Rusiyada son bir neçə gündə diqqət çəkən olaylardan biri də ölkədə narkotik aludələrinin artması və bu ölkəyə uzanan narkomarşrutlardır. Qeyd edək ki, bu məsələ üç gün əvvəl Rusiyanın Narkotik Maddələrin Tədavülünə Nəzarət üzrə Federal Xidmətinin başçısı Viktor İvanovun Yessentuki şəhərində ölkənin sərhəd, gömrük və digər dövlət qurumlarının rəhbərlərinin iştirakı ilə keçirilən müşavirədə çıxışı zamanı gündəmə gəlib.

   Onun sözlərinə görə, Gürcüstan və Azərbaycan ərazisi Əfqanıstandan daşınan narkotikin Rusiyaya ötürülməsi üçün tranzit ərazi kimi istifadə olunur.: "Gürcüstan və Azərbaycan Rusiyaya narkotiklərin daşınması üçün əsas tranzit marşrutlardır".

   Bununla yanaşı, cənab İvanov bildirib ki, narkomafiya Azərbaycandan Rusiyaya narkotik maddələr daşımaq üçün quru və dəmir yollarından istifadə edir: "Onların istifadə etdiyi əsas marşrutlar Rostov-Bakı şosse yolu, Bakı-Rostov, Bakı-Kiyev, Bakı-Moskva qatarları, həmçinin Volqa çayından keçən dəniz daşıması yollarıdır". Rusiyanın daxili işlər naziri Rəşid Nurqaliyev də qeyd edib ki, Azərbaycan və Gürcüstan ərazisi üzərindən Rusiyaya narkotiklərin daşınmasında ciddi artım var. Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti direktorunun müavini Vladimir Kulişov da analoji mövqedən çıxış edib.

   Lakin narkotik məsələsi təkcə müşavirədə səslənən fikirlərlə yekunlaşmayıb.

   Narkotik Maddələrin Tədavülünə Nəzarət üzrə Federal Xidmətin başçısı Viktor İvanov növbəti dəfə bu məsələnin üzərinə qayıdaraq qeyd edib ki, əslində Azərbaycan, Gürcüstan, Türkmənistan, İran və Türkiyənin Xəzər və Qara dənizdəki limanları Rusiyaya narkotrafikin əsas məntəqələridir. Bununla yanaşı, Viktor İvanov xüsusi diqqəti Gürcüstanın Qara dəniz limanlarına çəkib. Cənab İvanov Əfqanıstandan gələn narkotiklərin daşınmasının Şimali Qafqazda neqativ proseslərin katalizatoru olduğunu da bildirib. O bəyan edib ki, Şimali Qafqaza əfqan narkotiklərinin gətirilməsi 8 dəfə çoxalıb, Dağıstanda isə son 1 ildə bu artım 60 dəfə təşkil edib. Rəsmi əsas marşrutlar haqda bunları deyib: "Narkotrafikin əsas yolları Qara və Xəzər dənizlərindən keçir. Gürcüstanın Batumi və Poti limanları aparıcı narkotrafik məntəqələrinə çevrilib"..

   Rusiyalı rəsmi problemli limanlar kimi Bakı, İstanbul, Trabzon, Türkmənbaşı və İrandakı Ənzəli və Nouşəhrin adlarını çəkib. Cənab İvanov bəyan edib ki, artan narkotrafik mütənasib şəkildə cinayətkarlığı və terror fəaliyyətini artırır, bu da Qafqazda vəziyyəti sabitsizləşdirir.

   Öz növbəsində, Qafqaz üzrə tanınmış moskvalı ekspert Ənvər Kisriyev narkotrafikin bölgədə ciddi problem olduğunu bildirsə də, sabitsizliyin əsas katalizatorunu bir qədər başqa şeylərdə görür: "Katalizator ilk növbədə ümumi korrupsiya, klanlar arasında mübarizə, leqal müstəvidə siyasi mübarizənin olmamasıdır. Narkotik məsələsini katalizator kimi qoymaq, məncə, onunla bağlıdır ki, sadaladığım real problemlər hazırda faktiki həlledilməzdir. Həlledilməz məqamları isə önə çəkmək istəmirlər və diqqəti, prinsip etibarı ilə həll edilə biləcək problemlərə yönəldirlər. Zənnimcə, Dağıstana narkotrafikin artmasından Azərbaycan-Gürcüstan sərhədinin gücləndirilməsinə bir səbəb kimi istifadə oluna bilər".

   Bu isə o deməkdir ki, ölkəmizlə sərhədə Rusiya əlavə qüvvə toplaya bilər. Bununla yanaşı, istisna edilmir ki, Rusiya Azərbaycanla narkotrafikin qarşısını almaq üçün işbirliyini daha da möhkəmləndirəcək.

   Bununla yanaşı, Rusiya Əfqanıstandakı NATO qüvvələrini tənqid edərək, onu əfqan heroininin istehsalı və ixracının qarşısını almaq üçün kifayət qədər iş görə bilməməkdə günahlandırıb. Viktor İvanov deyib ki, "Taliban" narkotik istehsalının yalnız kiçik bir hissəsinə görə məsuliyyət daşıyır. O, həmçinin, NATO-nu məhz bu kiçik hissənin üzərində "dayandığı üçün" tənqid edib. Onun sözlərinə görə, əfqan heroini Rusiyanın narkotik ticarətinin 90 faizini təşkil edir və hər il Əfqanıstandan 35 ton norkotik maddə Rusiyaya gətirilir. Cənab İvanov bunun 5 milyon dozaya bərabər olduğunu bildirib.

   Xatırladaq ki, narkomarşrutlarla bağlı hələ ötən ilin avqustunda baş nazirin müavini, narkomanlığa və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə üzrə Dövlət Komissiyasının sədri Əli Həsənov da kifayət qədər maraqlı açıqlamalar vermişdi. Onun sözlərinə görə, dünya üzrə həcmi artan əfqan narkotiki 113 marşrutla Avropaya çıxarılır, bu marşrutlardan 37-i Azərbaycandadır.

   O bildirib ki, narkotiklər Azərbaycana əsasən üç istiqamətdən daxil olur: Əfqanıstan-İran-Azərbaycan, Əfqanıstan-Türkmənistan-Azərbaycan (dəniz yolu ilə) və Əfqanıstan-Pakistan-İran-Dağlıq Qarabağ.