KÖHNƏ VERSİYA            

Azərbaycanla Türkiyə Qars sazişindən Şuşa Bəyannaməsinə qədər və sonra...

Image

Məlum həqiqətdir ki, bu gün Azərbaycanla Türkiyə arasında münasibətlər özünün ən yüksək zirvəsindədir. İki qardaş ölkənin əlaqələri dünya üçün nümunə rolu oynayır. 

Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının bütün sahələr üzrə davamlı inkişaf etdirilməsinə nail olan dövlət başçısı İlham Əliyevlə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın, dövlətlərarası səviyyədə olduğu kimi, şəxsi münasibətlərdə də əsl qardaşlıq nümayiş etdirmələri burada olduqca mühüm rol oynayır. 

Şübhəsiz ki, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin ən yüksək zirvə nöqtəsi 2021-ci il iyunun 15-də iki ölkə arasında "Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi"nin imzalanmasıdır. Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin "Bir millət, iki dövlət" və Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün "Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir" prinsipləri əsasında iki dövlətin strateji münasibətlərinə yeni yanaşma sərgilədi. Qeyd olunmalıdır ki,  Şuşa Bəyannaməsi bir çox sahələrdə əməkdaşlığımızı yeni səviyyəyə yüksəltdi. Sənəddəki "Türkiyə Respublikası və Azərbaycan Respublikası müstəqillik, suverenlik, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığı, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmamaq prinsiplərini rəhbər tutaraq müttəfiqlik münasibətlərinin qurulmasının siyasi və hüquqi mexanizmlərini müəyyən edirlər" prinsipi iki ölkənin əməkdaşlıq proseslərinin sərhədlərini göstərir. Ümumiyyətlə, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycanla Türkiyənin münasibətlərini müttəfiqlik səviyyəsinə qaldırıb. Bu müttəfiqlik bir çox müddəalarda öz əksini tapıb. Hər iki ölkənin silahlı qüvvələrinin müasir tələblərə uyğun olaraq yenidən formalaşdırılması və modernləşdirilməsi, xarici təhdid, hücum və təcavüzə qarşı bir-birini müdafiə, birgə hərbi sənaye məhsullarının istehsalı görüləcək işlər sırasındadır. Həmçinin Təhlükəsizlik Şuralarının milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə birgə iclaslarının keçirilməsi, ticarət-iqtisadi əlaqələrinin genişləndirilməsi, Qarabağ quruculuğunda birgə fəaliyyət, informasiya müharibəsində birgə addımlar, diasporların birgə fəaliyyəti, parlamentlərarası əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsini nümunə kimi göstərmək olar. Faktdır ki, bu bəyannamədə qeyd edilən bütün müddəalar Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin müxtəlif sahələrdə daha da irəliyə aparılmasını nəzərdə tutur. Sözügedən bəyannamədə təhlükəsizlik və hərbi-siyasi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, həmçinin təhdidlərə qarşı birgə mübarizə əsas məqamları təşkil edir. Ermənistan tərəfinə dəstək verən bəzi beynəlxalq qurumlar və dövlətlər də anladılar ki, Türkiyə 44 günlük Vətən müharibəsində olduğu kimi, savaşdan sonra da Azərbaycana güclü dəstək verəcək.  Şuşa Bəyannaməsi məhz Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının qorunub saxlanılması, genişləndirilməsi və bu dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımdan tarixi əhəmiyyət kəsb edir.

Ekspertlər hesab edir ki, bəyannamənin tarixi prizmadan əhəmiyyəti odur ki, 1921-ci ildə imzalanmış Qars müqaviləsindən sonra yenidən Türkiyə ilə Azərbaycan arasında məzmunca eyni, mahiyyətcə isə daha geniş xarakter daşıyır. Bu tarixi hadisənin Azərbaycanda Milli Qurtuluş Günündə baş verməsi heç də təsadüfi deyil. Daha bir mühüm nüans budur ki, Şuşa Bəyannaməsi beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığı, birgə müdafiəsi məsələsində də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu bəyannamənin imzalanması ilə Türkiyə və Azərbaycan qarşılıqlı maraq doğuran beynəlxalq məsələlər üzrə həmrəylik və dəstək nümayiş etdirərək eyni mövqedən çıxış etməklə, ikitərəfli əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə nail oldu. Şuşa Bəyannaməsi bölgədə inteqrasiya proseslərini stimullaşdırır, əhatəli sülhə yol açır. Çünki beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq, iki qardaş ölkənin dövlətlərarası münasibətləri suverenlik, bərabərhüquqluluq, daxili işlərinə qarışmamaq, qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığa istiqamətlənmiş şərtlər daxilində tənzimlənir. Ona görə də Şuşa Bəyannaməsinin hərbi-siyasi əməkdaşlığı üçüncü dövlətlərə qarşı yönəlmir. Əksinə, qeyd olunduğu kimi, regionda sülhə xidmət edir. O səbəbdən sənəd region ölkələrinin də maraq və mənafelərinə cavab verir.

Samirə SƏFƏROVA







VİDEO

Borrel gethagetdə də türk düşmənçiliyini yerə qoymadı... - VİDEO

İki gündə Ermənistana ikinci şok - təcili sülh bağlanmasa... - VİDEO

Paşinyanın son hərəkətləri Qərbi qəzəbləndirdi - İrəvana xəbərdarlıq edildi... - VİDEO

YAP deputatlığa namizədlərin adlarını açıqladı - SİYAHI

Ərdoğan Suriya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir, Bəşər Əsəd hələ susur....

Bakı-İrəvan danışıqlarında "inanılmaz irəliləyiş" - həqiqət, ya ABŞ-ın blefi?..

SON XƏBƏRLƏR

17.07.2024 | 16:20
Trampa sui-qəsd cəhdi ilə bağlı yeni detallar ortaya çıxdı – atəş açan şəxs damda olarkən polislər də binanın içində olublar...

17.07.2024 | 15:51
Florida qubernatorundan ağlasığmaz təklif - Baydeni zirzəmiyə, Trampı isə Ağ Evə qaytaraq...

17.07.2024 | 15:34
Tramp Rusiya əleyhinə sanksiyalara qarşı çıxdı - sanksiyalar ləğv ediləcək...

17.07.2024 | 15:18
80-ə yaxın vətəndaşın kartındakı pulları ələ keçirən şəxslər saxlandı

17.07.2024 | 14:53
Fransa müstəmləkəçiliyindən əziyyət çəkən dövlətlər COP29-da iştirak edə bilər

17.07.2024 | 14:41
YAP deputatlığa namizədlərin adlarını açıqladı - SİYAHI

17.07.2024 | 14:20
Neft Fondunun aktivləri 58 milyard dolları keçdi...

17.07.2024 | 13:58
DİN sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərə tam aydınlıq gətirdi - iddiaları əsassızdır...

17.07.2024 | 13:43
Ermənistan başsız qalıb - bütün yüksəkrütbəli məmurların hamısı məzuniyyətə gedib...

17.07.2024 | 13:38
Bakıda avtoyuma məntəqəsindən maşın qaçırıldı...

17.07.2024 | 13:17
"Fransa terrorçu dövlətdir" - Kledoniyalı parlamentari

17.07.2024 | 13:03
Роман Цыпин в роли армяноидной обезьяны - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

17.07.2024 | 12:50
Ermənipərəst senator Menende ona qarşı irəli sürülmüş bütün ittihamlarla təqsirli bilindi

17.07.2024 | 12:29
YAP-ın namizədlərindən bəzilərinin adları məlum oldu...

17.07.2024 | 12:25
YAP-ın İdarə Heyətinin iclası keçirildi - YENİLƏNDİ

17.07.2024 | 12:03
"Fransa dövlətinin hüquqlarımızı tapdalaması yolverilməz və qəbuledilməzdir" Yeni Kaledoniya Partiyasının üzvü

17.07.2024 | 11:51
"Fransa polisi tərəfindən müstəqillik hərəkatlarının üzvləri qanunsuz həbs edilib" - Abbas Abbasov

17.07.2024 | 11:39
Paşinyan London yolçusudur

17.07.2024 | 11:20
Göygöldə meşədə 2 nəfərin meyiti tapılıb

17.07.2024 | 11:10
"2021-ci ildən Azərbaycan müstəmləkəçiliklə mübarizə məqsədilə..." - Jan Jakob Bisep

17.07.2024 | 11:03
Tehranın İrəvan səfiri Azərbaycandan üzr istəməlidir - CANLI

17.07.2024 | 11:00
"Bakı Təşəbbüs Qrupu bizə imkan yaradıb, bunu dəyərləndirməliyik" - Mikael Forrest

17.07.2024 | 10:22
Bakıda Fransanın müstəmləkə altında saxladığı ərazilərdəki Müstəqillik Hərəkatlarının Qurultayı keçirilir...

17.07.2024 | 10:20
Bakıda yük avtomobili mopedlə toqquşub

17.07.2024 | 10:10
Aqrar sahədə güzəşt ediləcək texnikalara dair qərar dəyişdirildi

17.07.2024 | 10:05
Şamaxıda DƏHŞƏT: toyda 21 nəfər zəhərlənib

17.07.2024 | 10:00
ABŞ-da Tramp gərginliyi bitmir - indi də Məxfi Xidmətin rəhbəri ifadə verəcək

17.07.2024 | 09:25
Azərbaycanda evlənənlərin sayı azalır...

17.07.2024 | 09:24
Bu gün Bakının bəzi ərazilərində qaz olmayacaq - “Azəriqaz”-dan XƏBƏRDARLIQ

17.07.2024 | 09:15
Çempionlar Liqasında ikinci mərhələyə 8 komanda yüksəldi

17.07.2024 | 09:10
"Müharibəyə qoşulsa Gürcüstan Ukraynadan da pis nəticələr əldə edəcək" - İvanişvilidən XƏBƏRDARLIQ

17.07.2024 | 09:05
Qadın futbolçularımız Avropa çempionatında ilk dəfə pley-offa yüksəliblər

17.07.2024 | 09:00
Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində zəlzələ olub

17.07.2024 | 08:42
Azərbaycanda bələdiyyə idarəçiliyi tam ləğv edilə bilər - işsiz qurum kimə lazımdır...

16.07.2024 | 22:30
Ərdoğan Suriya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir, Bəşər Əsəd hələ susur....

16.07.2024 | 21:06
İrəvan yenə Kremlə məhəl qoymadı - Moskva hədə tonunu sərtləşdirdi...

16.07.2024 | 20:48
1984-cü ildə Qazaxın torpaqlarını Ermənistana vermək tapşırığını MK-dan kim vermişdi - yarımçıq cinayət...

16.07.2024 | 20:33
Qarabağa ermənilərin qayıtmasını Ermənistandan çox Qərb ölkələri çözələyir - niyə?..

16.07.2024 | 20:18
Avropa İttifaqının Macarıstana münasibəti Qərb demokratiyasını ifşa edir...

16.07.2024 | 20:03
ABŞ-Ermənistan hərbi təlimləri bölgədə kimə qarşı çevrilib?..

16.07.2024 | 19:50
Azərbaycanın İrandakı səfirliyi qayıtdı - Ermənistan qorxuya düşdü...

16.07.2024 | 19:35
Dövlətdə işləyənlərin sayı azalır, özəl sektor genişlənir...

16.07.2024 | 19:21
Trampın Azərbaycanla bağlı niyyəti erməniləri narahat etdi

16.07.2024 | 19:07
ABŞ Ermənistanda nüvə reaktoru tikir - seysmik zonada təhlükə artır...

16.07.2024 | 18:52
ABŞ-Ermənistan təlimləri üçtərəfli 5 aprel Brüssel sövdələşməsinin davamıdır...

16.07.2024 | 18:38
Hərbi potensialın güclənməsində İKT-nin xüsusi rolu var...

16.07.2024 | 18:32
Azərbaycan-Pakistan münasibətlərində yeni dövrün başlanğıcı

16.07.2024 | 18:23
"Azərbaycan media landşaftı üzrə məlumat bazası" təqdim olundu - FOTO

16.07.2024 | 18:11
Azərbaycanda günəş-külək enerjisi 80 faizə nə vaxt çatacaq?..

16.07.2024 | 17:57
Bakı-İrəvan danışıqlarında "inanılmaz irəliləyiş" - həqiqət, ya ABŞ-ın blefi?..

16.07.2024 | 17:55
Deputatlığa namizədlərin ödənişsiz təşviqat apara biləcəyi media subyektləri açıqlandı - SİYAHI

16.07.2024 | 17:43
İran diplomatı Paşinyanın “44 gündəki” böyük səhvini açdı...

16.07.2024 | 17:36
Aşura günü könüllü qanvermə aksiyalarında tədarük olunan qanın miqdarı açıqlandı

16.07.2024 | 17:30
Ermənistana ABŞ ordusunun gəlişinə İran hələ susur - 5 aprel görüşünə də bu cür "dözmüşdü"...

16.07.2024 | 17:22
Bakı və bölgələrdə əməliyyat keçirildi - 8 nəfər saxlandı, avtomatlar, tapançalar, patronlar... - FOTO

16.07.2024 | 17:18
Özəl bağçaların bəziləri dövlət himayəsinə alınır - bağçalar arasında rəqabət qızışacaq…

16.07.2024 | 17:15
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib

16.07.2024 | 17:08
Yaşayış sahəsinə ehtiyacı olan şəhid ailələrinin uçotuna dair yeni qayda müəyyənləşəcək

16.07.2024 | 17:05
ARDNF tərəfindən maliyyələşdirilən layihələrin ölkə iqtisadiyyatına töhfəsi misilsizdir...

16.07.2024 | 16:57
MMC-lərin nizamnamə kapitalının tamamilə ödənilməməsinə görə yeni cərimələr təsdiqləndi

16.07.2024 | 16:44
Prezident bir sıra sənədlərdə dəyişiklik etdi

16.07.2024 | 16:43
Ailə Məcəlləsinə dəyişiklik edildi

16.07.2024 | 16:42
Brüssel Putinə görə, Aİ-yə sədrlik edən Macarıstana savaş açdı - Avroittifaq tarixində görünməmiş hadisə...

16.07.2024 | 16:26
Əsəd onu Türkiyəyə dəvət edə biləcəyini deyən Ərdoğanın qarşısında şərt qoydu(?)...

16.07.2024 | 16:20
"Bakcell" Aİ dəstəkli “Tarif Məsləhətçisi”ni təqdim etdi

16.07.2024 | 16:16
Cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdıran şirkət rəhbəri məhkəmə qarşısında...

16.07.2024 | 16:11
Zelenski Rusiyanın da ikinci sülh sammitinə dəvət olunmasını istəyir - noyabrda planımız hazır olacaq...

16.07.2024 | 15:57
Bakı Fransanın müstəmləkə altında saxladığı ərazilərdəki Müstəqillik Hərəkatlarının Qurultayına ev sahibliyi edəcək

16.07.2024 | 15:44
Tarix yazan qəhrəman...

16.07.2024 | 15:43
Qəbul imtahanından kənarlaşdırılan şəxslərə güzəşt edilə bilər? - DİM-dən açıqlama...

16.07.2024 | 15:31
Oğuzun yeni icra başçısı kimdir? - DOSYE

16.07.2024 | 15:25
İbrahim Məmmədov “Əmək” ordeni ilə təltif edilib

16.07.2024 | 15:14
Qan Bankı publik hüquqi şəxs yaradılır

16.07.2024 | 15:11
Oğuza yeni icra başçısı təyin edildi - SƏRƏNCAM

16.07.2024 | 14:28
Oğuzun icra başçısı vəzifəsindən azad edildi

16.07.2024 | 13:56
Zakir Həsənov Qazaxıstana getdi...

16.07.2024 | 13:41
Su polisindən Xəzərdə brokonyer əməliyyatı - bir nəfər saxlandı...

16.07.2024 | 13:24
Fransanın Afrika siyasətini tənqid edən jurnalisti vətəndaşlıqdan məhrum etdilər - Zaxarova Makronun iç üzünü açdı...

16.07.2024 | 13:11
Naxçıvana maliyyə naziri təyin edildi

16.07.2024 | 13:04
"Builki Məhərrəm ayı xüsusi əhəmiyyət daşıyır" - Şeyxülislam

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031