açıqlandı....

03.03.2024 | 09:04
"Gəl Yerevanda görüşək və bunu tarixi hadisəyə çevirək"...

03.03.2024 | 09:01
İtaliyada təyyarə qəzaya uğrayıb, pilot həlak olub

02.03.2024 | 23:31
Ruslar sürətlə irəliləyir, Xarkovu da ələ keçirə bilərlər - Zelenski xəbərdarlıq etdi...

02.03.2024 | 20:58
Hakimlər və Ali Məhkəmənin əməkdaşları Türkiyədə təlimdə iştirak ediblər

02.03.2024 | 20:23
Britaniya ikinci ən böyük təyyarədaşıyan gəmisini Türkiyəyə sata bilər - Türk ordusunun gücü Qərbi narahat etməyə başladı...

02.03.2024 | 19:15
Lavrov üçtərəfli razılaşmalarla bağlı Antalyadan İrəvana mesaj göndərdi - Bu bizi düşünməyə vadar edir...

02.03.2024 | 18:58
Mütəxəssis qazla zəhərlənmələrə qarşı yeni təkliflə çıxış etdi..

02.03.2024 | 18:56
"Bakı-Xəbər"in əməkdaşını hədələyən şəxsin Kamil Zeynallı ilə fotosu çıxdı - bəs deyirdi tanımıram?!..

02.03.2024 | 18:32
Şolz Ukraynaya 500 km mənzilli raketlərin verilməsinə qarşı çıxdı - Moskvanı vura bilərlər...

02.03.2024 | 17:55
Xocalıda kütləvi məzarlıqda basdırılanlar qeyri-insani rəftara məruz qalıb, əlləri kəndirlə bağlanıb...

02.03.2024 | 17:47
Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatdı

02.03.2024 | 17:46
Berlindən sonra: əsas və mümkün ehtimallar

02.03.2024 | 17:43
Aİ-Azərbaycan əlaqələrində Almaniya üzərindən yeni yol

02.03.2024 | 17:25
Paşinyan Qərbin əsas layihəsinin icrasına başladı - “bir gün Rusiya Qafqazda olmaya bilər"...

02.03.2024 | 17:04
Bakı-Tbilisi-Qarsla bağlı yeni müəssisə yaradılır - Azərbaycan 50 faiz pay sahibi olacaq

02.03.2024 | 16:49
Əliyev Avropanın maliyyə təşkilatlarını fakt qarşısında qoydu - “təsir altına düşməyin”...

02.03.2024 | 16:22
Ermənipərəst senator Menendezin korrupsiya ortağı hər şeyi etiraf etdi - Bir telefona görə erməni arvadına “Mercedes-Benz” hədiyyə...

02.03.2024 | 16:09
COP29-a qarşı çıxan ölkələrin əsas arqumenti vuruldu...

02.03.2024 | 15:48
Prezident Əsgər Rəsulovu təltif etdi

02.03.2024 | 15:24
Polis Qusarda əməliyyat keçirdi - bir nəfər həbs edildi

02.03.2024 | 14:43
Əliyevin yeni formulu - əks halda neft və qeyri-neft ölkələri üz-üzə gələcək...

02.03.2024 | 13:38
"Ermənistan qızışdırıcı bəyanatlar verməkdən çəkinməlidir" - Ceyhun Bayramov

02.03.2024 | 13:23
Ermənistan Aİ-yə daxil olmaq istəyir - İrəvanın Rusiyadan uzaqlaşmada son addımı...

02.03.2024 | 12:55
Bakıda “06” ilə avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

02.03.2024 | 12:37
Bakıda 3 min manatlıq rabitə kabeli oğurlandı

02.03.2024 | 12:05
YYSİB və AGF: layihə və “Kreativlik əlilliyə qalıb gəlir” adlı sənədli filmin təqdimat-müzakirəsi keçirilib

02.03.2024 | 11:00
30 yaşlı Neftçala sakini intihar etdi

02.03.2024 | 10:16
Neftimizin qiyməti 90 dollara yaxınlaşdı..

02.03.2024 | 10:10
Sevgilisini təhdid etdilər, dərhal polisi aradı...

02.03.2024 | 10:06
"Azərbaycanın bərpaolunan enerji layihələri gündəliyi çox iddialıdır" - Prezident

02.03.2024 | 10:03
Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO

02.03.2024 | 10:02
Gürcüstan mətbuatı Prezident İlham Əliyevin Məşvərət Şurasındakı çıxışına geniş yer ayırıb

02.03.2024 | 09:28
Ombudsmanın "ayrıca həbsxanalar" təklifi mübahisəli qarşılandı...

02.03.2024 | 09:20
"Pivəçilər" xal itirdilər

02.03.2024 | 09:14
İmişli polisi Salyan sakinlərini narkotiklə yaxaladı...

02.03.2024 | 09:10
Cevdet Yılmaz YAP nümayəndə heyəti ilə görüşüb

02.03.2024 | 09:09
Neft- qaz ölkələri üçün ədalət çağırışı - 12- ci konfransın dərsləri.....Aydın Quliyev yazır....

02.03.2024 | 08:44
Məktəblərdə bu qədər imtahan olar? - Müzakirə nə ilə bitəcək?..

01.03.2024 | 23:26
"Politico": "Şolz və Makron arasında mübahisələr düşmənçiliyə çevrilir" - VİDEO

01.03.2024 | 22:43
Azərbaycan AŞPA-ya qarşı sərt və məntiqli mövqe tutdu... - VİDEO

01.03.2024 | 22:14
Azərbaycanla Albaniya arasında viza rejimi ləğv edildi

01.03.2024 | 21:50
ABŞ-dan maliyyələşən təşkilat separatçıların açıq müdafiəsinə qalxdı - “Freedom House”un ağ yalanları... - VİDEO

01.03.2024 | 20:43
Neft-qazdan imtina çağırışı hara, Cənub Qaz Dəhlizinin Bakı məşvərətinə gəlmək hara?..

01.03.2024 | 20:27
Dünya sürətlə nüvə savaşına sürüklənir...

01.03.2024 | 20:20
Aİ Azərbaycanla enerji sahəsində əməkdaşlığı geişləndirməyi planlaşdırır...

01.03.2024 | 20:12
Bakı ilə İrəvan arasında Almaniyanın sülh təşəbbüsü hansı nöqtəyədək gedə biləcək?

01.03.2024 | 20:07
Diplomatik Forumda Sərdar Kılıcın Rubenyana nə cavab verdiyi bilinmir...

01.03.2024 | 20:03
Rusiya Ermənistanın qırmızı ikrasından imtina edir....

01.03.2024 | 19:58
Əliyev Avroparlamentin kirli niyyətlərini öncədən ifşa etmişdi - almanlarla açıq müzakirə getdi...

01.03.2024 | 19:45
Dünya Bankı Orta Dəhliz üçün Azərbaycanın etdiklərini tam görə bilmədi - Hesabat...

01.03.2024 | 19:31
"Paşinyan Qərbə qaçmağa hazırlaşır" - ANONS...

01.03.2024 | 19:22
Kadri Simson: "Azərbaycan etibarlı tərəfdaş olduğunu nümayiş etdirib"

01.03.2024 | 19:16
Avropa Azərbaycanın enerji resurslarından asılı vəziyyətə düşüb...

01.03.2024 | 19:14
Prezident İlham Əliyevin Albaniyanın Baş naziri ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

01.03.2024 | 19:02
Doktorantura modeli hələ sovet qalıqlarından qurtulmayıb... Prezident də narazılıq bildirdi...

01.03.2024 | 18:47
Makronun impiçment təhlükəsi gedərək böyüyür...

01.03.2024 | 18:33
İrəvan 4 kəndi qaytarmaq üçün ağılsız şərt qoydu...

01.03.2024 | 18:19
Qazımıza möhtac italyan deputatlar Avroparlamentdə əleyhimizə daha çox fəallıq etdilər...

01.03.2024 | 18:05
Azərbaycanın beynəlxalq inteqrasiyasının ana xətti müəyyən olundu...

01.03.2024 | 17:51
Ombudsman dövlət sifarişli təhsil yerlərini artırmağı təklif etdi...

01.03.2024 | 17:37
Avroparlament Rusiyadan tək brilyant idxalına sanksiya qoymayıb - Karapetyanın qara pullarının xatirinə...

01.03.2024 | 17:24
Rusiya Paşinyanın "Sülh kəsişməsinə” həmlə etdi - "Zəngəzur dəhlizinin alternativi deyil"...

01.03.2024 | 17:11
Elmə ayrılan vəsaitin optimal həddini kim və necə hesablamalıdır?

01.03.2024 | 16:58
Minimum pensiya minimum əmək haqqından 70 manat azdır - niyə?..

01.03.2024 | 16:51
Beynəlxalq arenada Azərbaycana artan marağın və etimadın göstəricisi - ŞƏRH

01.03.2024 | 16:33
Rusiya nüvə silahından istifadə etməyə həmişəkindən daha yaxındır - GİZLİ SƏNƏDLƏR SIZDI...

01.03.2024 | 16:18
Şamaxıda İran vətəndaşına narkokuryerlik edən şəxs saxlandı

01.03.2024 | 16:10
Füzuli şəhərinə köçürüləcək ailələr arasında növbəti püşkatma keçirilib

01.03.2024 | 16:04
Rövnəq Abdullayev AFFA-dan gedir...

01.03.2024 | 15:58
Rusiya Ukraynanın Qara dənizə çıxışını tam bağlaya bilər - Qərbdən dəstək gəlməsə...

01.03.2024 | 15:46
Ceyhun Bayramov Lavrovla görüşüb

01.03.2024 | 15:40
Pentaqondan xəbərdarlıq - Ukrayna məğlub olsa Rusiya-NATO müharibəsi başlayacaq

01.03.2024 | 15:22
Astara polisi orta məktəbdə antinarkomaniya tədbiri keçirdi

01.03.2024 | 15:22
"Azərbaycan Ermənistandan hüquqi və konstitusiya sənədləri ilə bağlı müvafiq açıqlamalar gözləyir" - Hikmət Hacıyev

01.03.2024 | 15:15
"Ermənistanın sürətli silahlanaraq aqressiv ritorikasını davam etdirməsi sülhə təhdiddir" - Ceyhun Bayramov

01.03.2024 | 15:10
Lerikdə 1 saylı məktəb-liseydə maarifləndirici tədbir keçirildi

XƏBƏR ARXİVİ

«    Mart 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031