KÖHNƏ VERSİYA            

Türkiyə Rivierasında “Caretta mövsümü” başlayır

Image

Hər yaz möhtəşəm Türk Rivierasının qızıl çimərlikləri caretta (karetta dəniz tısbağaları) gəlişini alqışlayır. Türkiyənin Aralıq dənizi sahilləri bölgənin ən məhsuldar yuva qurma çimərlik yaşayış yerlərinə malikdir.

Carettalar may ayında çimərliyə çatırlar

Türkiyənin cənub sahilindəki Muğla, Antalya, Mersin, Adana və Hatay vilayətlərindəki çimərliklərdə caretta carettaların 22 yuvalama yeri var. Bu çimərliklərə Muğlada Dalyan, Ekincik, Sarıgerme və Fethiye; Antalyada Patara, Demre, Kumluca, Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş və Qazipaşa; Mersində Anamur, Göksu Deltası, Davultepe, Alata və Kazanlı; Adanada Akyatan, Sugözü və Yumurtalık; və Hatayda Samandağ çimərliyi daxildir. Bununla belə, dəniz tısbağaları ilk növbədə Antalya və Muğla sahillərində yuva qurur.

Aprel ayının sonundan etibarən carettalar Muğlanın Ortaca rayonundakı dünya üzrə məşhur İztuzu çimərliyi və Antalyadakı Patara çimərliyi ətrafında dənizlərdə üzgüçülük edir. Hər iki çimərlik may-avqust ayları arasında bu utancaq dəniz canlıları üçün yuva yerləri təmin edir, təbiət həvəskarları mübahisələri müşahidə etmək üçün ərazilərə axışır. Qeyd edək ki, caretta carettaları mühafizə altındadır və kürü tökmə və yumurtadan çıxma mövsümlərində tısbağaların yuvalarının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün könüllülər gecə çimərliklərdə patrul xidməti aparırlar.

Ümumdünya Təbiəti Mühafizə İttifaqı (IUCN) tərəfindən kritik təhlükə altında olan növlər siyahısına daxil edilmiş tısbağaların ömürləri 70 və ya daha çox il ola bilər, yetkin tısbağaların qabıqlarının uzunluğu 90 santimetrdən uzun olduqda, adətən, onlar cinsi yetkinliyə 12-30 yaş arası çatır. Qarışıqlar aprel və may aylarında Aralıq dənizi bölgəsində yuvalama mövsümünə başlayırlar.

Adətən ay işığında çimərliklərə gələn caretta carettalar çuxurlar qazır, çuxurlara yumurta qoyur və sonra yenidən dənizə doğru yola düşür. Dişi tısbağa hər yuvada orta hesabla 100 yumurta verə bilsə də, ümumiyyətlə bu yumurtaların təxminən 50 faizi yumurtadan çıxacaq. İnkubasiya dövrünü başa vuran balalar daha sonra Aralıq dənizinin sərin sularına getməlidirlər. Ancaq dənizə çatan hər min caretta carettadan yalnız ikisi yetkinlik yaşına qədər sağ qalacaq.

Antalya caretta carettaların sevimli yurdu

Təbiəti Mühafizə və Milli Parklar Baş Müdirliyinin (DKMP) təsdiqlədiyi kimi, Antalya sahili Türkiyənin iyirmi iki yuvalayan çimərliyindən doqquzuna ev sahibliyi edir. Türkiyənin və dünyanın ən uzun çimərliklərindən biri olan 18 kilometr uzunluğundakı Patara çimərliyi caretta carettanın yuvalandığı çimərliklər arasındadır. Beləliklə, Ekologiya, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi Patara şəhərini Xüsusi Ətraf Mühitin Mühafizəsi Zonası kimi təyin edib və bu unikal ekosistemi və qarmaqarışıq yaşayış mühitini qorumaq üçün çimərlik saat 20.00-dan 08.00-a qədər ictimaiyyətə qadağandır. Gün ərzində yuvalar qəfəslər və işarələrlə təyin olunur. Ziyarətçilər gündüz saatlarında Patara'nın uzun sahil zolağından həzz ala bilərlər, axşamlar isə buralarda balıq tutmaqda ovçuları görmək olar. Qadağa zamanı həmçinin çimərliklərdə günəş çarpayılarından, çətirlərdən, süni işıqlardan istifadə etmək, səs-küy yaratmaq, çadır qurmaq, ocaq yandırmaq, çimərliklərdə çimmək qadağandır.

Caretta caretta dostu İztuzu çimərliyi

Muğlanın Cittaslow qəsəbəsi olan Köyceğizdəki qumlu İztuzu çimərliyi dəniz tısbağalarının məşhur yuvasıdır. Dalyan çayının Aralıq dənizi ilə qovuşduğu yerdə əmələ gələn çimərlik, şamla örtülmüş yamaclarla əhatə olunmuş qızılı qumları özündə əks etdirən caretta caretta üçün ekoloji xəzinədir. İztuzu çimərliyi Patara çimərliyi ilə eyni səviyyədə qorunur və əlavə olaraq yaxınlıqdakı qoruma və reabilitasiya institutu Türkiyənin digər sahil bölgələrində yaralanan dəniz tısbağalarına xidmət göstərir.

Görmədən Ayrılma: Türkiyədə mədəni irs obyektləri ciddi mühafizə tədbirləri ilə qorunur və təbii həyat tərzini təmin etmək üçün çoxsaylı davamlı layihələr həyata keçirilir.

Antik dövrün Likiya Birliyinin paytaxtı Patara Antik Şəhəri Patara sahilində yerləşir və dünyanın ilk demokratik məclisinin toplandığı Məclis binası və antik teatr kimi abidələrə ev sahibliyi edir.

Bu, həm də bir çoxları tərəfindən "Şaxta baba" kimi tanınan Müqəddəs Nikolayın doğulduğu yerdir. Muğlanın Köyceğiz bölgəsini gəzərkən, Dalyanı ziyarət edə və xüsusilə eramızdan əvvəl IV əsrə aid qayaüstü oyulmuş məzarları ilə tanınan heyrətamiz Kaunos Antik Şəhərini kəşf edə bilərsiniz.

SAMİRƏ









VİDEO

Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ermənilərin təzə planı - Rusiyanı nəzarətdən təcrid etmək... - VİDEO

ABŞ rəsmisi ermənilərə çağırış etdi - Naxçıvana maneəsiz yol verməlisiniz... - VİDEO

İran indi də Qərbi azərbaycanlıların Ermənistana qayıdışına qarşıdır... - VİDEO

“Euronews” Bakıda və Zəngilanda keçirilən minalarla mübarizə üzrə Beynəlxalq Konfransdan yazdı

Ermənistan Azərbaycana "atəşkəsə ikitərəfli nəzarət mexanizmi" yaratmağı təklif edir - Paşinyan nəyi güdür?..

Prezident İlham Əliyev Milli Qurtuluş Günü münasibəti ilə paylaşım edib - FOTO

SON XƏBƏRLƏR

19.06.2024 | 18:16
Putin və Kim razılaşdı - Rusiya və Şimali Koreyaya hücum olsa...

19.06.2024 | 18:00
Partiyadaşları seçki kampaniyasında Makronun şəkillərindən rəsmən imtina etdi, sadə fransızlar isə onu artistə bənzətdi...

19.06.2024 | 17:43
Ermənistan XİN daha bir pozucu bəyanat yaydı, Ayxan Hacızadədən də sərt cavab aldı - buna görə izahat verməlidirlər...

19.06.2024 | 17:27
Ceyhun Bayramov pakistanlı həmkarı ilə ikitərəfli və regional məsələləri müzakirə edib

19.06.2024 | 17:00
"Bu cür tədbirlər və müzakirələr daha yaxşı gələcək üçün ilkin şərti asanlaşdırır" - İvo Yosipoviç

19.06.2024 | 16:56
"Qarabağ"ın Çempionlar Liqasındakı rəqibi açıqlandı

19.06.2024 | 16:50
Yüksək Səviyyəli 29-cu Toplantı çərçivəsində “Balanslaşdırma, azaltma, uyğunlaşma və davamlılıq” mövzusu müzakirə olunub

19.06.2024 | 16:35
"Azərbaycan iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə önəmli işlər görür" - Çexiyanın sabiq Baş naziri

19.06.2024 | 15:22
Rusiya XİN-dən Parisin İrəvanı silahlandırmasına reaksiya - "...növbəti silahlı qarşıdurmanı təhrik edirlər"

19.06.2024 | 14:41
Makron Yeni Kaledoniyada onunla görüşən etirazçı lideri də həbs etdirdi...

19.06.2024 | 14:17
Bakıda
“COP29-a Aparan Yol: Dayanıqlı və Davamlı Gələcək” mövzusunda Yüksək Səviyyəli 29-cu Toplantının rəsmi açılış mərasimi keçirildi

19.06.2024 | 13:53
Rusiya ATƏT PA-da iştirakını dayandırır...

19.06.2024 | 13:38
Goranboyda narkokuryer 2 kq tiryək və heroinlə saxlandı

19.06.2024 | 12:49
Polis əməliyyat keçirdi - 105 kiloqram narkotik vasitə aşkar olundu

19.06.2024 | 12:20
"Azərbaycan dünyada mina problemindən ən çox əziyyət çəkən ölkələrdən biridir" - Hikmət Hacıyev

19.06.2024 | 11:48
"Müstəmləkəçilik siyasətini davam edən dövlətlər buna son qoymalıdır" - Prezidentin köməkçisi

19.06.2024 | 11:43
"Fransanın regionda militarizasiya siyasətinin həyata keçirilməsi regiona ciddi təhdiddir" - Hikmət Hacıyev

19.06.2024 | 11:00
577 zəvvar Məkkədə həyatını itirib - ərəb diplomatlardan açıqlama

19.06.2024 | 10:30
"Bunlar faşistlərdir, bunlar pis insanlardır” - Tramp Baydeni "bombaladı"

19.06.2024 | 10:23
"Kiçik ada dövlətlərinin üzləşdiyi problemlərin həlli COP29 sədrliyimizin gündəliyində duran prioritet məsələlərdən olacaq" - Prezident

19.06.2024 | 10:12
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan planetimizin gələcəyi üçün müsbət nəticələr əldə etmək üçün səylərini əsirgəmir"

19.06.2024 | 10:10
İspaniyada "El-Kassiko"ların vaxtı açıqlandı

19.06.2024 | 10:10
"Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi qısa zaman ərzində yüksək nüfuz və etimad qazanıb" - Prezident

19.06.2024 | 10:08
Prezident İlham Əliyev “COP29-a Aparan Yol: Dayanıqlı və Davamlı Gələcək” mövzusunda keçirilən Yüksək Səviyyəli 29-cu Toplantının iştirakçılarına müraciət edib

19.06.2024 | 10:00
"10 ildən sonra ABŞ-ın dövlət borcu 50 trilyon dolları keçəcək" - Konqresdən AÇIQLAMA

19.06.2024 | 09:30
Sabunçuda 43 yaşlı qadını avtomobil vurub

19.06.2024 | 09:10
Portuqaliya millisindən əzmkar geridönüş!

19.06.2024 | 09:00
“Fransa Cənubi Qafqaz regionuna soxulmaq üçün..." - İcmadan sərt BƏYANAT

19.06.2024 | 08:21
Ərdoğan Paşinyanla Türkiyə-Ermənistan münasibətlərini müzakirə edib

18.06.2024 | 22:01
Türkiyə millisindən əzmkar qələbə!

18.06.2024 | 21:25
Qarabağda o qədər qoyub qaçdılar ki..."İtinə tök"...

18.06.2024 | 20:01
Ukrayna baş prokuror müavininin bahalı əmlakı ölkəni qarışdırdı - baş prokuror Ali Radaya çağırıldı

18.06.2024 | 19:42
Ermənistan və Fransa rejimi Cənubi Qafqazda yeni müharibə ocağı yaradır - Müdafiə Nazirliyi sərt xəbərdarlıq etdi...

18.06.2024 | 17:21
Türkiyə kəşfiyyatı Moskvada ikinci böyük terror hücumunun qarşısını aldı...

18.06.2024 | 16:50
Fələstin administrasiyası dağılacaq, başqa bir Qəzza yaranacaq - Norveçdən İsrailə fəlakət xəbərdarlığı...

18.06.2024 | 16:24
Azərbaycan insan hüquqlarını, ədaləti və sülhü özünün inkişaf yolu seçib - ŞƏRH

18.06.2024 | 14:23
Hacıqabulda altı fermadan 10 min manatlıq oğurluq edən dəstə ifşa edildi

18.06.2024 | 13:55
Fransa Ermənistana CAESAR özüyeriyən artilleriya sistemləri verir...

18.06.2024 | 12:57
"Qərb Ermənistandan alət kimi istifadə edir" - Rusiya XİN

18.06.2024 | 12:29
Taleyin ümidinə buraxılan uşaqlar, tənha qadınlar, “ata”lar və bağlı qapılar…

18.06.2024 | 10:26
Bakıda “Sağlam Gələcəklərin Proqnozlaşdırılması” Qlobal Sammiti işə başlayıb

18.06.2024 | 10:00
"Ay-ulduzlular" Gürcüstan millisinə qarşı

18.06.2024 | 09:44
Qusarda qəbirləri dağıdan şəxs yaxalandı - DİN

18.06.2024 | 09:41
"Rusiya ilə Şimali Koreyanın yaxınlaşmasından narahatıq" - ABŞ-dan AÇIQLAMA

18.06.2024 | 09:00
Hamburqda liman işçiləri tətilə başladılar

18.06.2024 | 08:30
Bayden NATO-nun baş katibi ilə görüşüb

18.06.2024 | 08:09
Cüdoçularımız Avropa Kubokunda 8 medal qazanıblar

18.06.2024 | 08:05
“İlahi ibadət” adlı tədbir keçirilib

17.06.2024 | 23:34
Delimitasiyanın növbəti mərhələsi Zəngəzurda başlaya bilər - Paşinyan açıqladı...

17.06.2024 | 22:47
“Euronews” Bakıda və Zəngilanda keçirilən minalarla mübarizə üzrə Beynəlxalq Konfransdan yazdı

17.06.2024 | 18:48
Serbiya prezidenti xəbərdarlıq etdi - 3-4 ay ərzində böyük bir münaqişə baş verəcək...

17.06.2024 | 17:13
"Neftdollar paktının" 50 illik dövrü bitdi... Dünyanı nə gözləyir... Yeni "gizli paktın" dövrü gəlir...

17.06.2024 | 16:37
Ceyhun Bayramov Hakan Fidanla TDT-nin Şuşa zirvəsinə hazırlığı müzakirə etdi

17.06.2024 | 13:50
Netanyahu hərbi kabineti ləğv etdi - yeni kabinet olmayacaq...

17.06.2024 | 13:16
İrəvanda etirazlarda iştirak edən 12 nəfərə cinayət işi açıldı...

17.06.2024 | 12:33
Oğuzda çətənə kolları becərənlər və narkokuryerlər saxlandı

17.06.2024 | 11:58
Ermənistan Azərbaycana "atəşkəsə ikitərəfli nəzarət mexanizmi" yaratmağı təklif edir - Paşinyan nəyi güdür?..

17.06.2024 | 10:52
Lerikdə 4 tondan artıq xaş-xaş məhv edilib - DİN

17.06.2024 | 10:49
Vitse-prezidentin dəfnində 4 nəfər vəfat edib

17.06.2024 | 10:46
"Ermənistanın və Qarabağın feodal- klerikal elitası mənə imkan vermədi ki..."- Paşinyan

16.06.2024 | 20:12
İsveçrədəki Ukrayna konfransının yekun sənədini 91 ölkədən 80-i dəstəklədi...

16.06.2024 | 15:16
Rostovda təcridxanada iki nəzarətçini girov götürən İŞİD-çilər məhv edildi

16.06.2024 | 14:18
Şahbaz Şərif Prezident İlham Əliyevə zəng edib

16.06.2024 | 11:10
Mehriban Əliyeva Qurban Bayramı münasibətilə bağlı paylaşım edib - FOTO

16.06.2024 | 10:53
Ermənistan Naxçıvan istiqamətində mövqelərimizi növbəti dəfə atəşə tutub...

16.06.2024 | 10:06
"Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi COP29-dan əvvəl imzalana bilər"

16.06.2024 | 10:00
“Avro 2024”: Belçika və Fransa yığmaları üz-üzə

16.06.2024 | 09:40
2- ci Karib böhranı başladı- ABŞ və Rusiya atom sualtı qayıqları üz- üzə dayanıb, işə Kanada gəmiləri də qarışdı....

16.06.2024 | 09:30
Bakıda Qurban bayramı namazı qılındı

15.06.2024 | 21:18
Ərdoğan Azərbaycan xalqını təbrik etdi

15.06.2024 | 21:10
Prezident Qurban Bayramı münasibətilə paylaşım etdi - FOTO

15.06.2024 | 19:12
“Qarabağ gecəsi” xeyriyyə konsertinə bilet alın, doğma Qarabağın bərpasına dəstək olun

15.06.2024 | 19:04
Zatulindən acı etiraf- "Rusiya Ermənistana görə gecikdi"...

15.06.2024 | 19:02
İlham Əliyev "konstitusiyanı dəyişin" dedi- Paşinyan "yaxın 1 ayda saziş imzalaya bilərik " cavabı verdi...Yanlışlıq haradadır?

15.06.2024 | 18:57
"Şuşa Bəyannaməsi Qars müqaviləsi ilə müqayisə oluna bilər" - Aydın Quliyev

15.06.2024 | 18:54
Ulu Öndər Heydər Əliyev hər bir qələbəmizin rəmzidir - ŞƏRH

15.06.2024 | 18:52
Ev telefonu ilə yaşlılara zəng edib onların 240.900 dollarını və 55.100 manatını ələ keçirdilər - DİN vətəndaşlara çağırış etdi...

15.06.2024 | 16:28
Xudatda narkotik dövriyyəsində şübhəli bilinən iki nəfər saxlandı

15.06.2024 | 16:11
Gəncədə nişanlandığı iddia olunan 14 yaşlı qızın valideynləri polisə çağırıldı

15.06.2024 | 16:07
"Bir millət, iki dövlət, bir yumruq!.." - Vüqar Rəhimzadə

XƏBƏR ARXİVİ

«    İyun 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930