KÖHNƏ VERSİYA            

ÜTT Azərbaycanı öz sıralarında görmək istəyir – amma... problem var

Image

Azərbaycanla Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (ÜTT) arasında münasibətlər artıq 30 ilə yaxındır ki, iqtisadi gündəmin əsas müzakirə predmetlərindən biridir. 

Məsələni yenidən aktuallaşdıran səbəblərdən biri isə prezident İlham Əliyevin ötən həftə  Ümumdünya Ticarət Təşkilatının baş direktoru Nqozi Okonyo-İvealanı qəbul etməsi oldu. Söhbət zamanı Azərbaycanla təşkilat arasında əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub.

İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov da ÜTT-nin rəhbəri ilə görüşüb. O, X sosial şəbəkə hesabında bildirib ki, görüşdə Azərbaycanın təşkilata üzvlük prosesi müzakirə edilib: “ÜTT-nin baş direktoru xanım Nqozi Okonyo-İveala ilə görüşdə ölkəmizin təşkilata üzvlük prosesi müzakirə edildi, əlaqələrimizin inkişaf perspektivləri, ölkəmizdə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində aparılan işlər, regional və qlobal tərəfdaşlarla qurulmuş sıx ticarət əlaqələri və investisiyaların aktiv təşviqi barədə danışdıq. COP29 çərçivəsində tərəfdaşlıq imkanlarını nəzərdən keçirdik”. Qeyd edək ki, Azərbaycanın 1997-ci ildə bu təşkilata üzv olmaq üçün danışıqlara başladığı açıqlanıb. Amma 27 ildir davam edən danışıqların nəticəsi yoxdur. Xatırladaq ki, Ümumdünya Ticarət Təşkilatının əsas məqsədi beynəlxalq ticarətin maksimum dərəcədə liberallaşdırılması və onun möhkəm əsaslarının yaradıl­ması, bununla da iqtisadi inkişafın artı­rılması, habelə insanların həyat səviyyə­sinin yaxşılaşdırılmasıdır. Təşkilatın əsas vəzifəsi çoxtərəfli ticarət danışıqlarının Uruqvay Raundu nəticəsin­də formalaşan Sazişlər Paketi əsasında üzv ölkələr arasında iqtisadi-ticari müna­sibətlərin tənzimlənməsidir. Əslində, Azərbaycan quruma üzv olmaqda maraqlıdır. Amma ölkəmiz qarşısında irəli sürülən müəyyən şərtlər məsələyə əngəl yaradır. Bu fonda prezident İlham Əliyevin hələ 2019-cu il dekabrın 23-də jurnalistlərə ilin yekunları ilə bağlı geniş müsahibəsində dedikləri xüsusi qeyd olunmalıdır: “Bildiyiniz kimi, Azərbaycan Ümumdünya Ticarət Təşkilatının üzvü deyil. Baxmayaraq ki, biz bir neçə ölkə ilə müzakirələri ikitərəfli formatda artıq başa vurmuşuq, ancaq mən hesab edirəm ki, hələ vaxt gəlib çatmayıb. Bunun da səbəbi ondan ibarətdir ki, bizim ixracımızın əsas hissəsi hələ ki, neft-qaz məhsullarıdır və bu məhsulları ixrac etmək üçün Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzv olmaq lazım deyil... Əsas vəzifəsi qeyri-neft sektorunun inkişafı, yerli istehsalın artımıdır və belə olan halda daxili bazar da qorunmalıdır. Əgər biz indi Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzv olsaq, bizim istehsalçılar, o cümlədən sənaye sektorunda, kənd təsərrüfatı sektorunda böyük problemlərlə üzləşə bilərlər. Ola bilsin ki, Azərbaycana keyfiyyətsiz və bizim bazarımızı zəbt etmək məqsədi daşıyan böyük həcmdə idxal məhsulları gələcək və beləliklə, yerli istehsala böyük ziyan vurulacaq”. Hesab olunur ki, ÜTT-yə üzv olmaq üçün ilk növbədə rəqabət qabiliyyətli yerli istehsalı  inkişaf etdirmək lazımdır. Dünya bazarında rəqabət qabiliyyətli son məhsul və xidmətlərlə çıxış etmək üçün yerli istehsalın inkişaf səviyyəsi, hələ ki, nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksək səviyyədə deyil. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Rüfət Quliyev  isə “Turan”a deyir ki, Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olmaq üçün artıq uzun müddətdir siyasi iradəsi var: “Amma bu təşkilata üzv olmaq üçün 40-a yaxın sənəd imzalanmalıdır. O cümlədən də o sənədlər ki, onları imzalayandan sonra bazar digər ölkələrdən gətirilən ucuz malların təzyiqi altında qala bilər".

Onun  fikrincə, ÜTT-yə üzvlük məsələsi prinsip etibarilə iqtisadidən daha çox siyasi qərardır: “İş burasındadır ki, ÜTT-yə üzv olan bir neçə postsovet ölkəsi var, amma bunun nəticəsində həmin ölkələrin iqtisadiyyatının əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldiyini demək olmaz. Əksinə, bunun nəticəsində onların xarici borcları bir neçə ilə iki-üç dəfə artıb.  Azərbaycan ilk növbədə xarici malların yerli istehsal ilə əvəz olunması prosesini sürətləndirməlidir. İkincisi, biz proteksionizm siyasəti yürütməliyik. Hər ikisini də edirik. Üçüncüsü isə, bütün ssenarilərə hazır olmalıyıq. Məsələn, ÜTT-yə üzv olarkən fermerlərimiz, ərzaq malları istehsalçıları və digər istehsalçılar çox əlverişsiz vəziyyətə düşəcəklər. Xaricdən gələn ucuz mallarla rəqabət aparmaq çox çətin olacaq”. Deputat vurğulayıb ki, ÜTT-yə üzvlüyün çoxlu üstünlükləri var - ölkənin ixrac imkanları artır, istehsal, ticarət səviyyəsi düzəlir: “Amma risqlər var, bu risqlər ölkə rəhbərliyini düşünməyə və həmin üzvlüyə ölkə iqtisadiyyatını hazırlamağa vadar edir. İqtisadiyyatımız güclü olmalıdır. Ölkə rəhbərliyinin qərarı doğrudur, çünki hər şeyi ehmalca etmək lazımdır və biz də öz iqtisadiyyatımızı həmin üzvlüyə tələsmədən hazırlayırıq. Biz iqtisadiyyatımızı buna adaptasiya etməliyik. Bununla da bizim qazancımız itkilərdən dəfələrlə çox olacaq”. Daha bir mühüm məsələ kənd təsərrüfatında ixraca subsidiyaların həcminə tətbiq edilən nisbi kvota ilə bağlıdır. Bu kvota inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün subsidiyaların kənd təsərrüfatı məhsulunun ümumi həcmində 10%, inkişaf etmiş ölkələr üzrə isə 5% miqdarında verilir. Bu şərtə görə, Azərbaycan 10% həcmində güzəştdən faydalanmaq istəsə də ÜTT digər variantın tətbiqini istəyir. İqtisadçı Toğrul Vəliyev isə qeyd edir ki, həmin təşkilata üzvlük ölkənin məqsədlərindən, hökumətin strateji prioritetlərindən asılıdır: “Üzv olmaq üçün bu qədər müzakirə aparmağın heç bir mənası yoxdur. Sadəcə, hökumət üzv olmaq istəmir və bunu onunla tez-tez əsaslandırır ki, üzv olsaq, itirə bilərik. Bu təşkilata üzv olursansa, gömrük rüsumlarını aşağı salmalısan, bazarı hamı üçün açmalısan. Belə olan halda, Azərbaycana idxal olunan malların qiyməti kəskin aşağı düşəcək və bu da onsuz da çətinliklə mövcud olan yerli bazarı, demək olar ki, öldürəcək”. Ekspertin sözlərinə görə, burada ən böyük problem ondan ibarətdir ki, yerli bazar çox da inkişaf etməyib: “Yerli mallar nisbətdə çox bahadır. Üzvlük reallaşarsa, idxal olunan mallar çox ucuzlaşacaq və ölkədə faktiki olaraq bir-iki sahədən başqa heç nə qalmayacaq. Ona görə də bu üzvlüyə niyyət yoxdur”. 

Qeyd edək ki, Azərbaycanın ÜTT-yə üzvolma niy­yətini əks etdirən müraciəti 1997-ci ildə bu təşkilatın katibliyinə təqdim edilib. 

Ramil QULİYEV







VİDEO

Zelenski Türkiyəni şoka saldı – Ankara çirkin oyuna görə İsveçrə və Ukraynadan izahat istədi... - VİDEO

Ermənistan Ukrayna sammitində qərbli dostların gözləntisini yerlə bir etdi... - VİDEO

Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ermənilərin təzə planı - Rusiyanı nəzarətdən təcrid etmək... - VİDEO

İrlandiya təcrübəsi Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlərdə Ermənistan üçün yaxşı nümunədir...

Azərbaycan Ərəb Şərqinin mühüm siyasi-iqtisadi oyunçusuna çevrilir...

MEDİA çap mətbuatının yaşamasına əvəzsiz dəstəyini davam etdirir...

SON XƏBƏRLƏR

23.06.2024 | 21:41
Dərbənddə sinaqoq və kilsəyə silahlı hücum edildi - 1 polis öldü, 6-sı yaralandı...

23.06.2024 | 19:43
Bəstəkar Pikə Axundova ilə gənclərin görüşü keçirilib

23.06.2024 | 17:35
Rusiya nüvə doktrinasını dəyişə bilər - Dumanın komitə rəhbəri səbəbləri də açıqladı...

23.06.2024 | 16:53
Prezidentliyə başlamazdan əvvəl Ukrayna məsələsini həll edəcəyəm - Tramp söz verdi

23.06.2024 | 13:17
Şamaxıda avtomat satmaq istəyən şəxs saxlandı

23.06.2024 | 11:22
Makronun həbs etdirdiyi Kaledoniya lideri Fransaya aparıldı...

23.06.2024 | 10:35
Ağstafada toyda kütləvi zəhərlənmə - 40-dan çox şəxs xəstəxanaya yerləşdirildi

23.06.2024 | 09:12
Tərtərdə 18 yaşlı gənc dayısı tərəfindən güllələndi

22.06.2024 | 23:05
Bəzi ərəb müsəlman ölkələrinə nə deyəsən?

22.06.2024 | 18:16
Kəlbəcərdə mövqelərimiz yenidən atəşə tutuldu

22.06.2024 | 18:09
Paşinyan Zəngəzurda "məğlubiyyəti qələbəyə çevirmək" kursu götürdü...

22.06.2024 | 17:44
Belarus-Ermənistan münasibətləri daha da kəskinləşdi...

22.06.2024 | 16:57
Əliyevin bu müraciətindən sonra ABŞ-ın başqa yolu qalmadı - Minsk Qrupu buraxılacaq...

22.06.2024 | 16:33
İsrail Ermənistanı hədələdi - səbəb Fələstindir

22.06.2024 | 15:16
ABŞ Rusiyanın viza mərkəzini bağlayır - Zaxarova Vaşinqtonu hədələdi...

22.06.2024 | 14:57
SAXUR XALQININ ŞƏHİD QIZI - FOTO

22.06.2024 | 14:53
Türkiyə - Ukrayna münasibətlərində son günlərin "Ekumenik kilsə gərginliyi" nə deməkdir?...

22.06.2024 | 12:32
İki möhtəşəm fakt

22.06.2024 | 12:22
BMT - də Fransa müstəmləkələri ilə bağlı Bakı Təşəbbüs Qrupuna xüsusi jest edildi

22.06.2024 | 12:20
"Azərbaycan nəinki ənənəvi enerji mənbələrinə, o cümlədən bərpaolunan enerjiyə sərmayə yatıranlar üçün cəlbedicidir" - Prezident

22.06.2024 | 12:19
Naxçıvanın sabiq naziri vəkil təyin edildi...

22.06.2024 | 12:14
"Bərpaolunan enerjidən istifadəyə olduqca düşünülmüş yanaşma tətbiq edilməlidir"

22.06.2024 | 12:13
"Hədəfimiz ixracdır" - “Euronews” televiziyasında Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi yayımlanıb

22.06.2024 | 11:00
Şəmkirdə narkotiklərin satışında təqsirləndirilən şəxs yaxalanıb

22.06.2024 | 10:30
"Baydenin bu qərarı Ukraynanı çətin vəziyyətə salır" - WSJ nəşri

22.06.2024 | 10:05
Bu gün ingilis dili müəllimləri sertifikasiya imtahanı verəcəklər

22.06.2024 | 10:03
Kəlbəcərdə mövqelərimiz atəşə tutuldu...

22.06.2024 | 10:00
Bu ölkədə güclü yağışlar 19 nəfərin həyatına son qoydu

22.06.2024 | 09:26
Bakının bu ərazilərində də metro olacaq - rəsmi açıqlama

22.06.2024 | 09:25
"Naxçıvanbank" bank kimi mövcud olmaq şansını çoxdan itirmişdi...

22.06.2024 | 09:22
Fransa Niderlandla bacarmadı, Ukrayna və Avstriya qalib gəldi

22.06.2024 | 09:18
Britaniyanın ən varlı ailəsinin 4 üzvü cəza aldı - QALMAQAL

22.06.2024 | 08:44
Azərbaycanda anaları 1 dəfədən artıq hamilə qalmaqdan qorxudan xəbər yayıldı...

22.06.2024 | 00:15
Zelenski Türkiyəni şoka saldı – Ankara çirkin oyuna görə İsveçrə və Ukraynadan izahat istədi... - VİDEO

21.06.2024 | 23:19
Ermənistan Ukrayna sammitində qərbli dostların gözləntisini yerlə bir etdi... - VİDEO

21.06.2024 | 22:44
Nazirlikdən sənət adamlarının senzura iddialarına cavab gəldi - bundan söhbət gedə bilməz...

21.06.2024 | 21:51
Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” müsabiqəsi ilə bağlı maarifləndirici sessiya keçirildi

21.06.2024 | 20:53
İrlandiya təcrübəsi Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlərdə Ermənistan üçün yaxşı nümunədir...

21.06.2024 | 20:38
Ermənistan parlamentində Avropa Birliyinə üzvlük referendumu ilə bağlı dinləmələr gedir...

21.06.2024 | 20:24
Ermənistan rəhbərləri hər yerdə Putinin, Lukaşenkonun düşmənləri ilə ünsiyyət qururlar - Tixanovskaya…

21.06.2024 | 20:09
Fransa Senatının qərarından əvvəl “Total”ı Azərbaycan neftindən qovmalıyıq - 33 tövsiyə...

21.06.2024 | 19:54
Əliyev Blinkenə - Minsk Qrupu buraxılsın, Ermənistan konstitusiyası dəyişdirilsin - İrəvana təzyiqlər artdı...

21.06.2024 | 19:43
Növbədənkənar parlament seçkilərilə bağlı Prezidentə müraciət edildi... - YENİLƏNDİ

21.06.2024 | 19:39
Xaricdən 5 manata idxal olunan kolbasa marketdə 20 manata satılır…

21.06.2024 | 19:26
Özlərini buraxan deputatlar yenidən parlamentə düşmək istəyəcəkmi? - 2-ci fakt...

21.06.2024 | 19:12
Bakıdan Fransaya növbəti zərbə - əlindən nəsə gəlməyən Makron əsarətdə saxladığı xalqlara zülmü artırır...

21.06.2024 | 18:58
Azərbaycan Ərəb Şərqinin mühüm siyasi-iqtisadi oyunçusuna çevrilir...

21.06.2024 | 18:43
Ermənistanda Fransa qoşunları ilə bağlı rəsmi müzakirə başladı...

21.06.2024 | 18:34
Belarus XİN Ermənistana nota verdi

21.06.2024 | 18:29
Qrant layihələri və elmin inkişafı...

21.06.2024 | 18:15
Mirzoyan sazişə hazır deyil - hamını aldadır, Azərbaycanı şərləyir...

21.06.2024 | 18:01
Alban abidələrinin mənimsənilməsinə Ermənistanın idman nazirliyi də qoşuldu...

21.06.2024 | 17:48
Səhhətində ciddi problemləri olanlar Həccə niyə buraxılır - həccdə ölmək üstünlük gətirirmi...

21.06.2024 | 17:34
Azərbaycan-AB Təhlükəsizlik dialoqunda həssas bir mövzu gündəm oldu - Sülh Fondunun ayrıseçkiliyi...

21.06.2024 | 17:21
MEDİA çap mətbuatının yaşamasına əvəzsiz dəstəyini davam etdirir...

21.06.2024 | 17:15
Nazir Vilayət Eyvazov DİN-in Hərbi İnstitutunun növbəti məzunları qarşısında çıxış etdi... - FOTO

21.06.2024 | 17:08
Avropa Birliyi Ermənistan məmurlarına 3 milyon avro "paket pulu" verdi…

21.06.2024 | 16:55
Mədəni abidələrə qarşı bu qədər qanunsuzluqlar cəzasız qalacaq?...

21.06.2024 | 16:50
Lənkəranın Şilavar və Nüvədi kəndinin yolları sakinləri bezdirib - çala-çuxurların yaratdığı problemlər...

21.06.2024 | 16:43
Ermənistanda xüsusi təyinatlılar separatçıların "nümayəndəliyi"nə girdi, Şahramanyanın maşını əlindən alındı - VİDEO

21.06.2024 | 16:25
Ermənistan Fələstinin müstəqilliyini tanıdı, erməni səfir İsrail XİN-ə çağırıldı...

21.06.2024 | 16:17
Azərbaycan iki erməni hərbçinin qalıqlarını Ermənistana təhvil verdi - YENİLƏNDİ

21.06.2024 | 16:14
Şəhid Mais Mirzəcanovun doğum gününə həsr olunmuş tədbir

21.06.2024 | 16:10
Putindən Rusiya-Şimali Koreya ittifaqına təpki göstərən Seula sərt cavab - Kiyevə silah verilsə...

21.06.2024 | 15:56
ABŞ səfirliyi həlak olan ANAMA əməkdaşının ailəsinə başsağlığı verdi

21.06.2024 | 15:52
Azərbaycanın Dövlət Vergi Xidməti Budapeştdə sərgidə təmsil olundu

21.06.2024 | 15:35
İrandan qaçaqmalçılıq yolu ilə 60 kiloqram marixuana gətirən 3 narkokuryer Bakıda yaxalandı

21.06.2024 | 15:07
Beyləqan Polis Şöbəsinə yeni rəis müavini təyin edildi

21.06.2024 | 14:50
“Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edildi

21.06.2024 | 14:26
Ermənistan Kərkini qaytarmağa hazırlaşır...

21.06.2024 | 14:18
Avtobus yoluna çıxan nəqliyyat vasitələri üçün cərimə artırılır...

21.06.2024 | 14:03
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Botanika İnstitutunun yeni binasının açılışında iştirak edib və Nəbatat Bağında görülən işlərlə tanış olublar - FOTO

21.06.2024 | 13:58
Neftçalada liseydə 35 min manatlıq yeyinti - cinayət işi başlandı

21.06.2024 | 13:42
Polineziyanın hakim partiyası Kanakidə zorakılıq aktlarının Fransa tərəfindən məqsədli şəkildə törədildiyini açıqladı...

21.06.2024 | 13:19
Aİ rəsmisi erməni müharibə canilərinin açıq müdafiəsinə qalxdı - Azərbaycan XİN-dən Borrelə sərt cavab...

21.06.2024 | 13:03
В Армении назревает гражданская война - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

21.06.2024 | 12:46
Putindən Ukraynaya təklif və xəbərdarlıq - şərtlərimiz sonsuza qədər keçərli olmayacaq...

21.06.2024 | 12:34
"Azərbaycan ilə Rusiya arasında humanitar və təhsil sahələrində əməkdaşlıq uğurla inkişaf edir" - Prezidentin köməkçisi

21.06.2024 | 12:23
Cəbrayılda minatəmizləmə zamanı partlayış baş verdi - bir nəfər həyatını itirdi, yaralılar var...

21.06.2024 | 12:11
Bakıda Rusiya-Azərbaycan Ekspert Şurasının 5-ci iclası keçirilir

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyun 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930